ABD Yüksek Mahkemesi, kamu bankası Halkbank’a açılan ceza davasını durdurma talebini ikinci kez reddetti. Böylece Manhattan’daki federal mahkemede 2019’dan bu yana süren dava yeniden görülecek.

Mahkeme, alt mahkemelerin Halkbank hakkındaki cezai soruşturmanın devamına ilişkin kararlarını onaylayarak bankanın itirazını geri çevirdi.

ABD’li savcılar, Halkbank’ı İran’a yönelik Amerikan yaptırımlarını delmeye yardım etmekle suçluyor. İddialara göre banka, İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki paravan şirketler üzerinden yaklaşık 20 milyar dolarlık fonu gizlice transfer etti, petrol gelirlerini altın ve nakde dönüştürerek İran lehine kullandı ve sahte gıda ticareti belgeleri düzenledi.

Tüm suçlamaları reddeden Halkbank, ABD’deki davayı “hukuksuz” olarak nitelendiriyor.

Yüksek yargı kararı değiştirmedi

Halkbank, Türkiye’ye ait bir kamu kurumu olduğu gerekçesiyle ABD’de yargılanamayacağını, “yabancı devlet dokunulmazlığı” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştu. Ancak Yüksek Mahkeme bu savunmayı ilk olarak 2023’te reddetmiş ve dosyayı alt mahkemeye göndermişti.

Manhattan’daki İkinci Temyiz Mahkemesi, 2024 yılında “ortak hukuk” ilkeleri kapsamında da bankanın dokunulmaz olmadığını belirterek yargılamanın devamına karar verdi. Yüksek Mahkeme’nin son kararıyla birlikte bu değerlendirme kesinleşmiş oldu.

ABD Adalet Bakanlığı, mahkemeye sunduğu görüşte “devlet bankalarının ceza davalarından muaf tutulamayacağı” yönünde görüş bildirmişti. Yüksek Mahkeme, bu görüş doğrultusunda Halkbank’ın son başvurusunu da reddetti.

ABD ziyareti ve İran yaptırımları sonucu değiştirmedi

Davanın, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile geçtiğimiz hafta gerçekleştirdiği görüşmede masaya geldiği biliniyor. Nitekim karar Erdoğan'ın imzaladığı İran’a yaptırım kararı ile aynı döneme denk geldi. Türkiye, üç gün önce Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda İran’ın nükleer faaliyetleriyle bağlantılı çok sayıda kişi ve kurumun mal varlığını dondurdu.

2019’da açılan dava hâlâ Washington'ın elinde bir koz olarak duruyor.

Son kararın ardından dava sürecinin New York’taki federal mahkemede yeniden başlaması bekleniyor. 

Hisseler çakıldı

Kararın açıklanmasının ardından Halkbank hisseleri yüzde 12’den fazla değer kaybetti. Borsa İstanbul’da gün içinde 29,74 liraya kadar çıkan hisse, karar sonrası 25,94 seviyesine kadar geriledi.

Bloomberg Intelligence'ın analizine göre, Halkbank davasında 1 ila 2 milyar dolar arasında bir para cezası ihtimali gündemde. Bu tutar, bankanın 2024 yılı düzeltilmiş net gelirinin birkaç katına denk geliyor.