“İşçi avukat” çok alışık olunan ya da sık kullanılan bir ifade değil ancak son yıllarda özellikle hukuk çevrelerinde “işçi avukat” tabiri daha çok dile getirilir oldu. Kendi hesabına çalışacak maddi gücü olmayan, yükselen maliyetleri karşılayamayan, mesleğe yeni adım attığı için müvekkil potansiyeli bulunmayan ve bu nedenlerle başka bir avukatın bürosunda ücretli ve bağlı olarak çalışan; geçinebilmek için ay sonunda alacağı ücreti bekleyen avukatlardan söz ediliyor, “işçi avukat” denildiğinde…

“İşçi avukat” ifadesi, ister istemez başka bir kavramı, “patron avukat” kavramını da beraberinde getiriyor. İşin içine işçi-patron karşıtlığı girdiğinde, doğal olarak “işçi ile patron arasındaki çıkar çatışması” ve “sınıfsal karşıtlık” gündeme geliyor. İşte tüm bu nedenlerle, baroların bünyesinde “işçi avukatların” haklarını-hukuklarını savunacak oluşumlar, komisyonlar, merkezler kurulması yönünde çalışmalar yürütülüyor.

Bu çalışmalarda Türkiye’deki tüm baroları önceleyen kurum İzmir Barosu oldu. Geçen ay yapılan olağan genel kurulda İzmir Barosu yönetimine seçilen Çağdaş Avukatlar grubunun ilk icraatlarından biri de “İşçi Avukatlar Merkezi”ni resmen yaşama geçirmek oldu.

Türkiye’de ilk kez bir baro çatısı altında resmi olarak faaliyete başlayan İşçi Avukatlar Merkezi’ni, İzmir Barosu yönetim kurulu üyesi Baran Selanik ve Av. Özlem Öngörü Karanlık’la konuştuk…

Av. Baran Selanik, bir İşçi Avukatlar Merkezi kurulması yönündeki kararın aslında 2014’teki genel kurulda karar altına alındığını ancak önceki yönetimin bunu gerçekleştirmediğini anımsatarak, “Bir merkez kurmak yerine ‘Ücretli Çalışan Avukatlar Komisyonu’ adıyla bir komisyon kurulmuştu. Ancak bu komisyon atıl kaldı. Geçen ay Özkan Yücel başkanlığındaki Çağdaş Avukatlar grubu yönetime seçilince, zaten genel kurulda alınmış olan İşçi Avukatlar Merkezi kurulması kararı, yeni yönetimimizin ilk icraatlarından biri oldu. Böylece Türkiye’de ilk kez bir baro çatısı altında resmi olarak ‘İşçi Avukatlar Merkezi’ kurulmuş oldu” dedi.

‘İŞÇİLİK ONURLU BİR SIFATTIR, İŞÇİ AVUKATLIK DA ÖYLE…”

Böyle bir merkezin niçin gerektiği yönündeki sorumuzu yanıtlayan Av. Baran Selanik, şunları söyledi: “Her yıl hukuk fakülteleri 20-22 bin civarında mezun veriyor. Binlerce yeni meslektaşımız aramıza katılıyor. Bu ciddi bir şekilde iş alanının daralması anlamına geliyor. Yeni avukatların önünde iki yol var: Ya kendi ofislerini kurup kendi hesaplarına çalışacaklar ya da bir avukatın yanında ücretli/maaşlı çalışarak emeklerini satacaklar. Başka bir yolu yok. Hangi sektörde hangi işi yaparsa yapsın, ay sonunda geçimini sağlayacağı ücreti bekleyerek yaşayan herkes işçidir. Bu ister avukat olsun, ister hekim, ister mühendis, ister öğretmen olsun. İşçi ille de tulum giyip elinde tornavida ve İngiliz anahtarıyla çalışan kişi değil. Ay sonunda alacağı ücretle kendisinin ve hane halkının geçimini sağlayan herkes işçidir. Bu nedenle patron avukatların yanında çalışan meslektaşlarımızın hak ve hukuklarını korumak amacıyla İşçi Avukatlar Merkezi’ni kurmuş olduk. Kimsenin bundan utanmasına gerek yok. İşçilik onurlu bir sıfattır. Bizim mesleğimizin de işçilikle bağdaşmadığını düşünmüyoruz.”

‘İŞÇİ AVUKATLARIN SORUNLARI BİR-İKİ DEĞİL; MOBBİNGİ, ANGARYASI, İŞ BASKISI VAR…’

İşçi avukatların yaşadıkları sorunlara de değinen Av. Selanik, “İşçi avukat arkadaşlarımızın çok önemli bir bölümünün sigortaları, ne kadar ücret alırlarsa alsınlar, patronları tarafından asgari ücretten yatırılıyor, gerçek aldıkları ücret üzerinden bile yatırılmıyor. Yeni mezun avukatlara asgari ücret ve hatta altında ücretlerin teklif edildiğini biliyoruz. Bir da parça başı yani dava ya da dosya başı çalıştırılan avukatlar var. İş güvencesinin, sosyal güvencenin olmadığı koşullarda çalışmak zorunda kalan meslektaşlarımız var. Bu işin angaryası var, mobbingi var, insafsız ölçülerde iş yükü var… Tüm bunlar yaşanan, bilinen gerçekler. İşçi Avukatlar Merkezi işte bunun için kuruldu” dedi.

AV. ÖZLEM ÖNGÖRÜ KARANLIK: MERKEZİN KURULMASI UZUN SOLUKLU ÇABALARLA GERÇEKLEŞTİ

Av. Özlem Öngörü Karanlık da, özelikle büyük nüfuslu barolarda işçi avukat sayısının ve sorunlarının göz ardı edilemeyecek boyutta olduğuna dikkat çekerek, “Bu durum yıllardır sürmekte ve sorunun boyutları, kapsamı her geçen yıl artıyor. İstanbul ve Ankara'daki arkadaşlarımızla birlikte İzmir’de bugüne kadar gerek baro bünyesi dışında gerekse de komisyonlarda mücadelemizi sürdürdük. Öncelikle ‘işçi avukatlar vardır’ dedik, yönetmeliğin yazımı çalışmasında aktif olarak yer aldık. Bir baro bünyesinde adıyla sanıyla İşçi Avukatlar Merkezi’nin kurulması, işte yıllardır ısrarla sürdürülen bu mücadelenin sonucudur. O yüzden bu sürece katkı koyan tüm arkadaşlarımıza selam ediyoruz” diye konuştu.

‘ADETA MERDİVEN ALTI ÇALIŞTIRILAN GENÇ MESLEKTAŞLARIMIZ VAR’

İşçi Avukatlar Merkezi’nin önüne koyduğu kısa ve orta vadeli hedefleri de anlatan Av. Özlem Öngörü Karanlık, sözlerini şöyle sürdürdü: “İlk iş olarak İzmir Barosu bünyesinde kaç işçi avukat çalıştığını belirlememiz gerekiyor. Bu konuda elimizde net bir veri yok. Bu tablonun net bir şekilde ortaya çıkarılması lazım. Çünkü sadece bir patron avukatın yanında çalışan değil, parça başı iş yapan, duruşmaya girip ücretini alan avukatlar da var. Adeta merdiven altı çalıştırılan genç meslektaşlarımız var. Şu anda kendi hesabına çalışan ama her an işçi avukat olma potansiyeline sahip meslektaşlarımız da var. Tüm bu meslektaşlarımız da, İşçi Avukatlar Merkezi’nin ilgi alanına giriyor. Tüm bu meslektaşlarımızı belirleyip kendileriyle irtibata geçeceğiz. İşçi Avukatlar Merkezi olarak,  SGK’ye bildirimi yapılmayan ya da ücretleri düşük gösterilen meslektaşlarımızın haklarını koruyacağız, ödenmeyen fazla mesai ücretlerinin peşine düşeceğiz. İş sözleşmesi konusunda kendi patron avukatıyla anlaşmazlığa düşüp iş mahkemesinde dava açan meslektaşlarımızın davalarında taraf olacağız.”

‘İŞÇİ AVUKATLARIN YÖNETMELİKTEN DE ÖTE YASAYA İHTİYACI VAR’

Türkiye Barolar Birliği’nin yayımladığı “Bağlı Çalışan Avukatlar Yönetmeliği” olduğunu ancak bunun patron avukatlar tarafından dava açılarak iptal edildiğini anımsatan Özlem Öngörü Karanlık, “Yönetmeliğin yazımına 2013’te başlandı. Türkiye Barolar Birliği Bağlı Çalışan Avukatlar Yönetmeliği olarak yayımladı. Ancak patron avukatlar, yönetmeliğin iptali yönünde dava açtılar. Mahkeme, Avukatlık Kanunu’na aykırı bularak yönetmeliği iptal etti. O nedenle şimdi bize yönetmeliği de aşan bir yasa gerekiyor. İşçi Avukatlar Merkezi olarak, bu konuda yasa çıkarılması için de çaba harcayacağız” dedi.