Başbakan Erdoğan, 2003 yılında yaptığı bir konuşmada “Türkiye'de idari sistemin bir yönetememe krizi içinde olduğunu, AB sürecinde bu ayak bağlarından kurtulunacağını" söylemişti. Yedi yıldır “devleti hantal mekanizmalardan kurtarmak ve verimlileştirmek için” çok sayıda reform gerçekleştiren AKP’nin gelebildiği nokta, Giresun'da iki hafta içinde yaşananlarda somutlandı. Kısa süre önce açıklanan fındık stratejisi nedeniyle hasat dönemine endişeli giren Karadeniz halkını, bu kez sel felaketi ve plansızlık vurdu.

Karadeniz'de geçen hafta Artvin, Sinop, Giresun ve Ordu’da etkili olan sağanak yağış hayatı felç etmiş Artvin'de 5, Ordu'da 2 ve Sinop'ta 1 olmak üzere, sel sularına kapılan 8 kişi hayatını kaybetmişti. Sel, bu kez Giresun'u vurdu. Dün akşam saat 20.00 sıralarında başlayan sağanak yağış nedeniyle il sınırları içindeki 4 dere taştı.

İnsanlar perişan oldu
İnsanların bireysel çabaları sayesinde bu kez can kaybı yaşanmadı. Çok sayıda ev ve işyerini su basarken, Giresun İtfaiye Müdürlüğü'ne 111 adet ev ve iş yeri için su baskını ihbarı yapıldı. Yağış devam ettiği için sel sularının tahliyesinde güçlük yaşandığı, çevre illerden yardım istendiği kaydedildi. Dere kenarındaki binalarda oturan ve evlerini sel suları basan yaklaşık 20 aile de, sivil savunma ekiplerince kurtarılarak yakınlarının evlerine sığındı. Bazı mahallelerde tedbir amaçlı olarak elektrik kesildi.

Devlet Hastanesi'nin iki katını su bastı. Keşap ilçesini yakındaki on beş kadar köye bağlayan köprünün kullanılamaz hale gelmesi sonucu yoldaki köylüler bir petrol istasyonunda mahsur kaldı. Köylüler, 2006 yılında da böyle bir sel felaketi yaşandığını, bu köprünün ondan sonra yapıldığını aktardılar.

"Karadeniz Sahil Yolu suyun tahliye edilememesinde etkili"
Onlarca araç sel sularına kapılıp Karadeniz'e sürüklendi. Taşkınlar sonucu trafiğin kontrollü olarak verildiği Karadeniz Sahil Yolu'nda ulaşım ancak gece saatlerinde normale döndü. Fakat yol, tüm kentteki taşkının tahliyesini engellemiş oldu.

TMMOB Mimarlar Odası Giresun Şube Başkanı Serdar Demirkan, yaptığı yazılı açıklamada sahil yolunun sel baskınındaki payına değindi. Demirkan, Giresun'daki sel baskınının bir doğal afet olmaktan çıktığını, yanlış tasarım kararlarıyla desteklenmiş bir yapay afete dönüştüğünü ifade etti ve şöyle konuştu:

“Planlama ve uygulama süreci, pek çok kurum ve kuruluşun görüşleri alınarak, kentin büyüklüğüne ve doğal yapısına uygun kararlar alınarak gerçekleştirilmesi gereken bir süreçtir. Yolu planlayan kurum, bu planın asıl sahibi olan yerel idare ve görüş bildiren sivil toplum örgütlerinin, meslek odalarının görüşlerini dikkate almamıştır. Sahil yolunun hem Giresun'un doğal yapısına uygun olmadığı hem de şehrin denizle olan ilişkisini koparacağı konusunda pek çok görüş beyan edilmiş, fakat bu görüşler sonucu değiştirmemiştir.

“Karadeniz halkına lütuf olarak sunulan yol, maddi manevi zarar veriyor”
“Karadeniz'deki yağış biçiminin çok ani ve hızlı bir biçimde ortaya çıktığı dikkate alınmalıydı. Sonuç aşikar: Su aktı ve yolunu buldu. Kara yolunun önüne set çektiği şehir, yağışlar sonucu gelen suyun tahliyesine engel olunca yerleşim merkezlerini su bastı. Sahile yakın dağlar sebebiyle yerleşimin kısıtlı bir alanda konuşlandığı Karadeniz kentleri, bu riskleri her daim taşımaktadır.''

Bu yolun yanlış uygulanmış olduğunu ve gözden geçirilmesi gerektiğini belirten Demirkan, “Artık yol, kentteki sosyal yaşamı yok eden yol olmaktan çıktı, insanları maddi ve manevi her türlü zarara uğratan bir yola dönüştü. ’Yapalım bitsin' olarak ortaya konan ve Karadeniz halkına bir lütuf olarak dikte edilen yolun yerine, uzmanlar tarafından desteklenerek oluşturulmuş, Karadeniz bölgesinin doğasına ve halkın yaşam pratiğine uygun bir proje sunulmalıdır” dedi.

Giresun Belediye Başkanı: Şehrin önünde bir blok var
Giresun Belediye Başkanı Kerim Aksu, "Maddi hasar çok büyük, kentin altyapısı tamamen çöktü. Daha önce bu tür bir felaket yaşadığımız hatırlamıyorum. Giresun tümüyle felç oldu. Afet bölgesine alınmasını bir haftadır söylüyorduk. Şehrin yüzde 60'ı sular altında. Sabaha kadar uğraştık ama insan gücünün yapamayacağı şeyler var. Bizim sabah 07.00’ye kadar süren yağışta çabamız can kaybını engellemek oldu” dedi.

Aksu, yaşananlarda Karadeniz Sahil Yolu’nun da payının olduğunu, bu konudaki eleştirilerinin haklı çıkmasından büyük üzüntü duyduğunu belirterek, “Şehrin önünde bir blok var. Bir mühendislik faciası, tahliyeleri yapılmamış. Bu yol şehrin aldığı yağışı, suyu tahliye etmeyi engelliyor. 50 metre ileride deniz var ve suyu tahliye aktaramıyoruz. Derelerin önüne setler yaptılar, yataklarını değiştirdiler. Böyle bir derenin akması mümkün değil. Bu yolu tekrar planlamak lazım. Bu yolun en azından şehir içi bölümlerini yeniden sorgulamak lazım” dedi.

Bakan'a protesto
Beş gün aradan sonra ikinci kez sele teslim olan Giresun'u ziyarete giden Bayındırlık ve İskan Bakanı Mustafa Demir, Giresun'un afet bölgesi ilan edildiğini, kurtarma çalışmaları ve barınma yardımı için fon alınacağını açıkladı.

Demir’i protesto eden sel mağduru bir kadın “Buraya gösteriş için gelmeyin. Bizim de sorunlarımızı dinleyin” diyerek, Yolağzı deresinin kenarındaki evinin her su taşkınında zarar gördüğünü, başvuruda bulunmasına rağmen hiçbir önlem alınmadığını söyledi.

Fındık hasat öncesinde zarar görebilir
Bu arada, bir hafta içinde hasatına başlanması planlanan fındığın da yağış ve taşkından etkilenebileceği belirtildi. Giresun Ziraat Odası Başkanı Özer Akbaşlı, bir hafta önce meydana gelen sel felaketi sonrasında fındık arazilerinde hasar tespiti için çalışma başlattıklarını, ancak daha bu çalışma bitmeden daha da büyük bir felaket yaşadıklarını aktardı.

Bu yıl fındık ürününde görülen 'bakteriyel yanık' hastalığının yağışla yayılmasından endişelendiklerini belirten Akbaşlı, yeni fındık stratejisine de değindi. Strateji kapsamında açıklanan, geniş bir arazideki fındıklıkların sökülmesi kararını hatırlatan Akbaşlı, toprağı tutan fındığın sökülmesi halinde bölgede ileride çok daha ciddi sel felaketleri yaşanabileceği uyarısını yaptı.

Rize'de de hasar var
Öte yandan, Rize'de de etkili olan sağanak yağış sonucu bazı işyerlerinde maddi hasar olduğu, ÇAYKUR'a ait birkaç çay alım yerindeki yaş çayın sulara kapıldığı, araçların da zarar gördüğü tespit edildi. Selin taşıdığı molozlar, Rize-Erzurum karayolunun bazı mevkilerini tıkadı.

(soL - Haber Merkezi)