Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına sevkedilen tasarıya göre inşa edilmiş ve planlanan karayolları ile üzerlerinde bulunan işletmelerin satışı tek bir yasayla gerçekleştirilecek.

Daha önce Nisan 2008’de Meclise gönderilen 1593 sayılı Erişme Kontrollü Karayolları Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun henüz komisyonlardan çıkmadan aynı amaçla yeni bir tasarı hazırlandı. Yeni tasarıda Karayolları Genel Müdürlüğü’nü bağlayan iki kanun 1593 sayılı Kanun ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun birleştirilmesi amaçlanıyor.

Yeni Tasarı neler getiriyor?
AKP hükümeti, 18 Aralık 2009’da Meclise gönderdiği Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı'nda ülke fiziki yapılanmasında radikal değişiklikler yapmaya hazırlanıyor.

Özelleştirme için çıkarılan önceki taslakta mevcut ve inşa edilecek yollar ve üzerindeki işletmelerin satılması amaçlanmış ve Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM)'nün eskiden olduğu gibi inşa edilecek yol üzerinde kalan arsaları kamulaştırması öngörülmüştü. Ancak yeni tasarıya göre yolların geçeceği arsalar devletin diğer arsaları ile takas edilerek, hem yolun geçtiği arsalar yolun işletici firmasına, hem de maliye hazinesi ve/veya devletin tasarrufu altındaki başka arsalar yolun geçtiği toprağın eski sahibine satılabilecek.

Kentsel arazilerin düzenlemesinde Belediyelerin kullandığı bu uygulamarın KGM için de geçerli olması kurumun bir yıkım makinesine dönüşmesini kolaylaştıracak ve TOKİ gibi kentin her bölgesinde kamulaştırma maliyeti ödemeden kent planlarını geçersizleştirecek yeni yollar ve rant bölgeleri inşa edilebilecek.

KGM, Orman arazilerini yağmalayabilecek
Tasarıya eklenen bir başka madde de Orman Kanunu'nun değiştirilmesini içeriyor. Buna göre karayolu, özelleştirme uygulamaları kapsamında yap-işlet-devret modeli ile yapılıyorsa, orman arazisine rastlasa dahi Çevre ve Orman Bakanlığı'nın iznini beklemek gerekmeyecek.

Yol ve üzerindeki tesisi işletecek olan şirketin işletme hakkı için ödeyeceği toplam tutarın bir bölümü ormanları yağmalama izni anlamına gelecek. Yolun tüm alanından ormana karşılık gelen büyüklük oranındaki kısmı, işletme hakkı bedeli ile çarpılacak ve elde edilen fiyatın binde beşi bir defaya mahsus olarak Orman Genel Müdürlüğü'ne ödenecek. Her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olacak bu tutarın dışında ne izin alınmasına gerekecek, ne de başka bir ödeme yapılacak.

Yasal süreçlerin işlemesi gereksiz görülüyor
Tasarıyla KGM’nin statüsü de değiştirilerek, genel bütçeye dahil olan kurum, özel bütçeli hale getirilecek. Devlet tüzel kişiliği dışında özel bir kişilik kazanacak olan KGM, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda belirtilen I nolu kamu idaresi cetvelinden çıkarılarak, TOKİ’nin de yer aldığı II nolu kamu idaresi cetveline yerleştirilecek. Böylelikle Kurum, kendi başına gelir tahsis eden ve bu gelirlerden harcama yapma yetkisine sahip bir kurum haline getirilecek. Böylelikle KGM üzerindeki DPT kontrolü de kalkmış olacak, kurum harcama ve kararlarında DPT’den bağımsızlaşacak.

KGM yeni bir yıkım makinesi olacak
Daha önce kentlerin planlanmasında etkili kurumlar olan İller Bankası ve Arsa Ofisi’nin etkisizleştirilecek şirkete dönüştürülmesi ya da arazi varlıkları satılığa çıkartması uygulamaları dışında, kentin mevcut planlarını altüst eden Kültür ve Turizm Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi, TOKİ gibi KGM de pek çok kentte çevre yolları yaparak kentlerin kontrolsüz biçimde çeperlere doğru yayılmasına sebep olmuştu.

Yeni tasarı ile KGM kontrolsüz bu gidişi hızlandıracak uygulamalara gidebilecek. Şirketlere yap-işlet-devret yöntemi ile satacağı tüm yollar için kurum, ayrıca o yolun çevresindeki arazileri de yeniden düzenleyerek yapılaşmaya açılmasına ön ayak olmuş olacak. Valiliğin onayı ya da TOKİ’nin hazırladığı imar planlarıyla belediye sahasının dışındaki arazilerde de arsa vurguncularının hareket alanı genişletilmiş olacak.
(soL - Haber Merkezi)