İstanbul'un Beşiktaş ilçesine bağlı Gayrettepe semtindeki "Masquerade" adlı gece kulübünde tadilat sırasında çıkan, 29 işçinin yaşamını yitirdiği yangının üzerinden bir yıl geçti.

2 Nisan 2024'te Gayrettepe Yıldız Posta Caddesi Gündoğdu Sokak'taki 16 katlı binanın eksi 1 ve eksi 2. katında faaliyet gösteren eğlence merkezinde yangın çıkmıştı.

29 işçi hayatını kaybetmişti

Yapılan incelemelerde, yangının tadilat sırasında çıktığı ve 29 işçinin hayatını kaybettiği belirlenmişti.

Yangınla ilgili adli ve idari soruşturma başlatılmıştı. İdari soruşturmada 2 mülkiye müfettişi, adli soruşturmada ise 3 cumhuriyet savcısı görevlendirilmişti.

Olay yeri incelemesi ve delil toplama çalışmalarında iş güvenliği ve yangın uzmanlarının yer aldığı 3 kişilik bilirkişi ekibi, yangının çıkış nedeniyle ilgili çalışma yürütmüştü.

Polis ekipleri soruşturma kapsamında yaptığı çalışmada, işletme müdürü ve işyerinin ortaklarının da aralarında bulunduğu 8 şüpheliyi gözaltına almıştı.

7'si tutuklanmıştı

Beşiktaş Belediyesince yapılan açıklamada, tadilatla ilgili bilgi verilmediği ve belediyelerinden izin alınmadığı bildirilmişti.

Soruşturmada gözaltı sayısı 11'e çıkarken, şüphelilerden 7'si tutuklanmış, diğerleri adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

29 işçi neden öldü?

Gece kulübünün ramazan ayında girdiği tadilat sırasında çıkan yangında aralarında 18 yaşından küçük Efe Demir’in de bulunduğu 29 işçi yaşamını yitirmişti.

Normalde en az 3 çıkış kapısı olması gereken mekanın 2 çıkış kapısı olduğu, bunlardan birinin mal giriş-çıkışı için kullanıldığı, tadilat sırasında bir kapının da kapalı olduğu ortaya çıkmıştı. Yangının ardından elektriklerin de kesilmesiyle işçiler çıkış kapısına ulaşamamış, söndürme sistemlerinin de çalışmadığı yangında çoğu işçi dumandan zehirlenerek yaşamını yitirmişti.

Mekanın itfaiyeden yangın raporunu en son 2006 yılında aldığı, Beşiktaş Belediyesi'nin mekana verdiği son işletme ruhsatlarında itfaiye raporunun olmadığı da ortaya çıkmıştı.

Ramazan bitmeden tadilatı bitirme baskısı yapan patronun, tüplerin, içkilerin, pürmüzlerin olduğu, çok yanıcı ses yalıtım malzemelerinin olduğu mekanda güvenlik önlemleri alınmadan çalıştırdığı işçilere kaçacak kapı bile bırakmadığı anlaşılmıştı. Yangın sırasında mekanda tadilat için gelen firmaların işçilerinin yanı sıra gece kulübünde komi, garson ve DJ olarak çalışan kişilerin de bulunduğu ortaya çıkmıştı.

Ön raporda ihmal vurgusu

Bilirkişi heyetince hazırlanan ön raporda, haklarında soruşturma başlatılan şüphelilerin gerekli önlemi almayarak ihmal gösterdikleri ve kusurlu olduklarının tespit edildiği belirtilmişti.

Yangına ilk olarak çalışanlar tarafından müdahale edildiği ancak boş olan yangın tüplerinden de anlaşıldığı üzere başarı sağlanamadığı kaydedilen raporda, şu ifadelere yer verilmişti:

"Bir dakikadan bile az bir süre içerisinde yangının çok hızlı bir şekilde büyümesi ile çıkış yolu kapı tarafının alevlerle kesilmiş olması, insanların kendilerini kurtarmak maksadıyla salonun iç kısımlarına ve yukarı katlara doğru kaçmaları, yangın hakkında bilinçli olmadıkları için ısının ve alevlerin yukarı kısımlarda daha etkili olabileceğini düşünemediklerinden ve iş yeri hakkında tam bilgi sahibi olmadıkları anlaşıldığından, yukarı kısımlarda mahsur kalan 29 çalışanın yangın esnasında oluşan yüksek ısı ve karbonmonoksit gazından etkilenerek eks oldukları tahmin edilmektedir."

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü'nce hazırlanan raporda ise "İşyeri dahilinde acil durum aydınlatmalarının, yönlendirme levhalarının olmadığı, mevcut sprinkler söndürme sistemi ve yangın dolaplarının çalışmadığı tespit edilmiştir" denilmişti.

İBB Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel İyileştirme Dairesi Başkanlığı'nca hazırlanan "hızlı taramayla bina tespiti raporu"nda, binanın kolonlarının yangından etkilendiği ve yapının çok yüksek risk seviyesinde olduğu bildirilmişti.

Soruşturma ve iddianame

İstanbul Valiliği, gece kulübünün ruhsatında imzası bulunan dönemin Beşiktaş Belediyesi başkan yardımcıları, ruhsat denetim müdürü, İBB itfaiye müdür yardımcısı ve itfaiye zabıta amirinin de olduğu 13 şüpheli hakkında soruşturma izni vermişti.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca 7'si tutuklu 9 şüpheli hakkında hazırlanan iddianamede ise şüphelilerin "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olmak" suçundan 2 yıl 8'er aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapsi istenmişti.

İddianamede 29 kişi "maktul", 27 kişi de "müşteki" olarak yer alırken, kamu görevlileri ile ilgili soruşturmanın ayrı bir dosya üzerinden yürütüldüğü belirtilmişti.

Gece kulübü işletmesinin sahiplerinin Şahzade Şekergümüş, Fatma Dörtgül ile Mehmet Menduh Ceylan, mesul müdürünün İsmet Şen olduğu aktarılan iddianamede, işletmedeki tadilat sırasında metal işlerini yapan kişilerin Çağatay Altunel ve Kahraman Erdem olduğu, Dursun Çelik ve Sibel Çelik'in işyerindeki asansörlü ve hidrolik destekli sandalyeyi kuran şirketin sahibi oldukları, İbrahim Bildirici'nin ise işletmenin tadilat ve tamirat işlerinden sorumlu olduğu tespitine yer verilmişti.

İddianamede, güvenlik kamerası kayıtlarına göre yangının saat 12.44'te başladığının görüldüğü, mal kabul giriş kapısından yaklaşık 15 metre mesafede sahneye geçişte ve sağ tarafta bulunan localara çıkış alanında yapılan kaynak çalışması sırasında elektrikli kaynak makinesinden çıkan kıvılcımların ses yalıtım, izolasyon ve döşeme gibi kolay yanıcı nitelikteki malzemeleri tutuşturmasıyla yangının başladığı kaydedilmişti.

Yangının hızla çevreye yayıldığı anlatılan iddianamede, çalışanların taşınabilir yangın söndürme cihazlarıyla alevleri söndürmeye çalıştıkları, yangının hızla büyümesi ile yayılması sırasında işletmede yoğun duman oluştuğu ve elektriğin kesildiği ifade edilmişti.

İddianamede, işyerinde acil durum aydınlatmaları ile yönlendirme levhaları olmadığı, mevcut sprinkler söndürme sistemi ve yangın dolaplarının çalışmadığının tespit edildiğine vurgu yapılarak, itfaiye ekiplerince yangının söndürülmesi sonrasında gece kulübünün çeşitli noktalarında hareketsiz yatan kişilerin bulunduğu belirtilmişti.

Bilirkişi heyetinin raporuna da yer verilen iddianamede, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda yer alan "Sağlık gözetimi" maddesi ile Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'te yer alan "İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi" maddesi ve aynı yönetmeliğin "Eğitim süreleri", "Acil durum planları, yangınla mücadele ve ilk yardım" maddesine uyulmadığının tespit edildiği bildirilmişti.

İddianamede, mevcut söndürme sistemi ve yangın dolaplarının çalışmaması ile acil durum aydınlatmaları ve yönlendirme levhalarının olmaması tespitlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, elektrikli kaynak makinesi kullanılmak suretiyle kolay yanıcı nitelikteki malzemeleri barındıran tadilat işleminin yapıldığı gece kulübünde yangının öngörülebilir olduğu ifade edilerek, "Şüpheliler tarafından özen yükümlülüğüne aykırı davranılmak suretiyle öngörülebilecek ancak istenmeyen neticenin gerçekleşmesine iradi hareketle sebebiyet verildiği ve bu haliyle şüphelilere isnat edilen eylemin bilinçli taksir boyutunda manevi unsur içerdiği yönünde tarafımızda kanaat hasıl olmuştur" denilmişti.

Savcılık iddianamede, şüpheliler Kahraman Erdem, Çağatay Altunel, Şahzade Şekergümüş, Fatma Dörtgül, Mehmet Memduh Ceylan, İsmet Şen, Dursun Çelik, Sibel Çelik ve İbrahim Bildirici'nin "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olmak" suçundan 2 yıl 8'er aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapisle cezalandırılmasını talep etmişti.

Kamu görevlileriyle birlikte sanık sayısı 22 oldu

İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi'nce yargılanan sanıklar, 17 Temmuz 2024'te hakim karşısına çıkmıştı.

Duruşmalarda savunmaları alınan sanıklar, suçlamayı kabul etmezken, tutuklu 7 sanıktan 2'si tahliye edilmişti.

Kamu görevlileriyle ilgili devam eden soruşturmada ise dönemin Beşiktaş Belediyesi Başkan Yardımcısı Ali Rıza Yılmaz, İtfaiye Çavuşu Fazlı Yavuz, eski İtfaiye Zabıta Amiri Numan Bulburu, Tuncay Akdağ, Şükrü Öztürk, Ahmet Koray Bayraktaroğlu, Ahmet Mithat Şermet, Feridun Tayfun Erelmas, Lalehan Taşdelen Başkaya, Nilüfer Oğuz, Rahşan Tekin Ölmez, Uğur Türkyılmaz ve Yasemin Saral hakkında, "görevi kötüye kullanma" ile "taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma" suçlarından, 2 yıl 6'şar aydan 17'şer yıla kadar hapis istemiyle iddianame hazırlanmıştı.

Bu iddianame, devam eden dava dosyasıyla birleştirilmesi talebiyle İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmişti. Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle, davadaki sanık sayısı 22'ye ulaşmıştı.

Yargılama devam ediyor

Davanın 24 Şubat'ta görülen 6'ncı duruşmasında mahkeme heyeti, tutuklu 5 sanığın üzerlerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti, delillerin tamamının toplanmamış olması, olay yeri inceleme raporları ve kuvvetli suç şüphesi nedeniyle tutukluluk hallerinin devamına karar verdi.

Heyet ayrıca, firari sanık hakkındaki yakalama kararının devamına ve bilirkişi raporunun hazırlanmasının beklenilmesine hükmetti.

Davanın 7'nci duruşması, 7 Nisan'da yapılacak.

Gayrettepe yangınında kamu görevlilerine soruşturma izni: İtfaiye 18 yıl önce o raporu nasıl verdi?