Son günlerde medyaya yansıyan cezaevlerindeki insanlık dışı uygulamaların sayısı artmış durumda. Özellikle Pozantı Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda yaşananlar cezaevlerinde yaşanan sıkıntıları kamuoyunun gündemine soktu. Erzurum E tipi Cezaevinde incelemelerde bulunan ÇHD'nin hazırladığı rapor da kadınların cezaevlerinde yaşadığı sıkıntıları gözler önüne seriyor. Tutuklu kadınlar, fiziksel ve psikolojik tacize maruz kalıyor ve sağlık sorunlarına yeterli özen gösterilmiyor. Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şubesi'nden yetkililerin hazırladığı rapor şu şekilde:

ERZURUM E TİPİ CEZAEVİ KADIN TUTUKLULARINA İLİŞKİN GÖZLEMLER

1-Hazırlık
Bu Rapor Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şubesi’nin yetkilendirilmesi üzerine yapılmıştır. Hazırlık çalışmaları yapılıp 2 Mart 2012’de İstanbul’dan Erzurum’a gidilmiş, Erzurum’dan cezaevine gidiş ve dönüşler gerçekleştirilmiştir.

2-Cezaevinde Tutuklular ile Görüşme
Görüşmeler avukat görüşmeleri çerçevesinde olmuştur. Tutuklular ile tek tek görüşülmüş şikâyetleri ve talepleri not alınmıştır. Hangi hususların açıklanması ve kamuoyu ile paylaşılması sorulmuş ve buna azami ölçüde dikkat edilmiştir.

3-Şikâyet ve Talepler
3-1) Kadın Tutukluların Tedavileri Gereği Gibi Yapılmıyor.
Siyasi ve adli tutukluların ayrımı yapılmaksızın tedavileri zamanında yapılmıyor ve geçiştiriliyor. Hastaneye gidenlere karşı kaba ve gelişigüzel davranılıyor, tedavi edilmiyor, çoğu kez muayene bile edilmeden ilaç yazılıp geri gönderiliyor. Siyasi mahpuslara karşı tavır daha da kaba ve düşmanca tavra dönüşüyor. Görüşmeler yapılıp rapor hazırlama zamanına kadar tutuklular tarafından yapılan şikâyetlerin etkin bir sonucu olmamıştır.

Görüşülen kadın tutuklulardan birinin beyanı şöyle” Ayrı zamanlar da üç kez doktora gittim. Birinci sefer koltuk altımda kist şikâyetim vardı. Doktorun huzuruna kelepçeli girdim komutandan kelepçemin çözülmesini istedim. Komutan ise doktor bey bilir, doktor da benim için fark etmez dedi. İkinci kez göz muayenesi için gittim aynı sahne tekrarlandı. Ancak başka zaman bu sefer ayrı bir doktor vardı. Kelepçeyi çözdürdü”

3-2) Kadın Tutuklular Taciz Ediliyor
Özellikle hasta tutukluların cezaevinde hastaneye geliş ve gidişlerinden ciddi sorunlar yaşanılıyor. Bu rahatsızlıklar özellikle cezaevinde görevli askeri komutanlar tarafından yapılıyor. Görevlerini kötüye kullanarak psikolojik ve fiziki tacizlere kadar varılıyor. Yaşanan taciz olayları ile ilgili, mağdurların bunu bildirmelerine rağmen, cezaevi idaresi tarafından şimdiye yapılmış bir işlem yoktur. Taciz iddiası ile şikâyet edilen şahıslar hakkında yapılan soruşturmalar ve işlemler şikâyetçilere bildirilmemiştir. Ancak mağdur tutuklulara değişik disiplin cezaları reva görülmüştür.

Askeri komutanların tavizkâr tutumları sürekli ve sistematiktir. Raporumuza konu olan bir vaka şöyle gelişiyor. Kalp hastası şikâyeti ile bir kadın tutuklu hastaneye gidiyor. Cezaevinde askeri araca binmesinden şikâyetli askeri komutanın tacizkâr bakışlarına maruz kalıyor. Bu davranışı hastanede ve muayene odasında da devam ediyor. Hasta kadın tutuklu muayene odasında üst tarafı açık iken komutan yarı giyinik olan kadın tutuklunun odasına giriyor. Kadın tutuklu dışarı çıkmasını istemesine rağmen çıkmıyor. Hastane dönüşünde de ilgili şahsın hakaret ve tacizlerine maruz kalınıyor. Ayrıca siyasi tutukluları provoke edici hareketlerde bulunuluyor.

4-Sonuç
1-Jandarma Komutanının kadın tutuklu ve hükümlülere yönelik taciz olayları ileşikayet edilmeleri ve hususta hukuki yardım talepleri
2-Kadın tutuklu ve hükümlülerin muayenesinde mesleki etiklerine uymayan doktor için Türk Tabipler Birliğinin haberdar edilmesi
3-İnsanlık dışı bu tutum ve davranışlar hususunda basın, kamuoyu, insan hakları kuruluşları ve DKÖ’lerin etkin girişimleri istenilmektedir.

Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şubesi adına Av. Müşir DELİDUMAN