1 Temmuz 2010 tarihinde İran’a yaptırımlar konusunda ABD’de çıkan yasa çerçevesinde Türkiye’ye gelen ABD Dışişleri Bakanlığı ve Hazine Bakanlığı’ndan yetkililerin olduğu bir heyetin ve Türkiye Bankalar Birliği, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve bazı büyük Türk şirketlerinin temsilcileri ile görüştüğü bildirildi.

Enerji şirketleri topun ağzında
Cumhuriyet gazetesinin haberine göre, ABD kaynakları BM Güvenlik Konseyi’nin 1929 sayılı son kararında “İran’ın silahlanma faaliyetlerinin enerji sektöründen elde ettiği gelirle finanse edildiğinin” tespit edilmesinden sonra özellikle enerji sektöründeki ilişkilerinin mercek altına alındığını belirttiler.

Aynı kaynaklar Türkiye'deki incelemeleri sonrasında yaptıkları tespitleri şöyle sıraladılar:

1. İran enerji sektörüne belli miktarın üzerinde yatırım yapan tüm yabancı şirketler ABD’nin kara listesine girecek ve yaptırımlara tabi olacak.

2. Özellikle de İran’a işlenmiş petrol ürünü satan ya da satışına nakliye, sigorta ve finans alanlarında aracılık edenler ile İran’ın petrol sektörüne yatırım yapan uluslararasışirketler ABD tarafından tek taraflı yaptırıma tabi olacak. Türkiye’de geçmişte bu tür bir ilişki içinde olanların başında TÜPRAŞ geliyor. TPAO’nun da İran ile önemli anlaşmalar imzalama hazırlıkları vardı. Bu konularda bilgi aldık.

3. İlişkileri devam ederse bu şirketlerin ABD ile tüm ticaret ilişkisi sona erme noktasına gelecek. Kendilerine ithalat-ihracat izinlerinden, kredi imkânlarına kadar 9 alanda yaptırım uygulanacak.

Yasaklı bankalarla ilişki de yasak!
Türkiye'ye gelen heyetin ayrıca, bankacılık sektörüne de çeşitli uyarılarda bulunduğu ortaya çıktı. HaberTürk'ün bugün manşetten verdiği haberinde, ABD Hazine yetkililerinin, “İran ile 1 dolarlık işlem yapılması bile yasak. ABD’deki bankaların İran ile iş yapan bankalarla işlem yapması yasak. Eğer buna rağmen sizler İran bankaları ile iş yaparsanız, ilişkilerimiz sona erer” uyarısı yaptığı yazıldı.

Heyetin, “İran’daki 10-11 banka aralarında Türkiye’de şubesi bulunanlar da dahil nükleer silahlanma ve terörizme destek veriyor. Bunlarla iş yapanlar da buna dahil olacağı için bundan sonra bir tek işlem bile yapılmamasını istiyoruz” dediği belirtiliyor.

ABD yönetiminin 1 Temmuz’da çıkardığı İran Yaptırım Yasası (CISADA) ile finansal ilişkileri yasakladığı bankalar ise şunlar: Bank Sepah, Bank Melli, Arian Bank, Kargoshae Bank, Bank Mellat, Persia International Bank, PLC, Export Development Bank of Iran, First East Export Bank, Post Bank, Bank Saderatk, Bahreyn’e kayıtlı Future Bank ve Venezuela’ya kayıtlı Banco Internacional de Desarollo.

Türkiye, geçtiğimiz yıl İran'a 2 milyar 25 milyon dolar ihracat yaptı. İlk 6 ayda ise yapılan ihracat tutarı 1.3 milyar dolar oldu.

(soL-Ekonomi)