Romanya sokakları son yirmi yılın en kalabalık gösterilerine sahne oluyor. Sağlık Bakanı Yardımcısı ve İlk Yardım Teşkilatı (SMURD) Başkanı Raed Arafat’ın istifasının ardından başlayan gösterilerde beşinci güne girildi. Rumenler günlerdir sağlık hizmetlerinin özelleştirilmesine karşı pek çok şehirde gösteriler düzenliyor.

Sağlık Bakanı Yardımcısı istifa etti
Yıllardır Romanya’daki sağlık hizmetlerinin düzenlenmesinde kilit rol oynayan Arafat, geçen hafta Devlet Başkanı Trayan Başesku ile yaşadığı polemikten sonra görevinden istifa etmişti.

Polemik, Arafat’ın, sağlık hizmetlerinin özelleştirmesinde hızla yol alan sağcı Romanya hükümeti ve Başbakan Emil Boc’u eleştirmesi ile başlamıştı. Bunun üzerine Devlet Başkanı Başesku, 9 Ocak’ta devlet televizyonunda yaptığı konuşmada Arafat’ın “solcu” “özel sağlık hizmetlerine düşman” olduğunu belirtmiş ve onu “yalancı” olmakla itham etmişti.

Arafat yeniden göreve çağırıldı
Arafat’ın görevinden ayrılmasının üzerinden altı gün geçmesine rağmen Rumenler protesto gösterilerine devam etti. Gösterilerin kalabalıklaşması ve pek çok şehre yayılmasıyla Devlet Başkanı Başesku Cuma günü sağlık hizmetlerinin özelleştirmesine yönelik düzenlemelerden geri adım atılacağını söyledi.

Protestoların şiddetlenmesinden endişe eden Başbakan Emil Boc da Arafat'a çağrıda bulunarak tekrar görevine dönmesini istedi.

Bu çerçevede Arafat'la ilk görüşmeyi de dün akşam Sağlık Bakanı Ritli Ladislau yaptı. Ülkenin içinde bulunduğu şartları dikkate alarak bugün önce Devlet Başkanı Başesku ile daha sonra Başbakan Emil Boc ile bir görüşme yapan Arafat, teklifleri kabul ederek tekrar Sağlık Bakan Yardımcılığı ve SMURD başkanlığı görevine geri döndüğünü açıkladı.

Maaşlar azaltılıyor, hastaneler kapatılıyor
Romanya’da binlerce kişinin katılımı ile gerçekleşen gösterilerin hedefinde yalnızca Arafat’ın görevden ayrılması ve sağlık hizmetlerinde yapılan düzenlemeler yoktu. Eylemlerde kamu çalışanlarının maaşlarının düşürülmesi, sosyal yardımların azaltılması, artan vergiler ve yaygın yolsuzluk olayları da protesto edildi.

Başbakan Boc, gösteriler sürerken halktan kemer sıkma politikaları ve dolayısıyla maaşlara yansıtılan kesintilerin olası bir krizi önlemek amacıyla yapıldığını öne sürerek hükümeti ve alınan önlemleri savundu.

60 yaralı, 36 tutuklu
Son 1 hafta içinde toplam 40 ayrı noktada protesto gösterileri düzenlendiği belirtildi.

Polis, “Özgürlük”, “Başkan Başesku istifa” sloganları ile sokakları dolduran halka, cumartesi günü Bükreş Üniversitesi Meydanı’nda müdahale etmiş, yapılan sert müdahale sonucunda 17 kişi yaralanmıştı. Pazar günü gerçekleştirilen gösterilerde ise emniyet güçleri, kişiye gösterilere katıldıkları gerekçesiyle para cezası vermiş, 36 kişiyi ise tutuklayarak mahkemeye sevk etmişti. Gösterilerde beşinci günün sonunda toplam 60 kişinin yaralandığı, 26’sının çeşitli hastanelerde tedavisinin sürdüğü rapor edildi.

Halk yoksul, hükümet vurdumduymaz
Econtext dergisinin Ocak ayı verilerine göre Romanya Avrupa’nın en fakir ikinci ülkesi. Yapılan araştırmaya göre Romanya halkının yüzde 41.4’ü yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Aynı araştırma 2 milyon kişinin aylık 100 avrodan az kazancı olduğunu ortaya koyuyor.

Hükümetin 2009 yılında IMF’den aldığı 20 milyar avroluk krediyi geri ödemek için kemer sıkma politikalarını hayata geçirmesi en çok emekçileri etkiledi. Yeni düzenlemelerle birlikte kamu sektöründe çalışan emekçilerin maaşlarında yüzde 25’lik kesinti yapıldı. Emekli maaşlarında da yüzde 15’lik kesintiye gidildi. 2012 yılı itibariyle Boc hükümeti eğitim, kültür ve sağlık hizmetlerine ayrılan bütçelerinin de büyük ölçüde azaltılacağını açıkladı.

31 Mart 2011’de hükümet tarafından yapılan açıklamada 67 hastanenin kapatılacağı, dolayısıyla 670 doktor ve 2000 sağlık personelinin işine son verileceği duyurulmuştu. Hükümet geçtiğimiz günlerde de sağlık sisteminin hükümet bütçesinin “kara deliği” olduğunu iddia ederek sağlıkta özelleştirmelere hız verileceğini açıklamıştı.

Tüm bu dönüşüm süreci Rumen halkı tarafından tepkiyle karşılanıyor. İnsanca bir yaşam talebiyle günlerdir sokaklara çıkan halk, Devlet Başkanı Başesku ve Başbakan Boc’u istifaya çağırıyor.

(soL- Dış Haberler)