ABD Adalet Bakanlığı, Minneapolis’te 37 yaşındaki Amerikan vatandaşı Renée Nicole Macklin Good’un bir Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ajanı tarafından vurularak öldürülmesine ilişkin federal bir insan hakları soruşturması başlatmayacağını açıkladı. 

Başsavcı Yardımcısı Todd Blanche, Fox News’e yaptığı açıklamada, olayın “federal bir soruşturmayı gerektirmediğini” savundu. 

Minnesota’daki üst düzey Demokrat yetkililerse, bunun aksine olay hakkında ayrı bir federal soruşturma başlatıldığını bildirdi.

Bakanlık ve FBI'dan farklı açıklamalar

Blanche, Adalet Bakanlığı’nın sivil haklar biriminin, kamuoyundan ve bazı Kongre üyelerinden gelen baskılara rağmen Good’un öldürülmesiyle ilgili bir soruşturma açmayacağını söyledi. “Bir memur kendini savunmak zorunda kaldığında her seferinde soruşturma başlatmıyoruz” diyen Blanche, soruşturmanın yalnızca “uygun görüldüğünde” açıldığını ve bu olayda böyle bir durum olmadığını ileri sürdü. Blanche ayrıca, Good’un vurulmasına ilişkin görüntülerin olay anında cep telefonlarıyla kaydedildiğini ve “milyonlarca Amerikalı tarafından zaten izlendiğini” öne sürdü.

Ancak Blanche’ın bu açıklamaları, soruşturmaya aşina kişilerin verdiği bilgilerle çelişiyor. Söz konusu kaynaklara göre, Good’un ölümünün hemen ardından Minnesota’daki bir FBI ajanı olayla ilgili ilk değerlendirmeyi yaptı ve ICE memuru Jonathan Ross’un eylemlerine dair bir insan hakları soruşturması başlatılması için yeterli gerekçe bulunduğu sonucuna vardı. FBI’ın böyle bir soruşturmayı değerlendiriyor olması, Blanche’ın “federal soruşturma gerekmez” yönündeki kamuoyu açıklamalarıyla keskin bir tezat oluşturdu.

Bakanlık içinde kriz: 10'un üzerinde federal savcıdan istifa kararı

Good’un ölümü, Adalet Bakanlığı içinde de ciddi bir krize yol açtı. 

Washington ve Minnesota’da 10'un üzerinde kıdemli federal savcı, Trump yönetiminin olayı ele alış biçimine tepki olarak görevlerinden ayrılacaklarını açıkladı.

Ofisin iki numaralı yöneticisi de dahil olmak üzere Minnesota’daki savcılardan en az beşinin, Adalet Bakanlığı liderlerinin Good’un vurulmasına ilişkin bir insan hakları soruşturması yerine Good’un partnerine odaklanılmasını istemesine öfkelendiği ve bu nedenle istifa kararı aldığı bildirildi. Washington’da ise Sivil Haklar Dairesi’nin ceza bölümündeki birçok kıdemli savcı, Good dosyasından dışlanmaları nedeniyle görevlerinden ayrıldı.

Katil görevliye değil, olaya tepki gösteren vali ve belediye başkanına soruşturma

Öte yandan Blanche, Adalet Bakanlığı’nın Minnesota Valisi Tim Walz ile Minneapolis Belediye Başkanı Jacob Frey hakkında federal bir soruşturma başlattığını da doğruladı. Soruşturma, iki Demokrat liderin, protestolar sırasında federal kolluk kuvvetlerinin görev yapmasını engelleyip engellemediklerine odaklanıyor. Blanche, “Kim olursanız olun; vali, belediye başkanı ya da sokakta uyuşturucuyla mücadele eden biri olun, federal bir memurun işini yapmasını engelleyemezsiniz” dedi.

Frey, hakkındaki soruşturmanın kendisini korkutmaya yönelik bir girişim olduğunu söyleyerek, Trump yönetimini Minneapolis’e “kaos ve tehlike” getirmekle suçladı. Walz ise, adalet sisteminin siyasi rakiplere karşı bir silah olarak kullanılmasının “otoriter bir taktik” olduğunu belirtti.

Good’un ailesini temsil eden avukatlar ise federal makamların tutumundan bağımsız olarak, kendi sivil soruşturmalarını başlattıklarını duyurdu. Ailenin avukatlarından Antonio Romanucci, “İnsanlar, Renee Good’un çocuğunu okula bıraktıktan sonra nasıl sokak ortasında öldürülebildiğini anlamaya kararlı” dedi.

Good’un öldürülmesinin ardından Minneapolis merkezli kriz, yalnızca adalet sistemiyle sınırlı kalmadı; federal güvenlik aygıtının doğrudan askeri boyuta taşınabileceği bir aşamaya evrildi. 

Pentagon'dan 1500 askere 'hazır olun' talimatı

ABD medyasına konuşan yetkililere göre Pentagon, Alaska’da konuşlu yaklaşık 1500 aktif görevli askere Minnesota’ya konuşlandırılmaya hazır olmaları yönünde emir verdi. 

Reuters’e konuşan ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki yetkili, kutup koşullarında operasyon yürütme konusunda uzmanlaşmış 11. Hava İndirme Tümeni’ne bağlı iki piyade taburunun, Minneapolis ve St. Paul’de devam eden protestolar nedeniyle alarm durumuna geçirildiğini söyledi.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, Associated Press’e yaptığı açıklamada askerlerin hazır bekletildiğini doğrulamasa da, ordunun “çağrılması halinde Başkomutanın emirlerini yerine getirmeye her zaman hazır olduğunu” ifade etti. Gelişmeyi ilk duyuran ABC News ise şu aşamada Minnesota’ya asker gönderilmesine dair kesin bir plan bulunmadığını aktardı.

Kentteki ICE baskınları ve protestolar

Bu askeri hazırlık, Good'un öldürülmesinin ardından şehre konuşlandırılan yaklaşık 3 bin federal ICE ve sınır kontrol görevlisinin yürüttüğü baskınlara karşı büyüyen protestolarla aynı döneme denk geldi. Baskınlar sırasında çok sayıda kişinin yaralandığı bildirilirken, ICE, Minneapolis’te gözaltına alınan 36 yaşındaki Nikaragualı Victor Manuel Diaz’ın, 12 gün sonra Teksas El Paso’daki Camp East Montana tesisinde hayatını kaybettiğini açıkladı.

Minnesota’daki operasyonların bir parçası olarak ABD İç Güvenlik Bakanlığı, Çarşamba günü bir federal memurun Venezuelalı bir adamı bacağından vurduğunu kabul etti. Minnesota Kamu Radyosu’na (MPR) göre aynı gün, ICE ajanlarının kullandığı göz yaşartıcı gazdan etkilenen altı aylık bir bebek ile bir çocuğun hastaneye kaldırıldığı bildirildi. ICE Direktörü Todd M. Lyons, federal ajanların Minnesota’daki operasyonlar kapsamında şu ana kadar yaklaşık 2 bin 500 kişiyi tutukladığını söyledi.

Yaşananlar, göçmen gözaltı merkezlerindeki koşullara ilişkin endişeleri de yeniden gündeme taşıdı. İnsan hakları savunucuları, tesislerdeki aşırı kalabalık ve sınır dışı uçuşlarının niteliği konusunda uyarılarda bulunurken, Mart 2025’te yüzlerce Venezuelalı erkeğin El Salvador’daki maksimum güvenlikli CECOT hapishanesine gönderilmesi hafızalardaki yerini koruyor. CBS News’in 60 Minutes programında bu cezaeviyle ilgili yayımlanması ertelenen ve tartışmalara yol açan bölüm, Pazar gecesi ekrana geldi.

Trump'ın İsyan Yasası tehditleri

Minnesota’ya asker konuşlandırılması ihtimali, Trump yönetiminin daha önce Los Angeles’taki göçmenlik protestolarına yanıt olarak yaklaşık 700 Deniz Piyadesini görevlendirmesini hatırlattı. O dönemde askerlerin rolü federal binaları korumakla sınırlandırılmış, ancak Başkan Trump, 1807 tarihli İsyan Yasası'nı devreye sokmakla tehdit etmişti. Son günlerde Trump, bu kez Minnesota için aynı yasayı yeniden gündeme getirdi; ancak Beyaz Saray’da gazetecilere “şu anda” buna gerek olmadığını söyleyerek geri adım atar gibi göründü. “İhtiyacım olursa kullanırım. Çok güçlü bir yasa” demekle yetindi.

Minneapolis Belediye Başkanı Jacob Frey, Trump yönetiminin şehre konuşlandırdığı binlerce ICE ve sınır kontrol görevlisini “şehri kelimenin tam anlamıyla işgal eden bir güç” olarak tanımladı. CNN ve NBC’ye verdiği röportajlarda, askeri konuşlandırmanın “şok edici” olacağını ve daha fazla kaos yaratacağını söyledi. Frey, Minneapolis sakinlerinin Birinci Değişiklik kapsamındaki barışçıl protesto haklarını kullandığını vurguladı.

Minnesota Valisi Tim Walz ise Ulusal Muhafızları seferber ettiğini, ancak henüz birliklerin sokaklara indirilmediğini açıkladı. Buna karşın İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, operasyonların “tehlikeli kişilerin yakalanıp sınır dışı edilmesine kadar” süreceğini söyledi.

Toplumun geniş bir bölümü ICE saldırganlığından rahatsız

Kamuoyu yoklamaları, federal göçmenlik uygulamalarına yönelik toplumsal rahatsızlığın arttığını ortaya koyuyor. CBS News–YouGov tarafından Ocak ortasında yapılan bir ankete göre katılımcıların yüzde 61’i ICE’nin uygulamalarını “aşırı sert” bulurken, Quinnipiac Üniversitesi anketinde seçmenlerin yüzde 57’si kurumun göçmenlik yasalarını uygulama biçimini onaylamadığını belirtti.

Gerilim tırmanırken, ne federal hükümet ne de Minnesota’daki eyalet ve yerel yönetimler geri adım atmaya istekli görünüyor. Walz ve Frey’e yönelik federal soruşturma, askeri konuşlandırma ihtimali ve ICE baskınlarının sürmesi, Minneapolis’i yalnızca bir yerel kriz alanı değil, Trump yönetiminin göçmenlik politikaları ile eyalet yönetimleri arasındaki çatışmanın sembolik merkezlerinden biri haline getiriyor.

Ne olmuştu?

7 Ocak’ta Minneapolis’te yaşanan olayda, ICE ajanı Ross, protesto sırasında Good’un kullandığı araca ateş açtı. Üç çocuk annesi olan Good, direksiyon başındayken vurularak öldürüldü. Olaydan önceki anlarda Good’un partneri, bölgede bulunan ICE memurlarını protesto ediyordu.

Trump yönetimi, Ross’un meşru müdafaa kapsamında hareket ettiğini savundu. Başkan Yardımcısı JD Vance ve Beyaz Saray danışmanı Stephen Miller dahil olmak üzere üst düzey yetkililerse, ICE ajanlarının göçmenlik uygulamaları sırasında “mutlak dokunulmazlığa” sahip olması gerektiğini dile getirdi.

Buna karşın, Minnesota Kamu Radyosu (MPR) ve APM Reports tarafından yapılan incelemeler, olayla ilgili ciddi soru işaretleri bulunduğunu ortaya koydu. Bu analizlere göre, Good vurulduktan sonra yaklaşık üç dakika boyunca kanlar içinde araçta yalnız bırakıldı. Kendisini doktor olarak tanıtan ve yardım etmek isteyen bir kişinin müdahalesi ICE ajanları tarafından engellendi. Ayrıca Good’a neden 10 dakikadan uzun süre kalp masajı yapılmadığı da hâlâ yanıtlanmamış sorular arasında yer alıyor.