Hillary Clinton'un geçen gün yaptığı sert açıklamanın ardından ABD'nin tek taraflı yaptırım uygulaması gündeme gelmişti. Tüm hesapların durdurulması ve ambargo gibi başlıkların tartışıldığı yaptırımların temel gerekçesi Suriye'deki insan hakları ihlalleri.

İnsan hakları ihlallerini engellemek için yaptırım uygulanması ise bir süredir tartışılan bir konu. Bir grup yaptırımların iktidarları yıldırmak için etkin bir yöntem olduğunu savunurken, UNICEF, Human Rights Investigations gibi kurumlar böylesi hamlelerin daha çok halkı cezalandırmak anlamına geldiğini söylüyorlar.

"ABD, Irak'tan ders almamışa benziyor"
Yaptırım açıklamasının ardından konu ile ilgili görüş bildiren Human Rights Investigations adlı insan hakları izleme grubu, ABD'yi Irak'a 1990'da uygulanan ambargo ve sonrasında yaşananlardan hiç ders almamakla suçladı. Saddam Hüseyin'i devirmek için 13 yıl boyunca uygulanan petrol ambargosu,

UNICEF'in raporlarına göre 500 bin civarındaydı. 5 yaş altı ölümlerde ise oranlar 1999'da on yıl öncesinin iki katını aşmış durumdaydı. Hiçbir müspet sonucun alınamadığı yıllar süren ambargo hiçbir şeyi değiştirmemiş, Saddam Hüseyin yönetimi ancak Irak'ın işgali ile devrilebilmişti. Yaşananlara BM yetkilisi Dennis Halliday, "soykırımdan geri kalır yanı yok" yorumunu yapmıştı.

AB'ye Suriyeli şirketlere karşı hesap dondurma çağrısı
Dünya genelinde daha çok tanınan İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch - HRW) ise ayın 13'ünde Avrupa Birliği yetkililerine yolladığı mektupta Suriye Ulusal Petrol Şirketi, Suriye Ulusal Gaz Şirketi ve Suriye Merkez Bankası hesaplarının dondurulması gerektiğini söylemiş, böylece Suriye'deki insan hakları ihlallerinin son bulabileceği belirtmişti.

Konu ile HRW AB direktörü Lotte Leicht, "Suriyeli yetkililer, kendi eski dostları dahil dünyanın birçok ülkesinin çabalarına rağmen kendi halkını öldürmeye devam ediyor, zaman Avrupalıların bu baskıyı desteklemeyeceğini gösterme zamanıdır. Kolluk kuvvetlerinin parasını ödeyemeyi tehlikeye soktuğunu fark edince belki de Suriye'de rejim halkına daha iyi davranacaktır" sözleri ile davasını savunmuştu. Suriye'nin petrolünün %95'i başta Hollanda, İtalya ve Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerine dağıtılıyor.

"Zafer emareleri"
Müdahale dahil birçok yaptırımı sürekli gündeme getiren bir diğer sivil toplum kuruluşu olan Londra merkezli Suriye İnsan Hakları İzleme ve Yerel Koordinasyon Komiteleri (LCC) ise silahlı çatışmalara aktif olarak katılan ve katliam yaptıklarını itiraf edecek kadar şiddet yanlısı gruplara desteğini bu yolla da dile getiriyor. Suriye'de yaşanan süreç boyunca internet üzerinden kurduğu ağ sayesinde birçok haberi ve görüntüyü basına ve kamuoyuna sunarak yakın dönemde ilgiyi üzerine çeken LCC, dün gerçekleştiğini iddia ve rapor ettiği 22 ölümün ardından yaptığı açıklamadaki "Suriye halkı, göstericilerin güçlü kararlılığı ve -Suriye'nin dostlarının- halka ve devrimine verdiği destek ile muzaffer olacaktır" açıklaması ile insan hakları ihlallerinden çok Esad rejiminin devrilmesi ile ilgilendiği izlenimini verdi.

Rusya: "ABD ve Avrupa’nın Suriye İle İlgili Tutumları Kabul Edilemez"
Bir süredir sürece yönelik git gelli tavırları ile dikkat çeken Rusya ise müdahale konusunda daha net bir duruş sergiliyor. Rusya’nın ABD Büyükelçisi Vitaly Churkin güvenlik konseyi toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada ABD’nin Suriye’ye yaptırım uygulama çağrılarının hiçbir değeri olmadığını ve hiçbir fayda getirmeyeceğini dile getirmişti.

Rusya’nın sabırlı olma, diyalog ve reform çağrısında bulunduğunu belirten Churkin diyaloga katılmayı reddeden Suriyeli muhalefeti de eleştirdi.

BM'nin de daha önce şiddetten kaçınacağına yönelik taahhütlerini yerine getirmemekle suçladığı Suriye'de ise çatışmalar durmak bilmiyor. İngiliz Guardian'a göre ülkede ABD ve Avrupa'nın yaptığı çağrıdan da destek alarak cuma namazı çıkışı sokağa dökülen göstericiler ile çıkan çatışmalarda en az 13 kişinin öldü. Dün Hillary Clinton'un yaptığı "askeri müdahaleden kaçınacağız" açıklamasından sonra Suriye'ye ne tür yaptırımların planlandığı hakkında net bir bilgi ise henüz yok.