Sayfa yolu
AB'den destek, Cumhuriyetçilerden itiraz, Çin'den uyarı: ABD’nin İran’a saldırısına kim, ne dedi?
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 22.06.2025 , 11:19 Güncelleme Tarihi: 22.06.2025 , 16:43
ABD'nin İran'a yönelik saldırısı, uluslararası düzeyde sert tepkilere yol açtı. İran, BM Güvenlik Konseyi'nden acil toplantı talep ederken, saldırının uluslararası hukuku ve BM Şartı’nı ihlal ettiğini vurguladı.
ABD'ye destek mesajı veren Avrupa Birliği ise İran'ı hedef almayı sürdürdü. Amerikan Kongresi’nde Trump’ın saldırı kararına yönelik "anayasaya aykırılık" eleştirileri yükseldi.
Küba, Venezuela ve çok sayıda ülke Washington’ın yeni bir Ortadoğu felaketine zemin hazırladığını belirterek saldırıyı kınadı. Çin, ABD'yi Irak'ta yaşattığı yıkımın benzerini İran'da tekrar etmesi için uyardı.
İran, BM Güvenlik Konseyinden 'acil oturum' talep etti
İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Amir Said İravani, ABD'nin İran'a saldırısının "incelenmesi ve kınanması" gerekçesiyle BM Güvenlik Konseyinden (BMGK) "acil oturum" talep etti.
CNN'in haberine göre, İravani, BMGK'ya gönderdiği mektupta, ABD'nin İran'a saldırısının, "bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliğe karşı ciddi tehdit" teşkil ettiğini belirtti.
Saldırıların, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının "gözetimi altında gerçekleştiğini" savunan İravani, ABD'nin saldırısının BM Şartı'nı ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşmasını ihlal ettiğini vurguladı.
İravani, "bu yasa dışı eylemin incelenmesi, kınanması için gerekli tedbirlerin alınması ve sorumluların cezasız kalmamasının sağlanması" için acil oturum yapılması çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği'nden ABD'ye destek mesajı
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, sosyal medyadan yaptığı açıklamada ABD'nin saldırılarına ilişkin olumsuz bir ifade kullanmaktan kaçınarak bir kez daha İran'ı tehdit etti.
"İran'ın nükleer silah geliştirmesine izin verilmemeli, çünkü bu uluslararası güvenliğe tehdit oluşturacaktır" ifadesini kullanan Kallas, "tüm tarafları" geri çekilmeye, müzakere masasına dönmeye ve gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemeye çağırdı.
Kaja Kallas, yarın bir araya gelecek AB Dışişleri Bakanlarının, durumu görüşeceğini belirtti.
İngiltere: ABD, nükleer tehdidi hafifletti
İngiltere Başbakanı ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer, "İran'ın asla nükleer silah geliştirmesine izin verilemez ve ABD, bu tehdidi hafifletmek için eylemde bulundu" dedi.
İran'ın nükleer programının uluslararası güvenliğe büyük bir tehdit olduğunu savunan Starmer, İran'a "müzakere masasına dönme ve bu krizi sona erdirmek için diplomatik bir çözüme varma" çağrısında bulundu.
Fransa ve İtalya: Saldırıya katılmadık
Fransa Dışişleri Bakanı Jean Barrot, ABD’nin İran’a saldırısına dair açıklamasında, "Saldırının planlamasına ve icrasına katılmadık" dedi.
İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de "Tüm bölge için bir tehlike oluşturan nükleer silah üretimine büyük zarar veren bu saldırıdan sonra gerçekten gerilimin azalmasını umuyoruz. İran müzakere masasına otursun" ifadelerini kullandı.
Tajani, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısında İtalya'dan kalkan ABD uçağı olmadığını ve bu konuda kendilerine Washington'dan bir talep gelmediğini söyledi.
Cumhuriyetçilerden itiraz var
Trump'ın İran'a saldırı kararı, "anayasaya aykırı" olduğu gerekçesiyle Kongre üyelerinin eleştirilerinin hedefi oldu.
The Hill gazetesinin haberine göre, Temsilciler Meclisi Başkanı Cumhuriyetçi Partili Mike Johnson gibi Cumhuriyetçi Partiden birçok Kongre üyesi İran'a saldırı kararını desteklese de eleştirenler de var.
Temsilciler Meclisi üyesi, Cumhuriyetçi Thomas Massie, sosyal medya platformu X'ten İran'a saldırıya ilişkin yaptığı açıklamada, bunun "anayasaya aykırı" olduğunu belirtti.
Bir diğer Temsilciler Meclisi üyesi Warren Davidson X'ten yaptığı açıklamada, "Başkan Trump'ın kararı adil olsa da anayasaya uygun bir gerekçe düşünmek zor" değerlendirmesinde bulundu.
Temsilciler Meclisi üyesi, Demokrat Partili Yassamin Ansari, X'teki paylaşımında, "Donald Trump, Kongre yetkilendirmesi olmadan ve başka bir sonsuz savaşa sürüklenme riskiyle İran'a karşı yasa dışı olarak askeri eylemde bulundu" ifadelerini kullandı.
Demokrat üye Alexandria Ocasio-Cortez de, Trump'ın kararının "kesinlikle ve açıkça azil için temel oluşturduğunu" belirtti.
Çin medyası: ABD, Irak'taki hatasını İran'da tekrar ediyor
Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Çin, ABD'nin saldırısını güçlü bir şekilde kınıyor" denildi. Çin Dışişleri Bakanlığı, "ABD saldırısı, Birleşmiş Milletler Şartı'nı ciddi şekilde ihlal ediyor" açıklamasında bulundu.
Çin Küresel Televizyon Ağının (CGTN), saldırıların ardından yayımladığı yorum yazısında, ABD'nin İsrail ile İran arasındaki savaşı sonlandırmak üzere savaşa başvurduğu, bunun halihazırda kırılgan durumdaki Ortadoğu'da tehlikeli bir dönüm noktası olduğu belirtildi.
ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine ve askeri altyapısına yönelik saldırılarının yalnızca İran'ın değil onun bölgesel müttefikleri ve vekil güçlerinin misillemelerini kışkırtabileceği ve daha geniş bölgesel savaşı tetikleyebileceğine işaret edildi.
Tarihin, Ortadoğu'daki askeri müdahalelerin uzayan çatışmalar ve bölgesel istikrarsızlık gibi öngörülemeyen sonuçlara yol açtığını çok defa gösterdiğine işaret edilen yazıda şunlar kaydedildi:
"ABD, 2003'te çarpıtılmış istihbarata dayanarak Irak'ı işgal etti. Sonuç ne oldu? Washington'ın müdahalesi felakete yol açtı, bölgeyi isyanlara ve mezhep çatışmasına sürükledi. İşgal sonrası Irak, 20 yıl sonra hala tutarlı bir yönetim yapısının olmaması, milis güçlerin yükselişi ve ABD'nin çözemediği diğer sorunlarla uğraşıyor. Şimdi, Trump yönetimi aynı hataları, Irak'tan üç kat büyük İran'da tekrar mı edecek?"
Türkiye 'endişeliyiz' dedi, ABD'yi kınamaktan kaçındı
Türkiye, NATO müttefiki ABD’nin İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına katılarak üç nükleer tesisi vurmasına tepki göstererek, bu kararın savaşın yayılmasına sebep olabileceğini vurguladı. Ankara, saldırının riskleri artırdığını ifade etse de ABD’yi kınamadı.
Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada saldırının İsrail-İran savaşını bölgesel bir ihtilaftan küresel düzeye taşıyabileceği belirtildi. Bakanlık Türkiye’nin bu durumdan derin endişe duyduğunu belirtti ve bunun önlenmesi için müzakere çağrısı yaptı.
Azerbaycan da kınamadı, 'itidal' çağrısı yaptı
İsrail ile askeri ve ticari alanlarda çok sayıda işbirliği bulunan Azerbaycan, İran'a yönelik saldırının ardından yaptığı açıklamada ABD'yi kınamaktan kaçındı.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, bölgede tırmanan gerginlikten "derin endişe" duyulduğunu açıkladı.
Açıklamada, "ABD'nin İran İslam Cumhuriyeti'ndeki nükleer tesisleri hedef alan askeri operasyonlarından sonra durumun daha da gerginleşmesinden derin endişe duyuyoruz. Tüm taraflardan itidalli olmalarını, durumu daha da tırmandıracak adımlardan kaçınmalarını, sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözüme kavuşturulmasını bekliyoruz" ifadeleri kullanıldı.
Küba: ABD insanlığı geri dönüşü olmayan bir krize sürüklüyor
Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz Canel X hesabından yaptığı açıklamada ABD'ye tepki göstererek, Orta Doğu'daki çatışmanın tehlikeli şekilde tırmanmasını "şiddetle" kınadıklarını belirtti.
Canel, "Saldırganlık, Birleşmiş Milletler Şartı'nı ve uluslararası hukuku ciddi şekilde ihlal etmekte ve insanlığı geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açacak bir krize sürüklüyor" açıklamasında bulundu.
Venezuela Dışişleri Bakanlığının internet sitesinde yer verilen açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik saldırısının, BM Şartı’nı, uluslararası hukuku ve devletlerin egemenliğine ilişkin temel ilkeleri "açık ve yasa dışı" biçimde ihlal ettiği belirtildi.
Açıklamada, "İnsan hayatı ve bölgenin çevresel dengesi açısından ciddi riskler taşıyan nükleer tesislerin bombalanması, küresel istikrarı tehdit eden ve öngörülemez sonuçlara yol açabilecek son derece sorumsuz bir tırmanmadır. Bu durum, uluslararası barışa yönelik doğrudan bir tehdittir" değerlendirmesinde bulunuldu.
Venezuela'nın, İran halkıyla "dayanışma" içinde olduğu vurgulanan açıklamada, "Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, ABD ordusu tarafından, İsrail Devletinin talebi üzerine, İran İslam Cumhuriyeti’ndeki Fordow, Natanz ve İsfahan nükleer tesisleri de dahil olmak üzere çeşitli hedeflere yönelik gerçekleştirilen bombardımanı kesin ve kararlı bir biçimde kınamaktadır" ifadelerine yer verildi.
Suudi Arabistan, Katar, Umman, Pakistan, Kolombiya, Şili ve Bolivya da yayımladıkları açıklamalarla ABD saldırılarını kınadı.
| ABD İran'ı vurdu: Boşaltılan nükleer tesisler bombalandı |
|
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.