İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Nusret Suna, son yıllarda büyük yol, köprü, hastane, havalimanı gibi yatırımlara meydana gelen iş kazalarının önemli bölümün "işi hızlandırma baskısı", "denetimsizlik", "taşeronlaşma" ve "iş güvenliği kurallarına uyulmaması" nedenleriyle meydana geldiğini söyledi. 

Ulaştırma Bakanı Mehmet Cahit Turhan'ın göreve gelmeden önce CEO'luğunu yürüttüğü Cengiz-Limak-Kolin konsorsiyumunca yapılan Kuzey Marmara otoyolu inşaatının Gebze bölümünde dün viyadük çökmesi sonucu üç işçinin yaşamını yitirmesiyle ilgili Nusret Suna'nın görüşlerine başvurduk. Suna, olayla ilgili yayın yasağı olduğu belirterek, "Ben Gebze faciasıyla ilgili değerlendirme yapmak yerine, son yıllarda benzer büyük projelerde meydana gelen işçi ölümlerine ilişkin bir değerlendirme yapacağım" dedi.

'PROJEYİ ÇABUK BİTİRME BASKISI...'

Ülkemizdeki büyük yatırımlarda son zamanlarda iş kazalarının ve iş cinayetlerinin daha da arttığına dikkat çeken Nusret Suna, iş kazalarının nedenlerine bakıldığında birkaç temel neden olduğunu kaydetti. Suna şöyle konuştu:

"İşler ihale ediliyor. Bu işlerin belli bir takvimi ve iş sırası oluyor. Projenin akışına göre bir akış şeması yapılıyor. Ama maalesef, daha sonra bu işin acil bitirilmesi isteniyor. Acil bitirilmesi istendiği zaman günde üç vardiyaya varan mesailer gündeme geliyor, cumartesi-pazar yok, bayram tatili yok... İşçilerde motivasyon bozuklukları başlıyor. İşler hızla bitirilmeye çalışılırken, iş güvenliği esasları gözardı ediliyor. İşi erken bitirme telaşından dolayı denetim de tam yapılamıyor. Oysa iş ihale edilirken, o işin belli bir süresi vardır. Denetim süreleri vardır, imalat süreleri vardır. Bunların her biri planlanır. Bu sürelerden kısmaya başlandığında, bazı şeyler gözardı ediliyor. İş güvenliği kurallarına dikkat edilmiyor. Her şey işin acilen yetiştirilmesine bağlanıyor. Hatta işverenler, iş güvenliği kurallarını maliyet artırıcı unsur olarak görüyorlar."

'TAŞERONLAŞMADAKİ ARTIŞ...'

Artan iş kazalarının ikinci nedeninin de taşeronlaşmadaki çeşitlilik ve fazlalaşma olduğuna işaret eden Nusret Suna, sözlerini şöyle sürdürdü: 

"Büyük yatırımlar, yol gibi, köprü gibi, otoyol gibi büyük yatırımlar ihaleye çıkarılıyor. Yeterlilikleri olan firmalar ihaleye davet ediliyor. Fiyatı uygun verene ihale veriliyor. Maalesef son 10 yıllarda işler haleyi alan firma tarafından yapılmıyor. Bu dev şirketler ve konsorsiyumlar, işi alt taşeronlara veriyor. Büyük ölçekli projelerde iş önce birinci alt taşerona veriliyor. Bu alt taşeronlar da imalat kalemlerine göre ikinci alt taşerona veriyorlar. Kalıpçı taşeronu, demirci taşeronu, beton taşeronu diye uzayıp gidiyor, muazzam bir saçaklanma oluyor. Son zamanlarda büyük projelerde neredeyse 30'a yakın çeşitlilikte taşeron firma işin içine giriyor. Böyle büyük bir organizasyonda denetim yapılabilir mi? Bu kadar büyük organizasyonda denetim kuralları denetlenebilir mi? En önemlisi birincil ve ikincil alt taşeronların teknik yeterlilikleri kontrol ediliyor mu? Hangi vasıflara göre iş veriliyor? Teknik yeterlilikleri, bilgi birikimleri var mı? Esas ihaleyi alan büyük şirketler, ucuza kim yapacaksa alt taşeron olarak onu seçiyor." 

'DENETİMSİZLİK ARTIYOR...'

Denetimsizliğin her geçen gün daha da çoğaldığına dikkat çeken Suna, "Her iş kazası faciasından sonra yapılan kontrollerde denetimsizliğe rastlıyoruz. İşi ihale eden kurumun denetim ekibi olmalı. Eskiden bakanlıkların denetim ekipleri vardı. Şimdi bu iş özel müşavirlik firmalarına veriliyor.  Denetim yapılmıyor. İş kazalarında Avrupa'da birinci, dünyada üçüncü sıradayız. Bu iş kazaların çok önemli bölümü yaşanmayabilir. Bu bizim elimizde. İşi hızlandırma baskısı olmasa, i güvenliği kurallarına harfiyen uyulsa, denetimler hakkıyla yapılsa, bu kazalar en aza inecektir" dedi. 

Haber

Gebze'de viyadük çöktü: 3 işçi yaşamını yitirdi