ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın, İsrail ve Suriye ilişkilerine yönelik yaptığı üst üste açıklamaların ardından Tel Aviv'den dikkat çekici bir çıkış geldi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Beşar Esad yönetiminin düşmesinin ardından işgal ettikleri bölgelerden çıkmayacaklarını yineledi.

Barrack'tan üst üste açıklamalar: 'Büyük İsrail komplosuna inanmıyorum'

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, dün Katar'ın başkentinde düzenlenen 23. Doha Forum kapsamında "Yeni Suriye'nin Bir Yılı: İlerlemeyi, Fırsatları ve Zorlukları Değerlendirmek" başlıklı panelde konuştu.

Suriye ve İsrail'e bakarken "küçük adımlar meselesinin" dikkate alınması gerektiğini savunan Barrack, "Bu bir süreçtir, bir olay değildir. Tümsekleri olacak, yaşanmaya devam eden vahşetler olacak. İkilemler yaşayacağız. Lübnan ile Suriye'yi bir araya getirmemiz ve iki kadim ve güzel medeniyeti uyumlu hâle getirmemiz gerekiyor" dedi.

Öte yandan Barrack "İsrail kendisinin bir demokrasi olduğunu iddia edebilir ama bu bölgede gerçekte en iyi işleyen şey hayırsever bir monarşidir" ifadesini kullandı.

Barrack, önceki gün de Milken Enstitüsü tarafından Birleşik Arap Emirlikleri'nde düzenlenen bir konferans kapsamında The National gazetesine konuşmuştu.

İsrail ile ilişkiler konusunda Suriye'nin "doğru yolda olduğu ve işbirliğinden yana" davrandığını aktaran Barrack, "Onları İsrail'e doğru itmemiz dahil onlardan yapmalarını istediğimiz her şeyi yerine getiriyorlar" ifadelerini kullanmıştı. Ancak İsrail'in, Suriye'ye "henüz güvenmediğini" belirten Barrack, bu nedenle sürecin yavaş ilerlediğini söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın isteğinin, Güvenlik ve Sınır Anlaşması'yla başlayarak bir normalleşmeye gitme konusunda anlaşmaya varmak olduğunu dile getiren Barrack, "Bence İsrail de bunu istiyor. Büyük İsrail komplosuna inanmıyorum" demişti.

Netanyahu'dan 'Suriye'den çekilmeyeceğiz' açıklaması

Barrack'ın İsrail ve Suriye ilişkilerine yönelik yaptığı üst üste açıklamaların ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'dan dikkat çekici bir açıklama geldi.

Netanyahu, İsrail büyükelçileri, misyon şefleri ve Dışişleri Bakanlığı yöneticilerinin katıldığı konferansta yaptığı konuşmada, Suriye'de Beşar Esad yönetiminin düşmesinin ardından işgal ettikleri bölgelerden çıkmayacaklarını yineledi.

Suriye'nin güneyinde işgal ettiği Cebel eş-Şeyh Dağı (Hermon Dağı) ile 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Golan Tepelerine bitişik tampon bölgeye ilişkin Netanyahu, "Bu varlıkları korumak istiyoruz" dedi.

Netanyahu, HTŞ yönetimi ile Suriye'nin güneyinin silahsızlandırılmasını ve Dürzilere "sahip çıkabilmelerini" sağlayacak bir anlaşmaya varabileceklerini umduklarını savundu.

HTŞ 'İsrail çekilmeden anlaşma olmayacak' demişti

Oysa HTŞ yönetimine bağlı Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, İsrail Suriye topraklarından geri çekilene kadar bu Şam'la bir anlaşma olmayacağını duyurmuştu.

İsrail'in Suriye topraklarından çekilmesi konusunun değişmez kırmızı çizgileri olduğunu söyleyen Şeybani, "İsrail, Suriye topraklarından çekilmeden bir anlaşma olmayacak. Hem Suriye hem de İsrail taraflarını dikkate alacak, ikili, adil ve hakkaniyetli bir yaklaşım olmalıdır" ifadelerini kullanmıştı.

ABD'nin arabuluculuğunda, İsrail ile Suriye arasında yeni bir güvenlik anlaşması imzalanması için müzakereler yapılsa da sonuç alınamamıştı.

Ne olmuştu?

Başını HTŞ'nin çektiği cihatçı örgütlerin, arkalarına aldıkları Batı desteğiyle başlattığı saldırılar sonucu Suriye'deki Beşar Esad yönetimi 8 Aralık 2024'te düştü. Buna eş zamanlı olarak İsrail ordusu da Suriye'ye yönelik saldırılarını artırdı.

Esad yönetiminden kalan askeri altyapı ve imkanları imha etme iddiasıyla Suriye'ye saldıran İsrail ordusu, Golan Tepeleri'ndeki işgalini genişletti. Golan Tepeleri civarındaki tampon bölgeye giren İsrail ordusu, işgali daha ileriye taşıyarak başkent Şam’ın 25 kilometre yakınlarına kadar sokuldu.

İsrail, Suriye'ye ait Golan Tepeleri'ni 1967'den bu yana işgal altında tutuyor. İsrail ile Suriye arasında 1974'te imzalanan Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması ile tampon bölge ve silahtan arındırılmış bölgenin sınırları belirlenmişti. Ancak Esad yönetiminin düşmesini bahane eden İsrail, anlaşmanın sona erdiğini öne sürmüştü.