Hizbullah lideri Naim Kasım, ateşkes sonrası izlenmesi gereken adımları sıraladı.

Kasım, 10 günlük ateşkesin sürdürülebilmesi için İsrail’in Lübnan’a yönelik hava, kara ve deniz saldırılarını tamamen durdurması gerektiğini söyledi. Ayrıca İsrail’in Lübnan’dan tamamen çekilmesini talep etti.

Bir sonraki aşamada esirlerin serbest bırakılması ve sınır bölgelerindeki halkın evlerine dönüşünün sağlanması gerektiğini belirten Kasım, son adımın ise uluslararası ve Arap ülkeleri desteğiyle kapsamlı bir yeniden inşa süreci olması gerektiğini ifade etti.

İran Devrim Muhafızları, ABD’nin ateşkes koşullarını ihlal ettiği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı’nın bu akşam itibarıyla yeniden kapatılacağını açıkladı.

Açıklamada, dün bazı gemilerin boğazdan geçtiği ancak ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmadığı belirtilerek, bu nedenle boğazın kapatılacağı ifade edildi.

Devrim Muhafızları, Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki gemilere bulundukları yerden ayrılmamaları uyarısında bulunurken, Hürmüz’e yaklaşmanın “düşmanla iş birliği” sayılacağını ve ihlal eden gemilerin hedef alınacağını duyurdu.

Ayrıca gemilere yalnızca Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri’nin resmi açıklamalarını takip etmeleri çağrısı yapıldı.

ABD ordusunun önümüzdeki günlerde İran bağlantılı petrol tankerlerine çıkma ve uluslararası sularda bazı ticari gemilere el koyma hazırlığında olduğu öne sürüldü.

ABD basınına dayandırılan haberde, planın ismi açıklanmayan yetkililere atfedildiği belirtildi.

Gelişme, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü yeniden sıkılaştırdığını açıklaması ve bölgedeki enerji trafiğinin yeniden kısıtlandığına dair uyarıların yapılmasının ardından geldi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidiyle Washington’a baskı kuramayacağını ileri sürdü.

Trump, ABD ile İran arasında “oldukça iyi görüşmeler” yürütüldüğünü belirtirken, Tahran’ın yeniden boğazı kapatma girişiminde bulunmasının kabul edilemez olduğunu iddia etti.

Hizbullah Siyasi Konsey Başkan Yardımcısı Mahmud Kamati, Lübnan Cumhurbaşkanı’na İsrail’e teşekkür ettiği için sert tepki gösterdi.

Kamati, İran’ın ateşkesi sağladığını vurgulayarak hükümetin bu rolü görmezden geldiğini belirtti ve yönetimin “egemenliği zayıflattığına”işaret etti.

Açıklamasında “Cumhurbaşkanı katile teşekkür etti ama bizi kurtaran İran’a teşekkür etmedi” diyen Kamati, Hizbullah’ın silahlı gücünün “tetikte kalacağını” ve “stratejik sabrın sona erdiğini” ifade etti.

İran’ın ateşkes sırasında Hürmüz Boğazı’nı kısa süreliğine açmasının ardından en az sekiz petrol ve gaz tankeri geçiş yaptı.

Denizcilik verilerine göre bir ham petrol tankeri, dört LPG gemisi, iki petrol ve kimyasal tanker ile bir petrol ürünü taşıyan gemi boğazdan geçti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), geçtiğimiz saatlerde X sosyal medya platformunda arka arkaya paylaşımlar yaptı. Hesaptan Umman Denizi'nde devriye gezen "USS Canberra" gemisinin fotoğrafı paylaşıldı.

Paylaşımda, "Ablukanın başlamasından bu yana 23 gemi, ABD'nin direktifleri doğrultusunda geri döndürüldü. Amerikan kuvvetleri, İran limanlarına ve kıyılarına giren ve çıkan gemilere yönelik deniz ablukası uyguluyor" iddiasına yer verildi.

Associated Press (AP) ajansının haberinde, dünyanın en büyük uçak gemisi olan ABD'ye ait "USS Gerald R. Ford"un hareketliliği ele alındı.

AP'ye konuşan iki savunma yetkilisi, geminin onarım için bir aydan fazla süredir bulunduğu Doğu Akdeniz'den çıktığını ve ABD'ye ait diğer iki muhrip eşliğinde Süveyş Kanalı'na geçtiğini söyledi. İsimleri açıklanmayan yetkililer, "USS Gerald R. Ford" gemisinin şu anda Kızıldeniz'de bulunduğunu yani Ortadoğu'daki görevine döndüğünü dile getirdi.

Bir yetkili ayrıca ABD'nin Ortadoğu'daki 3. uçak gemisi olacak "USS George H.W. Bush" gemisinin de şu anda Güney Afrika açıklarında olduğunu ifade etti. ABD'nin bölgede Umman Denizi'ne konuşlu "USS Abraham Lincoln" adlı ikinci bir uçak gemisi daha yer alıyor.

İran'ın vurduğunu söylediği ABD'nin "çamaşırhanesinde yangın çıktı" dediği uçak gemisi USS Gerald R. Ford, önce Girit'e ardından Hırvatistan'daki Split Limanı'na gitmişti. Onarımın tamamlandığı belirtilen gemi 3 Nisan'da limandan ayrılmıştı.

Trump İran donanmasını "yerle bir ettiğini" söylerken, ABD medyası Trump'la aynı fikirde değil.

New York Times, "sivrisinek filosu" olarak adlandırdığı İran'ın motorlu tekne filosunun Hürmüz Boğazı'nda güçlü bir tehdit olarak kabul edildiğini yazdı. Küçük, hızlı ve çevik teknelerden oluşan filonun İran deniz kuvvetlerinin kalbini oluşturduğu belirtilirken, söz konusu teknelerden veya kıyıdaki kamufle edilmiş mevzilerden fırlatabilen füzelere ve insansız hava araçlarına işaret edildi.

Sayılarının tam olarak bilinmediğine vurgu yapılan tekneler için şu değerlendirme yapıldı:

Analistlere göre, bu tekneler genellikle uydu görüntülerinde görünmeyecek kadar küçük ve kayalık kıyı şeridi boyunca kazılmış derin mağaraların içindeki iskelelere demirlenmiş halde, dakikalar içinde konuşlandırılmaya hazır durumda bulunuyorlar. Silah cephanelikleri, körfez ve boğazdaki ticari gemiler için büyük bir tehdit oluşturuyor.

İran lideri Mücteba Hamaney, Ordu Günü vesilesiyle yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamasında, ABD-İsrail'in saldırılarında hayatını kaybeden üst düzey ordu komutanlarını ve askerleri anan Hamaney, İran ordusunun "hem ABD'nin, hem Şah tiranlığından hayatta kalanların hem de İran'ı parçalamak isteyen ayrılıkçıların hain planlarına karşı durduğunu ve ülkenin topraklarını ve karasularını cesaretle savunduğunu" ifade etti.

"İran ordusu, Silahlı Kuvvetlerdeki yoldaşlarıyla omuz omuza durarak, küfür ve kibrin önde gelen iki ordusuyla savaşıyor" dedi. Hamaney, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

İnsansız hava araçları Amerikan ve Siyonist suçluları yıldırım hızıyla vururken İran'ın cesur donanması da düşmanlarına yeni yenilgilerin acısını tattırmaya hazırdır.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'nın ilgili kurumlardan aldığı bilgilere dayandırdığı haberinde, Trump'ın İran'a "deniz ablukası" ilan etmesi ve Amerikalıların müzakerelerdeki "aşırı talepleri" nedeniyle İran'ın henüz bir sonraki müzakere turuna katılma kararı almadığı belirtildi.

Görüşmelerin ABD'nin aşırı taleplerinden vazgeçmesine bağlı olduğu ve İran'ın "yıpratıcı ve faydasız" görüşmelere girmeyeceği ve bunun da Pakistan üzerinden ABD'li yetkililere iletildiği ifade edildi.

Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan iki gemiye, İran tarafından önleyici ateş açıldığı iddia edildi. 

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları'ndan (UKMTO) yapılan açıklamada Hürmüz Boğaz'ına doğru ilerleyen gemilere yaklaşan İran Devrim Muhafızları'nın saldırı botlarının ateş açtığı belirtildi. Gemiler geri döndü.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı da bilgiyi doğruladı. Buna göre, gemilerden biri, Hindistan bayraklıydı ve 2 milyon varil Irak petrolü taşıyordu.

Axios haber sitesinin konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Trump'ın "İsrail, artık Lübnan'ı bombalamayacak, ABD tarafından bunu yapmaları yasaklandı. Yeter artık" ifadesini kullanmasına İsrail tepki gösterdi.

İsmini açıklamayan kaynaklardan biri, Trump'ın açıklamasında "tamamen farklı bir dil kullanmasının", Netanyahu ve ekibini "şoke ettiği" ve İsrailli yetkililerin Beyaz Saray'dan bu konuda açıklama istediğini öne sürdü. Haberde, Netanyahu ve ekibinin, Trump'ın Lübnan hakkındaki yorumlarını medyadan öğrendiği ve "hazırlıksız yakalandığı" değerlendirmesi de yapıldı.

Beyaz Saray'dan bir yetkili de konuyla ilgili açıklamasında, "Başkan'ın Lübnan ve İsrail arasında imzaladığı ateşkes anlaşması, İsrail'in Lübnan hedeflerine karşı herhangi bir saldırı amaçlı askeri operasyon gerçekleştirmeyeceğini açıkça belirtiyor. Ancak planlı, yakın tehdit oluşturan veya devam eden saldırılara karşı kendini savunma hakkını saklı tutuyor" ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, 17 Nisan Cuma günü itibarıyla tankerlere yüklenmiş Rus petrolünün teslimatı, 30 gün boyunca yaptırımlardan muaf tutulacak. Yeni düzenleme kapsamında 11 Nisan'da süresi dolan Rus petrolüne ilişkin ilk yaptırım muafiyeti, 16 Mayıs'a kadar uzatılmış oldu.

Fars Haber Ajansı da, ABD "ablukası"na rağmen Hürmüz Boğazı'ndan geçen İran'a bağlı 5 petrol tankerinin hareketliliğini gösteren bir video yayınladı. Video "'Gölge filo' olarak sınıflandırılan bu tankerler, bölgedeki ABD askeri varlığına rağmen İran tarafından belirlenen rotaları kullanmakta olup, bazılarının geçmişinde İran ve Rusya'ya ait petrol yüklerini taşıma konusunda uzun bir sicil bulunmaktadır" notuyla paylaşıldı.

İran, ABD’nin deniz ablukasının devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını duyurdu.

Fars Haber Ajansı'na göre İran ordusu Hatemül Enbiya Karargâhı Sözcüsü, "önceki anlaşmalara bağlı kalarak, iyi niyetle yürütülen müzakereler sonucunda, sınırlı sayıda petrol tankeri ve ticari geminin Hürmüz Boğazı'ndan yönetilen bir şekilde geçişine onay verdiklerini" hatırlattı. 

Açıklamada "Ne yazık ki, Amerikalılar sözde abluka adı altında korsanlığa ve deniz haydutluğuna hâlâ devam ediyorlar. Bu stratejik boğaz, silahlı kuvvetlerin sıkı yönetimi ve kontrolü altında kalmaya devam edecektir" denildi. ABD'nin İran menşeli gemilerin varış ve kalkış noktası olarak İran'a tam hareket özgürlüğünü sağlamadığı sürece bu durumun devam edeceği de vurgulandı.

İran Sivil Havacılık Kurumu'ndan yapılan açıklamada, ülke hava sahasının bazı bölümlerinin bugün yerel saatle 07.00 itibarıyla açıldığı belirtildi.​​​​​​​

Açıklamada, İran hava sahasının doğu kesiminin, uluslararası uçuşlara açık olduğu, iç uçuşların ise gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra kademeli olarak gerçekleştirileceği bilgisi yer aldı.

Antalya Diplomasi Forumu'na gelen İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatipzade, NTV'den Deniz Kilislioğlu'nun sorularını yanıtladı. 

Hatipzade, "Hürmüz açık mı?" sorusuna, "Bizim açımızdan hiçbir kafa karışıklığı yok. Biz hep net olduk, Hürmüz Boğazı bizim karasularımız içinde yer alır ve bin yıldır açıktır. Ancak Amerikan ve İsrail rejimi saldırmaya karar verdikten, İran'ı yıkmak niyetlerini açıkça belli ettikten sonra İran çok basit bir mantıkla hareket etti" dedi.

İran'a saldırılarla uluslararası hukukun ihlal edildiğine dikkat çeken Hatipzade, "İran'a savaş açıp sonra da İran'ın haklarından feragat etmesini beklemek mümkün olamaz. Hürmüz Boğazı ticari gemilere koordinasyon çerçevesinde açıktır, geçişe güvenli rotalardan geçebilirler. Seyrüsefer güvenliğinden de söz ediyoruz, oradan güvenli şekilde geçilmesi çok önemli" diye konuştu.

"ABD gemileri de buna dahil mi?" sorusuna Hatipzade, "Ticari gemiler dahil. Hiçbir şekilde düşmanca bir eyleme tolerans gösterilmeyecektir. Bölgede herhangi bir abluka yok. Gelecekte de bir abluka olmayacak. Biz bu boğazı Umman'la paylaşıyoruz. Amerikalılar bu gerçekleri, uluslararası prensipleri kabul ettikleri, bu suçları işlemeyi durdurdukları anda normale dönmüş olacağız" yanıtını verdi. Boğazdan en fazla çıkarı olanın İran olduğunu da ekledi.

Dünyada hiçbir ülkenin toprak bütünlüğünden, egemenliğinden taviz vermeyeceğini vurgulayan Hatipzade, ülkesinin liderinin suikaste kurban gittiğini, çocukların öldürüldüğünü hatırlattı. "Böyle bir saldırganın bize (müzakerelerde) uluslararası hukuka aykırı şartları dayatmasını kabul etmeyiz. ABD hegemonya ve koloni döneminin bittiğini anlamalı. 2-3 gün içerisinde her şeyi bitireceklerini, tüm medeniyeti yok edeceklerini söylediler. Böyle bir şeyi hayal edebiliyor musunuz?" dedi.

İsrail Ordu Radyosu'nun askeri yetkililere dayandırdığı haberinde, "Lübnan’ın güneyinden sürgün ettiği sivillerin geri dönüşüne izin vermeyeceği" öne sürüldü.

İsrail sınırından Lübnan içlerine doğru yer yer 10 kilometre derinliğe ulaşan bölgede işgalin devam edeceğine dikkat çekilen haberde, işgal altında tutulan 55 köyün yıkımına devam edileceği bildirildi.

Öte yandan İsrail ordusuna “tehdit tespit edilen her yere saldırı” düzenleme talimatı verildiği aktarıldı.

İsrail ile Lübnan arasında 10 gün süreyle geçerli olacak kağıt üzerinde "iyi niyet" olarak sunulan anlaşma, İsrail'e istediği an saldırı düzenleme yetkisi tanıyor.

Trump, Arizona eyaletine yaptığı ziyaret sonrası başkent Washington'a dönerken uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Bir gazetecinin, İran ile anlaşmanın Lübnan'da ateşkese bağlı olup olmadığına yönelik sorusuna, Trump, "Gerçekte birbirine bağlı değiller ancak psikolojik olarak bağlantılı olduklarını söyleyebiliriz. Lübnan'a yardımcı olacağız" yanıtını verdi.

Trump, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılması hususunda ise "İran'a gideceğiz, onlarla birlikte çalışıp bunun yüzde yüzünü ABD'ye getireceğiz. Eğer anlaşamazsak bunu çok farklı şekilde yapacağız, çok da dostane olmayan bir şekilde yapacağız" ifadelerini kullandı.

Anlaşmaya varılmaması durumunda İran ile ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağına ilişkin soru üzerine ise Trump, "Belki bunu uzatmam ancak (Hürmüz'de) ablukamız sürüyor. Yani abluka altındasınız ve maalesef yeniden bombalamak zorunda kalacağız" dedi.