ABD'nin en zenginleri, servetlerini büyütürken ödeyecekleri vergileri azaltmanın yeni yollarını arıyor. Bunlardan biri, sıradan hayat sigortalarından oldukça farklı çalışan ve yalnızca çok varlıklı yatırımcıların erişebildiği “özel yerleştirme hayat sigortası” (Private Placement Life Insurance-PPLI).

Wall Street Journal'ın (WSJ) aktardığına göre ABD'deki varlıklı yatırımcıların bu ürünlere ilgisi son yıllarda hızla arttı. PPLI pazarındaki başlıca sigorta şirketlerinin yönettiği varlıkların toplamı 2025 sonunda 44 milyar doları aşmış durumda.

Sistemin cazibesi ise sigortadan çok vergi avantajlarında yatıyor.

'Steroidli Roth IRA'

ABD'de bireysel emeklilik hesaplarından biri olan Roth IRA, belirli koşullarda yatırımların vergiden muaf büyümesine olanak tanıyor. Ancak bu hesaplara yıllık yatırılabilecek para sınırlı. 2026 itibarıyla standart katkı sınırı yalnızca birkaç bin dolar düzeyinde.

PPLI'da ise böyle bir üst sınır bulunmuyor.

Varlık yönetimi şirketi Great Oak Wealth Management'ın kurucusu Jim White, sistemi WSJ'ye “bunu karşılayabilecek ve servetini mirasçılarına bırakmak isteyenler için steroidli bir Roth IRA” diye tarif ediyor.

PPLI sahipleri hedge fonlara, özel kredi fonlarına ve özel gayrimenkul yatırımlarına para aktarabiliyor. Normal şartlarda bu tür yatırımlardan elde edilen faiz, kısa vadeli sermaye kazancı veya diğer gelirler her yıl önemli miktarda vergi doğurabiliyor.

Ancak varlıklar hayat sigortası poliçesinin içine yerleştirildiğinde yatırımlar vergiden muaf biçimde büyüyebiliyor.

Milyonlarca dolarlık giriş bileti

Bu araçlardan yararlanabilmek de başlı başına bir servet gerektiriyor.

PPLI ürünlerine erişebilmek için yatırımcının en az 1 milyon dolarlık yatırım yapılabilir varlığa sahip “akredite yatırımcı” ya da en az 5 milyon dolarlık varlığa sahip “nitelikli alıcı” statüsünde bulunması gerekiyor.

Uygulamada ise müşteriler bundan çok daha zengin.

Danışmanlara göre sistemin kurulum maliyetlerini ve ilk yıllarda yıllık yüzde 2 ila yüzde 4'e ulaşabilen yönetim ücretlerini karşılayabilmesi için bir poliçeye genellikle en az 5 milyon dolar yatırılması gerekiyor.

BFA Family Offices'tan Tom Callahan, danışmanlık verdiği ultra yüksek servet sahibi ailelerin yaklaşık dörtte birinin halihazırda böyle bir poliçeye sahip olduğunu ya da bunu değerlendirdiğini söylüyor.

Yüz milyonlarca dolar büyüyebilir, vergi sıfır olabilir

Callahan'ın müşterilerinden biri olan bir özel sermaye yöneticisi, önümüzdeki birkaç yıl içinde şirketinin fonlarından 30 ila 50 milyon dolar arasında gelir elde etmeyi bekliyor.

Yönetici bu parayı doğrudan yatırım yapmak yerine PPLI içine aktararak hedge fonlara, özel kredilere ve gayrimenkule yönlendirmeyi planlıyor.

Bu yatırımlar ileride yüz milyonlarca dolar değerine ulaşırsa poliçenin kurallara uygun biçimde işletilmesi halinde yatırımcı büyüme boyunca sıradan gelir vergisi ya da sermaye kazancı vergisi ödemeyebiliyor.

Poliçenin nakit değeri üzerinden para çekmek veya borç almak da mümkün.

Yatırımcı öldüğünde ise varlıklar ölüm teminatı biçiminde mirasçılara gelir vergisinden muaf aktarılabiliyor.

Poliçe ayrıca çocuklar adına kurulmuş geri alınamaz bir tröstün içine yerleştirildiğinde servetin emlak ve miras vergilerinin dışında tutulması da mümkün olabiliyor.

Callahan sistemi, “Vergi açısından verimsiz yatırımların etrafına vergi açısından verimli bir kılıf geçirmek” sözleriyle anlatıyor.

Tek koşul: Kağıt üzerinde yatırımları siz yönetmeyeceksiniz

ABD vergi idaresinin kuralları, yatırımcının poliçe içindeki varlıkları doğrudan kontrol etmesine izin vermiyor.

Poliçe sahibi parasının hangi menkul kıymete yatırılacağına tek tek karar veremiyor. Yatırımlar sigortaya özel fonlar ya da bağımsız yönetilen hesaplar üzerinden profesyonel yöneticiler tarafından seçiliyor.

Lion Street yöneticisi Michael Fontanini durumu, “Danışmanınızı arayıp 'Apple'ı sat, Google al' diyemezsiniz” sözleriyle açıklıyor.

Yatırımların ayrıca çeşitlendirilmesi gerekiyor. Poliçeler hem varlık çeşitliliği hem de yatırımcının fiili kontrolü açısından düzenli denetimlerden geçiyor.

Bu sınırlamalar, özellikle kendi şirketlerinin veya arkadaşlarının yönettiği özel sermaye fonlarına yatırım yapmak isteyen zengin müşterileri zaman zaman sistemden uzaklaştırıyor.

Hayat sigortası mı, vergisiz hedge fon mu?

PPLI'nin dayandığı vergi avantajları aslında hayat sigortasını teşvik etmek amacıyla onlarca yıl önce oluşturulan düzenlemelerden kaynaklanıyor.

Ürün 1990'ların başında ortaya çıksa da servet danışmanlarının, poliçe içindeki yatırımları yönetmeye ve bunlar üzerinden ücret almaya başlamasıyla son on yılda hızla yaygınlaştı.

Ancak sistemin büyümesi Washington'da da dikkat çekiyor.

ABD Senatosu Finans Komitesi'nin daha önce yürüttüğü 18 aylık inceleme, PPLI sektörünü “ultra zenginler için hayat sigortası kılığına girmiş bir vergi sığınağı” olarak nitelendirmişti.

Komitenin 2024'te açıkladığı araştırmada yalnızca birkaç bin varlıklı kişinin kullandığı PPLI poliçelerinin on milyarlarca dolarlık servetin vergiden korunmasına olanak sağladığı belirtilmişti.

Demokrat senatörden yasa teklifi: Vergi ayrıcalığı kaldırılsın

Demokrat Oregon Senatörü Ron Wyden, Nisan ayında PPLI'nin geleneksel hayat sigortalarından farklı vergilendirilmesini öngören bir yasa tasarısı sundu.

“Protecting Proper Life Insurance from Abuse Act” adlı teklif, poliçe içindeki yatırımlardan elde edilen kazanç ve kayıpların her yıl doğrudan poliçe sahibine aitmiş gibi vergilendirilmesini öngörüyor.

Böylece normal hayat sigortalarının vergi avantajlarının korunması, ancak ultra zenginlerin yatırım portföylerini sigorta kılığı altında vergiden muaf tutmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Wyden, teklifi açıklarken şu ifadeleri kullandı:

Ultra zengin vergi kaçakçılarının hayat sigortasının özel vergi statüsünü kullanarak vergiden muaf hedge fonlar kurmasına ve dağlar kadar parayı vergiden saklamasına izin veremeyiz.

Senato Finans Komitesi'ne göre PPLI poliçeleri ABD'deki toplam hayat sigortası poliçelerinin yalnızca yüzde 0,003'ünü oluşturuyor.

Yatlar, sanat eserleri, Bitcoin...

ABD dışındaki bazı sigorta şirketleri ise PPLI'nin sınırlarını daha da ileri taşıyor.

Ultra zengin müşterilerle çalışan danışmanlara göre bazı offshore sigorta şirketleri şirket hisselerinin yanı sıra yatların, sanat eserlerinin ve Bitcoin'in dahi bu poliçeler içine yerleştirilmesine izin verdi.

Ancak sektör içinde bile bu uygulamaların ABD vergi idaresinin incelemesinden geçip geçmeyeceği konusunda ciddi kuşkular bulunuyor.

Fontanini, bu tür yöntemler için “Sırf birisi size bunun yapılabileceğini söylüyor diye vergi denetiminden geçeceği anlamına gelmez” diyor.

Tartışmanın merkezindeyse hayat sigortasının kendisinden ziyade ABD vergi sisteminin yarattığı sınıfsal uçurum bulunuyor: Ortalama bir çalışanın vergiden avantajlı emeklilik hesabına yılda birkaç bin dolar koyabildiği ülkede, milyonlarca dolarlık servete sahip olanlar yatırımlarını özel sigorta sözleşmelerinin içine yerleştirerek on yıllar boyunca vergiden koruyabiliyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.