Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) kentsel dönüşüm kapsamında gerçekleştirdiği konut projeleri, rant ve tekelleşme tartışmaları ile gündemden düşmüyor. Ataşehir Belediyesi’ne bağlı Yenişehir Mahallesi de TOKİ, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ataşehir Belediyesi arasında imzalanan protokolle 4500 konutluk bir proje ile yeniden yapılandırılmak isteniyor. Deprem ve konutların ömrünü doldurduğu gibi gerekçelerle ‘kentsel dönüşüm’e uğratılmak istenen mahallenin sakinleri ise bu projenin, rant temelinde şekillenmesi ve kat sahiplerinin koşulsuz bir şekilde imzasının istenmesine karşı çıkıyorlar.

80li yıllarda kurulan Yenişehir Mahallesinin sakinleri, Alibeyköy, Hisarüstü ve Tarlabaşı’ndan yeniden yapılanma ve ikinci köprü gerekçesi ile taşınmak zorunda kalmışlar. İlk kurulduğunda, aylarca elektriksiz ve susuz yaşamak zorunda kalan mahalleliler yürüttükleri mücadele ile bu hakları elde edebilmişler. 2007 yılında TOKİ ve Başbakanlık arasında yapılan protokolle kamulaştırma kapsamına alınan Mahallenin sakinlerinin açtıkları davanın ardından bu protokol geri çekilmiş. 2009 Yerel seçimlerinin ardından bu kez TOKİ, Büyükşehir Belediyesi ve Ataşehir Belediyesi arasında bir protokol imzalanmış.

Kamulaştırılarak yerleşim alanına dönüştürülen Yenimahalle için TOKİ, Büyükşehir Belediyesi ve Ataşehir Belediyesi arasında imzalanan protokolle ‘yeniden kamulaştrma’ gibi haksız bir yola başvurulduğunu belirten mahalleliler, bölgenin rantından kaynaklı inşası planlanan 4500 konuttan kat sahiplerine ayrılan payın oldukça yetersiz olduğunu ifade ediyorlar.

Binaların yenilenmesi noktasında hemfikir olan Yenimahalleliler, kat sahiplerinden istenilenin sadece yüzde 20’sinin geri verilmesi gibi bir haksızlıkla karşı karşıya olduklarını belirtiyorlar. Kat sahiplerine brüt 110 metrekare verileceği belirtilen protokolde, bütün kat sahiplerinin ‘muvafakatname’ vermesinin ardından değerin açıklanacağı belirtiliyor. Anlaşma sağlanamaması durumunda ise, TOKİ ya da Belediyenin kamulaştırmaya gideceği ifade ediliyor.

Daha önce değer tespiti için çalışma yürüten bir firmanın, kat sahiplerine 140 metrekare verilmesi yönünde görüş belirttiğini ifade eden mahalle sakinlerinden biri, bu firmanın daha sonra tehdit edildiğini ve değer tespiti için herhangi bir firmanın çalışma yürütmesinin engellendiğini söyledi. Ataşehir’de kurulacak finans merkezinin mahallenin yanıbaşında olması ve büyük bir alışveriş merkezi kurulması hazırlıklarının sürdüğü noktada yapılması planlanan 4500 konutun ancak 1000'inin mahalle sakinlerine dönecek olması, konut projesinin aslında ‘rant planı’ olduğunu ortaya koyuyor.

Yenişehir’de Nazar Düğün Salonu’nda mahalle sakinlerinin katıldığı toplantıda mahalle muhtarı Mustafa Arı ve mahalle sakini, aynı zamanda Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İstanbul Şube Başkanı olan Erhan Karaçay birer konuşma yaptı. 700 kişinin katıldığı toplantıda, mahalleliler de söz alarak haksız uygulamalara karşı ortak mücadele yürütülmesi gerektiğini vurguladılar.

Erhan Karaçay: Yerinde dönüşüm projesi taleplerimizi içermeli
Toplantının açış konuşmasını yapan Erhan Karaçay “İstanbul Ataşehir Şerifali Çiftliği Gecekondu Önleme Bölgesi Kentsel Yenileme (Gecekondu Dönüşüm) Projesine İlişkin Protokol” kapsamında ne olacağı konusunda görüş alışverişinde bulunmak için bir araya gelindiğini belirterek süreç hakkında bilgi verdi.

Karaçay, Temmuz ayında Ataşehir Meclis toplantısında bulunduklarını ve Belediye Başkanı’nın herhangi bir toplantı yapmayacaklarını söylediğini belirterek, Belediye Meclisi toplantısının ardından Belediye Başkanı’nın Salı günü toplantı yaptığını söyledi. Mahallelinin isteği dışında bir şey yapılmayacağını söyleyen Başkanın, parsel sahiplerinin temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulması önerisini yerine getirmediğini belirten Karaçay, Belediyenin yereldeki insanların ihtiyaçları için çalışması gerektiğine vurgu yaptı.

24 Haziran’da gece 02.30’da Büyükşehir Belediye Kanunu’nda değişikliğe gidilerek, Büyükşehir’e kamulaştırma yetkisi verildiğini ifade eden Karaçay, bu yetkinin daha önce Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nda olduğunu söyledi.

“Proje şirketlerin menfaatini gözetiyor”
Mevcut protokolle kat sahiplerinin haksızlığa uğradığını kaydeden Karaçay, bu konuda gerekli hukuki çalışmanın yürütüldüğünü belirtti. Karaçay, “ 2008 Temmuz ayında kapımıza Başbakan imzalı kamulaştırma yazıları yapıştırıldı. Bize herhangi bir tebligat yapılmadı, mahkeme yoluyla bilgi edinebildik ve TOKİ’ye insanların görüşlerine aykırı herhangi bir iş yapılamayacağını ilettik” dedi.

Protokolün sanki buradakilerin görüşleri alınmış gibi hazırlandığını söyleyen Karaçay, Ataşehir Belediyesi tarafından hazırlanan broşürde “4500 konut için yerinde dönüşüm gerçekleştiriyoruz” dendiğine vurgu yaparak bölgede 1300 ün üzerinde tapulu konut olduğunu belirterek, bunların gecekondu olarak nitelenemeyeceğini kaydetti.

Projenin şirketlerin menfaatini gözettiğini ifade eden Karaçay, mahallelinin 13 Eylül’den sonra görüşmeye çağrıldığını ancak ondan önce protokolün imzalandığına dikkat çekti. Karaçay, “ Bu görüşmeye herhangi bir imzalı belge vermek için değil, kendi taleplerimizi içeren bir yerinde dönüşüm projesi için gitmeliyiz: Hakkaniyet yüzde elli ellidir” dedi.

Aracılara rant sağlayacak bir düzenlemeye gidilmemesi gerektiğine dikkat çeken Karaçay, Anayasa paketinde planlanan değişiklikle, mahkemenin yerindelik incelemesinin rafa kalkacağına vurgu yaptı.

Muhtar: Haklarımızı korumaya çalışıyoruz
Protokol’de kat sahiplerine 110 metrekare brüt bir daire verileceğinin belirtildiğini söyleyen Yenişehir Mahalle Muhtarı Mustafa Arı, “ Her şey belirsiz. Gelin imza verin diyorlar. Burası zaten kamulaştırılmış bir alan. Devletin vatandaşın malını gasp ettiği görülmemiştir. Kimse elimizden malımızı alamaz” dedi.

1986’da mahalle kurulduğunda insanların işe gitmek için 05.00’te kalktığını, zor koşullarda altında yaşayarak bugünlere gelindiğini söyleyen Arı, “ Burası şimdi rant alanı oldu. Ataşehir kuruldu. O zaman bilinseydi burasının rant alanı olduğu bize verilmezdi. Bizler kat sahiplerinin haklarının korunması için uğraşıyoruz. 4500 konut yapılması planlanırken, kat sahiplerine yüzde 50 değil yüzde 20’ye denk gelen bir öneri yapılıyor. Birlikteliğimiz korursak, herkes bizim isteklerimizi dikkate almak zorunda kalır” dedi.

Mahalle sakinlerinden mücadele çağrısı
Toplantıda söz alan, görüşlerini dile getiren mahalle sakinleri tepkilerini dile getirirken, ortak mücadelenin önemine vurgu yaptılar. Daha önce de yerlerinden edilen mahalleliler, mücadeleye yabancı olmadıklarını ifade ettiler.

Gülsen Ugan
“ 12 Eylül diktatörlüğüne karşı mücadele ettik, Hisarüstü’nden çıkarıldığımız zaman. Komisyon kurulmasını ve eylem kararları alınmasını öneriyorum. Taleplerimiz belirlemeliyiz. Cumhurbaşkanından, Meclis Başkanına, AİHM’e gerekli her yere gitmeliyiz. Daha önce Hisarüstü’nde 600 dilekçe göndermiştik. Kenan Evren’in önünü kestik. 12 Eylül koşullarında biz evimizi de aldık, mahkemeyi de kazandık. Beraber olursak kazanırız, hiç kimse korkmasın. Benim adıma Belediye Başkanı gidip protokol imzalayamaz.”

Altun Özçelik
Ben seksenli yıllarda Hisarüstü’nden buraya taşındım. Geldiğimizde ne suyumuz ne de elektiriğimiz vardı. Eşimin rahatsızlığı nedeniyle Haydarpaşa Numune’ye gitmiştik. Her yerde temizlik yapıldığını görünce nedenini sordum. Kenan Evren’in geleceği söylendi İstanbul Valisi Nevzat Ayaz’la beraber. Görünce karşısına çıktım, korumalar müdahale edemeden. Bizleri Hisarüstü’nden Şerifali Çiftliğine gönderdiniz, susuz elektriksiz yaşıyoruz dedim. Sizi zorla mı gönderdik? diye sorunca kapımıza dozerleri dayadınız dedim. 10 gün sonra elektriğimiz geldi.”

(soL – Haber Merkezi)

Ataşehir Belediyesi'nin broşürü