ABD’den üst düzey askeri yetkililer, Afrika savunma şeflerinin bir toplantısına katılmak üzere Botsvana'ya gitti. 

ABD Genelkurmay Başkanı Charles Q. Brown, Botsvana'ya varmadan önce muhabirlere yaptığı açıklamada, Batı Afrika bölgesindeki birkaç ortakla görüşmeyi planladığını söyledi. 

Brown, ABD'nin Batı Afrika'da halihazırda birlikte çalıştığı ülkelerle bağlarını güçlendirmeyi planladığını ve bunun "Pentagon'a Nijer'de sahip olduğu kabiliyetlerin bir kısmını bölgedeki başka ülkelerde de sergileme fırsatı sağlayabileceğini" duyurdu.

Nijer'in komşularıyla ön görüşme, Libya'ya yakınlaşma girişimi

Brown, askeri işbirliği için değerlendirilen ülkelerin adını vermeyi reddederken, Reuters, bir ABD yetkilisinin, Washington'un Benin, Fildişi Sahili ve Gana dahil olmak üzere Nijer'in komşularıyla ön görüşmelerde bulunduğunu söylediğini aktardı.

ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) şefi General Michael Langley de, önceki gün yaptığı açıklamada, Libya da dahil olmak üzere Afrika ülkelerinin ABD'yi kendi güvenlik hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olabilecek bir "kolaylaştırıcı" olarak gördüğünü söyledi. Langley, "Libya ile diplomatik yollarla ve ayrıca savunma yollarıyla çalışıyoruz" dedi.

Langley, özellikle Sahel Bölgesi'nde bulunan tüm ülkelerdeki güvenlik tehditlerinin, Botsvana'da AFRICOM'un Güney Afrika’yla ortak düzenlediği Afrika Savunma Şefleri Konferansı'nda ele alınacağını sözlerine ekledi.

Pentagon'un açıklamasına göre, Botsvana'nın başkenti Gaborone'de düzenlenecek iki günlük toplantı, onlarca Afrika ülkesinden savunma liderlerini bir araya getirecek. Konferans, AFRICOM tarafından 2017'de başlatılmasından bu yana Afrika'da ilk kez düzenleniyor.

Nijer ve Çad'dan çekilen ABD'nin Afrika'da tutunma çabaları

Washington, Nijer ve Çad da dahil olmak üzere önemli Sahel ülkelerindeki askeri birliklerini önemli bölgelerden çekilmesi istendiği için kıtadaki varlığını sürdürmeye çalışıyor.

Pentagon, eski Fransız sömürgesi Nijer’in askeri cunta yönetiminin Washington’la savunma iş birliğini sonlandırmasının ardından bu ayın başlarında Nijer'den askerlerini çekmeye başlamıştı. Nijer yönetimi, Mart ayında alınan bu kararın nedeni olarak, bölgedeki ABD birliklerinin Sahel bölgesini onlarca yıldır tehdit eden cihatçı ayaklanmalarla mücadele edememesini göstermişti. Nijer Başbakanı Ali Mahamane Lamine Zeine, ABD'nin ülkesine yaptırım tehdidinde bulunduğunu ve İran ve Rusya ile ilişkilerini derinleştirmemesi konusunda ülkeyi uyardığını belirtti.

Fransa'nın ardından ABD de, Eylül ortasına kadar Nijer'den çıkmayı planlıyor. Batı yanlısı Cumhurbaşkanı Muhammed Bazum’u devirdikten sonra Temmuz ayından beri iktidarda olan askeri hükümet, geçen Aralık ayında Fransızlardan ülkeden ayrılmalarını talep etti. Nijer, müttefikleri Burkina Faso ve Mali ile birlikte, Sahel Devletleri İttifakı'nın bir parçası olarak Rusya ile güvenlik bağları geliştirmek için harekete geçti ve yalnızca ülkelerinin egemenliğine saygı duyan ortaklarla çalışacaklarını belirtti.

ABD, bu gelişmelerin ardından birliklerini bölgede tutmanın yollarını arıyor. Washington, Nijer'deki varlıklarının aşırılıkçı örgütlerin faaliyetlerini ve ABD’nin çıkarlarına yönelik potansiyel tehditleri izlemek için kritik olduğunu iddia ediyor.

ABD ve Fransa'nın boşalttığı alanları Rusya dolduruyor

Son yıllarda üst üste yaşanan askeri darbe ve darbe girişimlerine sahne olan Afrika kıtası emperyalizmin mücadele alanı olmaya devam ediyor.

Mali ve Burkina Faso’dan sonra batının Sahel bölgesindeki “son kalesi” olarak görülen Nijer’de de geçtiğimiz yıl ayında askeri darbeyle yönetim değişmişti. 

Nijer’de darbeyle işbaşına gelen askeri cuntanın lideri Abdurahmani Tiani, Batı yanlısı devrik Cumhurbaşkanı Muhammed Bazum’u cihatçı şiddete karşı başarısız olmakla suçlamış, Rusya’dan “terörle mücadele” için destek alacaklarını belirtmişti.

Bu gelişmelerin ardından Nijer cuntasıyla yakınlaşan Rusya, geçtiğimiz Nisan ayında Nijer'e askeri eğitmen ve hava savunma sistemi gönderdi.

Geçtiğimiz ay Afrika'daki güç dengesi değişimi sürecine dair çok sembolik bir an da, krize dönüşmeden ucuz atlatılmıştı.

Geçtiğimiz Mayıs ayı başında Nijer'den tamamen çekilme hazırlıkları yapan ABD güçleri, kendilerinin boşaltacağı hava üssüne Rus askerlerinin varışına tanık olmuştu.

İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan üst düzey bir ABD savunma yetkilisi, Reuters'a yaptığı açıklamada, Rus kuvvetlerinin ABD birliklerine karışmadığını, Nijer'in başkenti Niamey'deki Diori Hamani Uluslararası Havaalanı'nın yanındaki Hava Üssü 101'de ayrı bir bölümü kullandığını kaydetmişti.