Dan Coe’nun yönetiminde NASA’nın Jet Tahrik Laboratuvarında [Jet Propulsion Laboratory] çalışan grup, Dünya’dan 2.2 milyar ışıkyılı ötedeki Abell 1689 gökada kümesini inceledi. Kümenin çoğunluğu karanlık maddeden kaynaklanan kütleçekimi, arkasında kalan gökadaların ışığını büküp güçlendiren ve çoğaltan kozmik bir büyüteç gibi davranmakta. “Kütleçekimsel mercekleme” olarak adlandırılan bu etkinin, eğer kümenin kütleçekim kuvveti yalnızca görünen gökadalardan kaynaklasaydı çok daha zayıf olacağı kaydediliyor.

Coe ve meslektaşları oluşturdukları yüksek çözünürlüklü haritaya dayanarak, Abell 1689’un çekirdeğinin, kendi büyüklüğünde bir gökada kümesine nazaran beklenenden çok daha fazla karanlık madde ihtiva ettiğini iddia eden daha önceki çalışmaları teyit etmiş oldular. Abel 1689’un çevresindeki diğer kümeler de benzer şekilde yoğun çekirdeklere sahipler. Bu bulgunun, erken Evrendeki karanlık enerjinin gökada kümelerini daha küçük bırakması beklendiğinden şaşırtıcı olduğu belirtiliyor. Coe, “Bu sebeple gökada kümelerinin, şu anki sayılara ulaşmış olmaları için milyarlarca yıl daha erken oluşmaya başlamış olmaları gerekir” diye açıklıyor.

Abell 1689’un, şimdiye kadar gözlemlenmiş en güçlü kütleçekimsel mercekleme kümelerinden biri olduğu belirtiliyor. “Merceklenen görüntülerin bir yapboz gibi göründüğü”nü belirten Coe ekliyor: “Burada, ilk kez Abell 1689’un kütlesinin arkasında kalan gökadaların gözlemlenen konumlarını nasıl merceklediğini anladık”. Bu sayede Coe ve ekibi kümenin karanlık madde dağılımını daha önce mümkün olduğundan daha yüksek çözünürlüklü belirleyebildikleri belirtiliyor.

Ekip, karanlık enerjinin olası etkilerini araştırmak için başka kümeleri de incelemeyi planlıyor. Bu çalışmada Hubble teleskopu, önümüzdeki üç yıl zarfında yirmi beş kümeyi toplamda bir ay boyunca inceleyecek.

Evrendeki kütlenin çoğunluğunu oluşturduğu düşünülen karanlık madde hakkında, parlamadığı ve ışık saçmadığı için hâlâ çok az şey bilindiği kaydediliyor.

Bu yeni araştırmanın, kütleçekim kuvvetine karşı bir kuvvet oluşturduğu ve devasa gökada kümeleri oluşmasına engel olduğu düşünülen karanlık enerjinin evrenin erken çağlarında oynadığı rolü aydınlatabileceği düşünülüyor.

(soL - Dış Haberler)