ABD, 90’lı yıllarda Küba’yla birtakım gayrıresmi temaslarda bulunmaya başlamış, Küba’nın Miami’den ülkelerine dönük tezgahlanan ve yüzlerce kişinin ölümüne sebep olan terör faaliyetlerinden şikayet etmesi üzerine, ABD Küba’dan bu kişilere dair sahip olduğu bilgileri vermesini istemişti.

Küba, Miami’deki terör gruplarına dair çok kapsamlı, belgelerden oluşan bir raporu ABD’ye teslim etti. Bu bilgiler ışığında ABD, derhal tutuklamalara girişti. Ancak tutuklananlar teröristler değil, bu grupların faaliyetlerine dair bilgi toplayan beş Kübalı’ydı.

Adaletsiz bir yargılama süreci
Gerardo, René, Antonio, Ramon ve Fernando 1998’de ABD’li yetkililer tarafından tutuklandılar. ABD yasalarına göre yasal sınırın çok ötesinde olmasına rağmen tam 17 ay boyunca tecrit halinde tutuldular. Yargılanmalarına başlandığında, haklarındaki tek gerçek somut suçlama “sahte kimlik bulundurmak” gibi basit bir sebepti, ancak, akıl almaz şekilde ilgilerinin bulunduğuna dair hiçbir belirti olmayan suçlarla ilişkilendirilerek iki defa ömür boyu hapis artı 15 seneye varan mahkumiyetlere çarptırıldılar.

Dava, Miami'de yapıldı. ABD’de mahkemelerde kararlar seçimle iş başına gelen jüriler tarafından veriliyor. Üstelik Miami'de nüfusunun büyük kısmını oluşturan Kübalılar arasında karşıdevrimci lobiler ve mafya büyük bir etkiye sahip. Bu koşullar altında beşlinin adil yargılanması neredeyse imkansızdı. Davada jüri üyeleri “mahkeme koridorlarında tehdit edildiklerini” dahi söylemiş olmalarına rağmen başka bir yere taşınmayan yargılama sonucunda Küba beşlisi, söz konusu cezalara çarptırıldılar.

İş Obama’ya kadar uzanıyor
Atlanta Temyiz Mahkemesi, 2008’de Rene ve Gerardo’nun cezalarını onarken, 2001 yılından beri süren büyük uluslararası destek kampanyasını da göz önünde bulundurarak Antonio, Ramon ve Fernando’nun cezalarında cüzi indirimlere gitti. Bu onama kararı da temyiz edildi. ABD Yüksek Mahkemesi’nin temyize bakan dairesi kararı bozdu ve beşlinin tekrar yargılanmalarına karar verdi. Ancak, Obama’ya bağlı olan Yüksek Mahkeme’nin genel toplantısında konu tekrar ele alındı ve Atlanta Temyiz Mahkemesi’nin kararı onaylandı.

Psikolojik işkence olarak yakınları kullanmak
Küba Beşlisi’nin hikayesinde en can acıtıcı noktalardan birisi ise, beşlinin yakınlarıyla temaslarının sınırlanması. ABD, beşlinin eşlerine çoğu durumda vize vermiyor. Rene ve Gerardo’nun eşleri Olga ve Adriana, 1998’deki tutuklanmalarından beridir kocalarını hiç göremediler.

İşte bu eşlerden, Ramon’un eşi Elisabeth Palmeiro Türkiye’yi ziyaret etti. Önce Ankara’da bazı milletvekilleri ve siyasi parti temsilcileriyle görüşerek Küba Beşlisi’nin adalet arayışında onlara yardımcı olmalarını isteyen ve milletvekillerinden ABD’ye konuyla ilgili bir imzalı mektup göndermeleri sözü alan Elisabeth, ardından İstanbul’a geçti.

Elisabeth, ilk etkinlik olarak José Martí Küba Dostluk Derneği’nde hukukçularla toplandı. Burada derneğin Beşli’yle ilgili mücadelesine en fazla emek veren üyelerinden Avukat Ayhan Erdoğan ve Elisabeth, hukukçuları konuyla ilgili bilgilendirdiler.

Akşam saatlerinde ise Nâzım Hikmet Kültür Merkezi’nde bir etkinlik düzenlendi. José Martí Küba Dostluk Derneği Başkanı Oğuz Kavala, Türkiye Komünist Partisi Genel Başkanı Erkan Baş ve Avukat Ayhan Erdoğan’ın Küba Beşlisi ve Küba halkının mücadelesine dair konuşmalarının ardından Elisabeth Labañino, etkinliğe katılan Küba dostlarına seslendi.

Artık ABD yargı sistemi içindeki tüm yolların kapandığını belirten Elisabeth, bundan sonra yapılacak tek şeyin siyasi mücadeleyle ABD yönetimini bu adaletsizliğe bir son vermek zorunda bırakmak olduğunu vurguladı. Elisabeth, Atlanta Temyiz Mahkemesi’nde savcılığın, “Beşli için uluslararası alanda koparılan gürültüyü de hesaba katmak gerektiğini” söyleyerek üç kişinin cezalarında ufak indirimlere gitmesinin dayanışma kampanyasının ABD’yi rahatsız ettiğinin ve somut kazanımlar elde etmenin mümkün olduğunun bir işareti olduğunu söyledi.

Etkinlik, Renan Bilek’in konseriyle sona erdi.

(soL - İstanbul)