soL (HABER MERKEZİ) Çoğu sonuçsuz kalan müzakereler ile yılan hikayesine dönmüş olan Nabucco projesinde dün bir skandal daha yaşandı. Gün içerisinde gazetelerde Reuters ajansına dayandırılarak yapılan "Nabucco boru hattı projesinin hükümetlerarası anlaşması 13 Temmuz'da Ankara'da imzalanacak" şeklindeki haberler, akşam saatlerinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yalanlandı.

Anlaşmada ne yazıyor?
Gazetelerde yer alan haberlerde, AB Komisyonu'nun enerjiden sorumlu Üyesi Andris Piebalgs'ın sözcüsü Ferran Tarradellas Espuny'nin "AB Komisyonu'nun Nabucco projesinde 13 Temmuz'da Ankara'da hükümetlerarası anlaşma imza töreni için davet aldığı" yönündeki açıklamasına yer verildi. Haberlere göre sözcü Espuny ayrıca, anlaşmanın içeriği konusunda AB Komisyonu'nun bilgi sahibi olduğunu ancak imzalar atılana dek içerik konusunda konuşamayacağını söyledi.

Dolayısıyla, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız tarafından yapılan "kesin bir imza tarihi yok" açıklaması, AB Komisyonu'ndan yapılan açıklama ile çelişiyor. Bu durumda akıllara pek çok soru takılıyor. AB Komisyonu üyesi Piebalgs'ın sözcüsü kameralar önünde açıkça yalan söylemeyeceğine göre, ortada taslak da olsa bir anlaşma metni var. Geçmişten bu güne yapılan muhtelif açıklamalar ile metnin içeriğine dair bir fikir oluşmuş durumda ancak ortada hiçbir kesinlik bulunmuyor.

Türkiye neredeyse bedavaya razı olacak
Türkiye geçtiğimiz mayıs ayında Nabucco projesi konusundaki taleplerinin hemen hepsini AB nezdinde geri çekmişti. Çek Cumhuriyeti'nin başkenti Prag'da yapılan AB Güney Koridoru Enerji Zirvesi'nde Türkiye'nin imza attığı ortak bir deklarasyon ile verilen bu taviz, AB yetkilileri tarafından dahi hayretle karşılanmış, "sorunları tam anlamıyla aştık, Türkiye bizim şartlarınızı kabul etti ve hiçbir önkoşul sunmuyor" şeklinde açıklamalar yapılmıştı.

Türkiye daha önce Nabucco'dan geçecek olan gazın yüzde 15'ini iskontolu fiyattan alma hakkına sahip olmak istiyor, AB ise bu talebin Nabucco'nun maliyetlerini çok yükselteceğini ve projeyi anlamsız hale getireceğini söylüyordu.

Bugün gelinen noktada, Türkiye'nin tek talebi hattan geçecek olan doğalgazdan alınacak olan transit ücretin projenin beş ortağı arasında eşit paylaştırılması değil, hattın üye ülkelerin topraklarından geçen miktarına göre bir paylaştırma yapılması yönünde. Enerji Bakanı Yıldız'ın dün yaptığı "henüz olgunlaşmış bir şey yok" şeklindeki açıklama, bu mütevazi teklifin dahi henüz tartışılıyor olduğunu gösteriyor.

Bununla eş zamanlı olarak, yandaş medya AKP "gazına" basmış durumda. Dün Başbakan Erdoğan'ın damadı Çalık'a ait olan Sabah gazetesinde yer alan bir haberde, Türkiye'nin henüz kesinleşmemiş olan "geçiş ücreti hat uzunluklarına göre dağıtılsın" talebi "Türkiye bastırdı, boru hattında vergiyi kaptı" şeklinde verildi.

Davutoğlu: Proje stratejik, paraya bakmamak lazım
Öte yandan hükümet üyelerinin bütünlükten uzak ve birbirleriyle çelişen açıklamalar yapması, AKP hükümetinin süreci yönetme konusundaki beceriksizliğini de gözler önüne seriyor.

Dün resmi temaslar için Romanya'ya giden Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, "Nabucco, bizim için birinci öncelikli ve stratejik bir projedir. Bu projenin Avrupa enerji sektörüne ciddi katkılar sağlayacağını düşünüyorum" şeklinde bir açıklama yaptı. Göreve atandığı günden beri Türkiye'nin dış çıkarlarından çok ABD ve AB'nin Türkiye ve Orta Doğu üzerindeki çıkarlarını temsil ediyor görüntüsü veren Davutoğlu'nun bu sözleri AKP Hükümeti'nin Nabucco konusunda hemen her türlü tavize hazır olduğunu, neredeyse hiçbir ücret almadan boruların döşenmesini kabul edecek hale geldiğini gösteriyor.

Borudan kimin gazı geçecek belli değil
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Yıldız'ın dün yaptığı açıklamalarda üzerinde durduğu bir başka nokta, Nabucco projesinin halen büyük bir tedarikçi belirsizliği yaşıyor olduğunu gösteriyor. Bakan Yıldız'ın boru hattına hangi ülkelerden gaz pompalanacağı konusunda "Nabucco'nun tarafları olan ülkeler bu kaynağı beraber tedarik etmek zorunda. İster Azerbaycan ister başka ülke olsun Nabucco'nun gaz kaynağı konusunda biz tek taraf değiliz" şeklindeki sözleri, Azerbaycan'ın geçtiğimiz günlerde Rusya ile yaptığı doğalgaz anlaşmasının Nabucco'nun ortakları arasında büyük endişe yarattığını gösteriyor.

Mayıs ayında Prag'da yapılan AB Güney Koridoru Enerji Zirvesi'nde Türkmenistan ve Özbekistan da ortak bir deklarasyon imzalamayı reddetmişti. İmzayı atan Azerbaycan'ın tavrı ise, Rusya'nın Orta Asya'da enerji konusundaki nüfuzunun kırılmasının güç olduğunu gösteriyor.

Nabucco'nun Irak'tan getirilecek doğalgaz ile beslenmesi de gündemde. Ancak Irak'ta Nabucco hattını besleyecek miktarda doğalgaz rezervi bulunduğu kesin değil. Bu durumda, projenin ortağı değil, yalnızca tedarikçisi olan Azerbaycan'ın imzalar atıldıktan sonra cayması durumunda, Nabucco projesinin tamamen suya düşmesi, hatta inşaatının yarım bırakılmasının dahi gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Rusya, Nabucco'ya alternatif bir hat olarak Güney Akım projesini öne sürmüş ve Türkiye'yi de bu projeye davet etmiş durumda. Bakan Yıldız'ın "biz herkesle masaya otururuz" tavrı, Türkiye'nin bu teklife, Nabucco'nun suya düşmesi durumunda sıcak bakacağını gösteriyor. Öte yandan, her ne kadar Bakan Yıldız "iki hat rakip değil" dese de, Rusya Güney Akım projesini Nabucco'ya rakip olarak öne sürdüğünü kimseden saklamıyor.