İlgili haber: Film Festivali protestoyla açıldı

Emek Sineması, bir süredir kapalı. Sinemanın yıkılıp, yerine bir alışveriş merkezi yapılacağı söyleniyor. Üstelik mesele, sadece Emek Sineması’yla da sınırlı değil. Birçok kişi, Beyoğlu’ndaki sinema salonlarının giderek azalmasına ve sinemaların alışveriş merkezlerinin içine hapsedilmesine işaret ediyor.

Sinema nasıl kapatıldı?
Emek Sineması, tarihi Serkldoryan (Cercle d’Orient) binasında bulunuyor. Bina, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı. Ancak Bakanlığın gündeme getirdiği bir projeyle binanın yenilenmesi planlanıyor. Sinema da bu kapsamda faaliyetlerine son verdi. Bina da Multi Turkmall’a kiralandı. Şimdiye kadar birçok büyük alışveriş merkezi yapmış olan şirket, binayla ne yapılacağına dair bilgi vermekten kaçınıyor.

Şimdi gündemde olan proje, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurulu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Beyoğlu Belediyesi’nin ortak projesi. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından onaylanan proje Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından da onaylandı.

Emek Sineması yıkılacak mı?
Söz konusu projenin içeriği hâlâ kamuoyuna tam olarak açıklanmış değil. Ancak sinemanın faaliyetlerine son vermesinden itibaren yıkılacağı söylentileri başlamıştı. Söylentilerin üzerine Referans gazetesine konuşan Beyoğlu Belediye Başkanı Ahmet Misbah Demircan’ın “Ha bodrumda durmuş, ha ikinci katta. Önemli olan o binanın içinde Emek Sineması’nın olması” demesi ise, binanın yıkılacağı iddialarını güçlendirmiş ve tepki toplamıştı.

12 Mart’ta ise Mimarlar Odası, proje hakkında yürütmeyi durdurma davası açtı. Mimarlar Odası adına açıklama yapan Büyükkent Şubesi Genel Sekreteri Mücella Yapıcı, projenin Emek Sineması’nın yıkılmasını içerdiğini belirtti. Yapıcı, “Sinemanın yıkılıp, oraya inşa edilecek bir alışveriş merkezinin üst katına tekrar yapılmasına, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu prensipte onay verdi” dedi. Dava halen mahkemede.

Beyoğlu Belediye Başkanı Demircan ise ilk skandal açıklaması ve açılan davanın ardından yaptığı açıklamalarda yine net olarak projenin içeriğini açıklamaktan kaçınsa da, “Sinema yıkılmayacak” diyerek yatıştırıcı açıklamalar yapmayı tercih etti. Demircan, binanın dış cephesinin korunup içinin yenileneceğini söylemişti. Ancak daha sonra verdiği bir başka demeçte binanın aynen restore edileceğini söyledi. Yani projenin içeriği halen belirsiz. Ancak hem geçmiş deneyimler, hem de binanın işletme ruhsatının sahibi Multi Turkmall şirketinin bir alışveriş merkezi yapma şirketi olması, projenin sinemaseverler ve Beyoğlu için pek hayırlı olmayacağını düşündürüyor.

Sinemanın yıkılması için kamuoyu oluşturma çabası da sürüyor. Emek ile ilgili, “çatısı felaket, yangına açık, önündeki Melek Apartmanı çökme tehlikesi taşıyor” gibi iddialar ortaya atılıyor. Buranın “kârlı” bir işletme olabilmesi için sekiz salondan oluşacak bir sinema kompleksi yapılmasından söz ediliyor.

Emek Sineması neden önemli?

1924 yılında eski bir Rus buz pistinin yerine kurulan sinema, “Melek Sineması” adıyla kurulmuştu. 875 koltuk kapasiteli, yüksek tavanlı ve iç dekorasyonu açısından çok değerli olan sinema, aslında bir bakıma sinemanın kalbi. Tarihi boyunca, son yıllar dahil, sinema alanındaki hemen tüm önemli toplantılar ve törenler Emek Sineması’nda yapılmıştı.

Emek Sineması’nı yaşatmak üzere kurulan ve 5 bini aşkın üyeye sahip Facebook grubunun kurucusu Mehmet Kurtkaya, sinemanın yalnızca geçmişin değil, kültürel geleceğimizin de bir parçası olduğunu savunarak, Atıf Yılmaz’ın ölümünün ardından haberi alan sinema camiasının apar topar Emek Sineması’nda toplanmasını örnek veriyor.

Sadece Emek Sineması mı?
Beyoğlu’ndaki sıkıntı sadece Emek Sineması’yla da sınırlı değil. Alkazar Sineması da ekonomik gerekçelerle kapandı. Sinepop ve Beyoğlu sinemalarının zor durumda oldukları söyleniyor. Emek’le aynı komplekste bulunan Rüya Sineması da yıkılacak.

Durumdan İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) da endişe duyuyor. İstanbul Film Festivali Yönetmeni Azize Tan, festivalden önce film gösterimi için yer bulmak konusunda sıkıntı yaşadıklarını, alışveriş merkezlerine tıkılıp kalmak istemediklerini söylemişti.

Emek Sineması’nın yıkılmasına karşı çıkanların büyük kısmı, sinemaların alışveriş merkezlerine taşınmasının arkasındaki ideolojik dönüşüme de dikkat çekiyorlar. Alışveriş merkezi kültürünün bir tüketim kültürü olduğunu belirten Emek Sineması dostları, sinema ve sanatın da bu tüketim kültürünün bir parçası haline getirilmeye çalışıldığını belirtiyorlar. Yine dikkat çekilen bir nokta, kentsel dönüşüm çerçevesinde bu binaların yenilenmesinden birilerinin büyük kârlar sağlaması.

Emek Sineması “yeniden açılıyor”
İstanbul Kültür Sanat Varyetesi adlı bir grup eylemci, İstanbul Film Festivali’nin ilk günü olan 3 Nisan Cumartesi günü saat 20:00 Emek Sineması’nda eylem düzenliyor. Önceki yıllarda festivalin merkezi olarak işlev gören sinema, bu sene festival kapsamı dışında.

Eylemciler, sinemada Sovyet yönetmen ve sinema kuramcısı Dziga Vertov’un 1929 yapımı “Kameralı Adam” filmini gösterecekler. Grup, eylem ve gösterime çağrı metninde şu ifadelere yer verdi: “Uluslararası İstanbul Film Festivali’nin ya da öncesinde Sinema Günleri’nin bütün önemli etkinliklerinin gerçekleştirildiği Emek Sineması’nın son sekiz aydır kapalı olmasına İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı başta olmak üzere tüm “sanat” çevresinin sessiz kalışına isyanım var!”

“Yıkanların, yıkımı gizleyenlerin, bütün bunlara şahit olup da susanların cepleri kentsel dönüşümün rantıyla dolu. AKP hükümetinin 2002’den bu yana küresel kent olma yolundaki İstanbul'da kentsel dönüşüm, yenileme, yeniden canlandırma kavramları arkasına gizlemeye çalıştığı tüm uygulamaları kamu yararına aykırı bulduğum için Emek Sineması’nın yıkılmasına karşıyım.”

“Emek Sineması’nı Yaşatalım”
Emek Sineması’nın kapanmaması için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na verilmek üzere bir dilekçe de imzaya açılmış bulunuyor. Kampanyaya destek vermek için emeksinemasiniyasatalim.org adresine başvurabilirsiniz.

(soL - Haber Merkezi)