İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Dünya Bankası’ndan kredi alarak ıslahını yapacağı 19 dere için yıl sonunda ihaleye çıkması bekleniyor. Kendi öz gelirlerini arttırmak için vergi yolunu tercih eden ve arttıramadığında kredi kullanan ve uygulamaları da özel sektör aracılığı ile gerçekleştirmeyi alışkanlık haline getiren İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Eylül başında gelen yağışlarla birlikte taşan derelerde önlem alacağını duyurdu, ancak Belediye’den yapılan açıklamalar fazlasıyla kuşku duyulur nitelikte.

Kalan 464 km ne olacak

İstanbul’daki derelerin uzunluğu 1855 km olarak belirtiliyor, Kadir Topbaş ise bunun sadece %45’inde ıslah uygulaması yapılmasının yeterli olduğunu düşünüyor. Şu ana kadar her biri sorumlu olmasına karşın, sürekli sorumluluğu birbirinin üzerine atan üç kurum İSKİ, İBB, DSİ sadece 331 km’lik kısmın, yani tüm derelerin %18’inin ıslahı tamamladı. Derelerin ıslahına büyük önem verdiğini her yerde söyleyen Topbaş ise sel felaketinden sonra bile buna sadece 35km yani %2 eklemeyi düşünüyor. Yani Dünya Bankası’ndan kredi kullanılarak yapılacak olan kısımdan sonra bile tüm derelerin sadece %20’si tamamlanmış olacak. Yani 464 km'lik olan ve tüm derelerin %25'ini kapsayan ıslahı yapılması gerekenler için ne yapılacağı bile bellirlenmiş değil.

Kalan 273,5 milyon TL nerede kullanılacak

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin kredi olarak aldığı miktar 473,5 milyon TL, ancak belediye bunun sadece 200 milyon TL’sini 35km’lik ıslah çalışması için kullanacak yani kredi olarak alınan ve kentte yaşayanların sırtından vergi olarak ödenecek miktarın %42’sini, kredi miktarının çoğunluğunu oluşturan 273,5 milyon TL’nin ne amaçla kullanacağı ise yine belirsizliğini koruyor. Belediye’den yapılan açıklamalara göre sadece kamulaştırılması gereken dere yatakları için harcanması gereken miktarı 1.263 milyon TL. Ancak derelerin ıslahı öncesinde böyle bir kamulaştırmaya mutlak gidilmesi gerekirken, Belediye'nin bu çalışmaları erteleyerek büyük rant firmaları için geliştirilecek rant projelerine ağırlık vereceği tahmin ediliyor.

Göstermelik ıslahlar yolda

Dünya Bankası’ndan kredi kullanılarak yapılacak olan dere ıslahlarında aynı birim fiyat kullanıldığından standart bir uygulama yapılacağı hemen göze çarpıyor. Bu ise, içme suyu havzalarına açılan derelerde 50+50=100m’lik, diğer derelerde ise 25+25=50m’lik kısımlara yapılaşma yasağı getirmekten ibaret. Oysa, özellikle bazı derelerde detaylı ön etüdlerin arkasından çevredeki yapılaşmanın koşullarına ilişkin planlama karalarının da getirilmesi gerekiyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, böylesi bir hizmeti vermektense, kolay yoldan işi ihale edip geçmeyi tercih ediyor.

Standart ıslahı yapılacak derelerden bazıları ilginç Kurbağalı Dere, Ayamama, Kağıthane, Boğluca gibi detaylı çalışmalar yapılması gereken dereler. İstanbul Büyükşehir Belediyesi bu derelerde de henüz kazmanın asıl vurulması gerektiği yerlere yaklaşmıyor bile. Sadece bu derelerin üst kotlarında daha önce müteahhit ile tanışmamış bölgelere standart uygulamalar yapmayı planlıyor. Kurbağalı Dere’de 7 km, Ayamama’da 1,7 km, Kağıthane’de 1,3km, Boğluca’da ise 800m kadar standart ıslah uygulamasının yapılması öngörülüyor.

Can alıcı yerlere hala yaklaşmayan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bu bölgelerde rant amaçlı kentsel dönüşüm projeleri uygulayacağı tahmin ediliyor. Afetten dolayı çok sayıda can kaybının yaşandığı kısımlardan, turizm ve alışveriş merkezi yapılabilecek olanlarına gözünü diken Belediye’nin, rant firmaları için insanların canını yakmaya devam edeceği tahmin ediliyor. Belediye’nin ıslah projesi için kullandığı haritalarda bile ıslahı yapılacak alanları özellikle büyük göstermeye çalışması, hazırlık aşamasında olan rant projelerini gizlemeye dönük bir çaba olarak yorumlanıyor.
(soL - Haber Merkezi)