ABD Başkanı Donald Trump, Irak’ta eski başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden iktidara gelmesi ihtimaline karşı açık bir tehditte bulundu. 

Trump, Irak parlamentosundaki en büyük Şii blok olan Koordinasyon Çerçevesi’nin el-Maliki’yi başbakan adayı olarak göstermesinin ardından yaptığı açıklamada, bunun “çok kötü bir seçim” olacağını ileri sürdü.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı paylaşımda, el-Maliki’nin geçmişteki başbakanlık dönemini hedef alarak şu ifadeleri kullandı:

Maliki son kez iktidardayken ülke yoksulluğa ve tam bir kaosa sürüklendi. Bunun tekrar olmasına izin verilmemeli.

Trump, el-Maliki’nin seçilmesi durumunda ABD’nin Irak’a desteğini keseceğini de açıkça dile getirdi:

Çılgın politikaları ve ideolojileri nedeniyle, seçilirse Amerika Birleşik Devletleri artık Irak’a yardım etmeyecektir.

Paylaşımında Irak’ın geleceğini ABD desteğine bağlayan Trump, “Eğer biz yardım etmek için orada olmazsak, Irak’ın başarı, refah ya da özgürlük şansı sıfırdır” ifadelerini kullandı ve mesajını “Irak’ı yeniden büyük yapalım” sloganıyla sonlandırdı.

'Irak'ın egemen kararı olur, ama biz de kendi kararlarımızı alırız'

Trump’ın açıklamaları, Washington ile Tahran arasında uzun süredir denge politikası izlemeye çalışan Irak’ta, İran bağlantılı siyasi ve silahlı yapıların etkisini zayıflatmaya yönelik ABD baskısının sertleştiğinin göstergesi.

ABD’li yetkililer tarafından Irak’a iletilen bir mektupta ise başbakan seçiminin “Irak’ın egemen kararı” olduğu belirtilirken, Washington’un “Amerikan çıkarları doğrultusunda bir sonraki hükümete ilişkin kendi egemen kararlarını alacağı” söylendi.

Reuters’ın geçen hafta aktardığına göre, Trump yönetimi, baskı kampanyasının bir parçası olarak İran destekli silahlı grupların yeni hükümete dahil edilmesi halinde Irak’a yaptırım uygulanabileceği tehdidini de üst düzey Iraklı siyasetçilere iletti.

Washington tedirgin

Maliki'nin geri dönme ihtimali, Washington’da ciddi bir rahatsızlık yarattı.

Geçtiğimiz gün de ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Maliki’nin yeniden başbakanlığa dönme ihtimalinin güçlenmesiyle, Irak’ta İran’a yakın bir hükümetin kurulmasına karşı Bağdat'ı tehdit etmişti. 

Rubio, mevcut Başbakan Muhammed Şia el-Sudani ile yaptığı telefon görüşmesinde, bir sonraki hükümetin Irak’ı “Ortadoğu’da istikrar, refah ve güvenlik için bir güç” haline getirmesi gerektiğini öne sürmüştü.

Maliki: Suriye, Türkiye-İsrail nüfuzu altına girdi, cihatçılar ülkeyi yönetemez

Maliki, aday olduğu gün yaptığı bir konuşmada, bölgedeki gelişmelere ilişkin pozisyonunu açıkça dile getirmişti.

Başbakan adayı, Suriye’deki cihatçı HTŞ rejimine ilişkin sert açıklamalarda bulunmuştu.

El-Maliki, Suriye’nin “merkezi ve kilit bir ülke” olma niteliğini yitirerek Türkiye ve İsrail’in nüfuzu altına girdiğini, İsrail’in askeri ilerleyişiyle ülkenin savunma altyapısının tahrip edildiğini ve yönetimin geçmişte terör faaliyetlerine karışmış grupların eline geçtiğini vurgulamıştı

El-Maliki, Suriye’deki tabloyu “egemenlik kaybı ve stratejik çöküş” olarak tanımlarken şu ifadeleri kullanmıştı:

Merkezi ve kilit bir ülke olan Suriye'nin nasıl Türk-İsrail yönetimi altına girdiğini izliyorsunuz. İsrail'in nasıl ilerlediğini, Şam'a nasıl yaklaştığını; Suriye'nin tüm silahlarını ve altyapısını nasıl yok ettiğini görüyorsunuz. İktidarın, burada Irak'ta terörizm yapan ve tutsak olanların eline nasıl geçtiğini görüyorsunuz. Teröristlerin, çeşitli etnik kökenlere, mezheplere ve dinlere sahip Suriye gibi bir ülkeyi yönetmesi düşünülebilir mi? Kesinlikle hayır.

Eski Başbakanlık dönemi

75 yaşındaki Nuri el-Maliki, Şii İslamcı Dava Partisi’nin önde gelen isimleri arasında yer alıyor. 2006–2014 yılları arasındaki başbakanlığı, Sünni ve Kürt siyasi aktörlerle yaşanan sert güç mücadeleleri ve ABD ile artan gerilimlerle anılıyor. El-Maliki, 2014’te IŞİD’in Irak’ın geniş bir bölümünü ele geçirmesinin ardından görevinden ayrılmak zorunda kalmıştı.

Görevden ayrılmasına rağmen Irak siyasetindeki etkisini koruyan el-Maliki, Hukuk Devleti Koalisyonu’nun liderliğini sürdürüyor ve İran’a yakın siyasi ve silahlı gruplarla ilişkilerini devam ettiriyor.

Öte yandan ABD’nin Irak üzerindeki ekonomik ve siyasi etkisi dikkat çekici boyutlarda. Irak’ın petrol ihracatından elde ettiği gelirlerin büyük bölümü, 2003’teki ABD işgalinin ardından yapılan anlaşmalar uyarınca New York’taki ABD Merkez Bankası bünyesinde tutuluyor.