New York Times gazetesinde Cumartesi günü James Risen imzasıyla yayımlanan haberde ABD istihbarat teşkilatları görevlileri ve Mossad ajanlarından İran’ın nükleer programı hakkında alınan görüşlere yer verildi. İki ülkenin istihbarat yetkilileri de hükümetlerinin resmi söylemlerinin aksine, İran’ın nükleer silah yapmaya çalışmadığı görüşünde olduklarını ve bu konuda İsrail ve ABD istihbaratları arasında biz uzlaşmazlık bulunmadığını vurguladı.

ABD istihbarat kaynakları İran’ın 2003’te nükleer bomba imal etme çalışmalarını durduğunu rapor ederken, çalışmaların yeniden başlatılıp başlatılmadığının anlaşılmasının çok zor olduğunu belirtiyor. New York Times haberinde, bu zorluğun 2010 yılında, her yıl yayımlanan Ulusal İstihbarat Tahminleri raporunun gecikmesine neden olduğunu hatırlattı. Eski bir üst düzey istihbaratçı gazeteye, “İran’ın programı yeniden başlatmadığı değerlendirmesinin aşağı yukarı yüzde 75 kesinlikte olduğunu söyleyebilirim” diye konuştu.

Başka bir eski istihbarat görevlisi ise “İran, var olan en zor istihbarat hedefi. Kuzey Kore’den çok daha zor… Bunun sebebi büyük ölçüde sistemlerinin çok karmaşık olması ve bu durumun, kimin hangi konuda resmi olarak konuştuğunun belirlenmesini güçleştirmesi” dedi. Aynı görevli ABD’nin “sahadan” istihbarat alamadığını da sözlerine ekledi.

Mossad da aynı fikirde
New York Times, İsrail’in siyasi önderlerinin İran’a karşı saldırgan tutumlarına rağmen İsrail istihbarat teşkilatı Mossad’ın da İran’ın nükleer bomba yapmaya çalışmadığı görüşünde olduğunu belirtti. Gazeteye demeç veren ABD’li bir istihbaratçı, “İsrail halkı yanıtlanması zor sorular soruyor, ama Mossad [İran’ın] silah programı hakkında ABD istihbaratından farklı düşünmüyor” diye konuştu. Aynı görevli ABD ve İsrail istihbarat kaynakları arasında olgulara dair pek çok tartışmanın olduğunu, ancak İran’ın nükleer bomba yapmaya çalışmadığı görüşünün bunlardan bir tanesi olmadığını belirtti.

ABD’nin nükleer teknoloji ile ilgili istihbaratı konusunda uzman olan tarihçi Jeffre T. Richelson ise reaktörlerin saptanmasının uranyum zenginleştirme tesislerinin saptanmasından çok daha kolay olduğunu vurgulayarak, “bilimsel ve teknolojik çalışmaların izlenmesinin bir sürü inşaat gerektiren işlerin izlenmesinden çok daha fazla çaba gerektirdiği açık” diye konuştu. Richelson, birileri boşboğazlık etmediği ya da İranlı bilim insanlarının iletişimleri izlenmediği takdirde “silahları bulmanın” çok zor olduğunu sözlerine ekledi.

İsrail’in bu yöndeki istihbarat kaynağının Kuzey Irak’tan yönetilen Halkın Mücahitleri (M.E.K.) olduğunu belirten haber, bu örgütün ABD tarafından “terörist” olarak nitelendiğini hatırlattı. Haberde İsrail’in bir diğer istihbarat kaynağının da Kuzey Irak’taki bölgesel Kürt yönetimi olduğu belirtiliyor.
ABD istihbaratının Halkın Mücahitleri gibi örgütlerin temin ettiği istihbarattan yararlanmadığı ileri sürülürken, bunun sebebinin Irak işgali öncesinde Irak’ın nükleer programı hakkında Ahmed Çelebi liderliğindeki Irak Ulusal Konseyi’nin verdiği bilgilerin doğru çıkmaması olduğu söyleniyor. CIA’nın Irak’ın nükleer silah programını araştıran yetkilisi David A. Kay, “M.E.K.’nin sağladığı herhangi bir bilgiye fazlasıyla şüpheyle yaklaşıyorum. Bir dönem dünyanın Çelebileriyle hepimiz ilgilendik” diyor.

(soL-Dış Haberler)