ABD’de Temsilciler Meclisi’nden 20’den fazla Demokrat vekil, Trump yönetimine İsrail’in nükleer silahlara sahip olduğunu resmen kabul etme çağrısı yaptı.

Washington Post’un salı günü ortaya çıkardığı mektupta vekiller, ABD’nin Ortadoğu’da nükleer silahların yayılmasını önleme politikasının, İsrail’in nükleer kapasitesine dair resmi sessizlik sürdükçe tutarlı olamayacağını belirtti.

Teksas Demokratı Joaquin Castro öncülüğünde kaleme alınan mektupta, “Devam eden çatışmanın merkezindeki taraflardan birinin nükleer silah kapasitesi hakkında resmi sessizlik politikası sürdürülürken Ortadoğu için tutarlı bir nükleer silahların yayılmasını önleme politikası geliştiremeyiz” denildi.

İran hedefteyken İsrail’e sessizlik

Mektup, İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın büyük ölçüde Tahran’ın sivil nükleer programını hedef alma ve "İran’ın nükleer silah edinme ihtimalini engelleme" gerekçesiyle sürdürüldüğü bir dönemde geldi.

ABD uzun süredir kendisinin "nükleer silahların yayılmasına karşı küresel mücadelenin öncülerinden biri" olduğunu iddia ediyor. Ancak İsrail’in gizli biçimde nükleer silah geliştirmesinin ardından Nixon yönetiminin bu programı fiilen kabullendiği ve İsrail’i uluslararası eleştirilerden koruyan bir “resmi sessizlik” politikası izlediği biliniyor.

Washington’da uzun yıllar boyunca Demokrat ve Cumhuriyetçi yönetimler tarafından sürdürülen bu politika, İsrail’in güvenliğine verilen güçlü destekle birlikte iki partili bir mutabakata dönüşmüştü.

‘Nezaket gereği gizlenemez’

Mektubun öncüsü Joaquin Castro, Washington Post’a yaptığı açıklamada, ABD’nin “kendi askerleri, ekonomisi ve ülkesi açısından bu kadar büyük riskler söz konusuyken” bir yabancı ülkeye ilişkin bu bilgileri “nezaket gereği” açıklamaktan kaçınmaması gerektiğini söyledi.

İsrail’in nükleer silahlara sahip olduğunun resmen tanınması, ABD-İsrail ilişkilerinde ciddi gerilim yaratabilir. ABD yasaları, uluslararası nükleer güvence ve denetim mekanizmalarına uymayan ülkelere güvenlik yardımı yapılmasını yasaklıyor. Bu nedenle Trump yönetiminin İsrail’e askeri yardım akışını sürdürebilmesi için bu kuralı muafiyet yoluyla aşması gerekebilir.

Böyle bir adım, İsrail üzerindeki uluslararası baskıyı da artırabilir.

ABD içinde İsrail’in nükleer silahları tartışılıyor

Washington Post’a göre Trump yönetiminin mektuba yanıt vermesi beklenmiyor. Ancak gazete, ABD’li yetkililerin İsrail’in nükleer silahlarını son dönemde daha sık tartıştığını aktardı.

Habere göre ABD’li yetkililer, İsrail’in hava savunma sistemlerinin geniş çaplı biçimde başarısız olması halinde nükleer silah kullanma ihtimalini de değerlendirdi.

Gazeteye konuşan ismi açıklanmayan bir yetkili, “İsrail’in nükleer programı ve kitle imha silahı saldırısıyla karşı karşıya kalmadan hangi koşullarda nükleer silah kullanabileceği konusunda düşük yoğunluklu bir huzursuzluk var” dedi.