ABD'li bir silah şirketinin yetkilileri, geçtiğimiz günlerde Türkiye'ye gelerek Genelkurmay ve Emniyet'e brifing verdi. Laser Energetics adlı bu şirket, kendi üretimi olan ve "terörle mücadelede ve toplumsal olaylarda kullanılabilen, karşıdaki kişiye önce geçici körlük yaşatıp ardından bayıltarak, zararsız hale gelmesini sağlayan" bir lazer silahının tanıtımını yaptı.

Haber, TSK ile PKK arasında tırmanan çatışmaların gündemin ön sıralarında yer alması nedeniyle alışılmışın ötesinde ilgi çekerken, ABD'nin, "terörle mücadelede yardımlaşma" adı altında, kendi ürettiği silahları satmak için lobi faaliyetine giriştiğine yoranlar da oldu. Haberde, söz konusu lazer silahının ABD'de hem polis departmanı tarafından hem de hapishanelerde kullanıldığı, bu ay ABD ordusunun envanterine de gireceği belirtilen lazer silahının "öldürücü olmayan silahlar" grubundan olduğu, Emniyet teşkilatının da bu teknolojiyi toplumsal olaylarda kullanabileceği ifade ediliyordu. Ayrıca, şirket yetkililerinin, lazer silahların toplumsal olaylarda cop, elektroşok silahı ve biber spreyi gibi silahlarla karşılaştırıldığında, "tehditler"in kısa mesafe yerine uzak mesafeden de kontrol altına alınmasını sağladığı için daha avantajlı olduğunu kaydettikleri de belirtilmişti.

Emniyet teşkilatının da bu teknolojiyi toplumsal olaylarda kullanabileceğinin bildirildiği aktarılırken, geçmiş 1 Mayıslar başta olmak üzere eylemlere ve protestolara müdahale biçimlerinin kamuoyunda tepkiyle karşılanması nedeniyle kolluk kuvvetlerinin alternatif arayışına merhem olabilecek gibi görünen bu yeni tipte silahlara yaklaşımı haberde yer almadı.

Plastik kurşunlar, gaz bombası, elektroşok silahları gibi artık neredeyse kanıksanmış bazı "ölümcül olmayan silah" olarak adlandırılan fakat kalıcı sağlık sorunlarına yol açtıkları gibi ölümlere de yol açtığı bilinen silahlar, genellikle tüm dünyada "şehir savaşları"nda, askeri güçlerin güvenliğinin sağlanmasında, gösteri ve yürüyüşlerin dağıtılmasında kullanılıyor. Bu silahların sayısında ve çeşitlerinde sürekli bir artış görülürken, bunların asıl geliştirilip yaygın kullanıma teşvik edildiği ABD, bu silahlar için büyük bir lobi faaliyeti yürütüyor.

Pentagon neden "öldürücü olmayan silah" peşinde
Mikrodalga, sonik, lazer gibilerinin etkileri henüz yeni yeni tartışılmaya başlanırken, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'un elinde henüz kullanmadığı iddia edilen başka silahlar olduğu da biliniyor.

Pentagon'un, "öldürücü olmayan silahlar" konulu -ilk bakışta şaşırtıcı görünen- araştırmaları, aslında ABD'nin dünyayı şekillendirmek için kurguladığı savaş stratejisinde bir yere oturuyor. Özellikle son 50 yılda yoğunlaşan konuyla ilgili çalışmalar, son derece gizli yürütülüyor fakat hâlâ, "düşman"ı öldürmeden etkisiz hale getirmeyi sağlamanın yanı sıra, öldürücü olmadığı kesin olarak kanıtlanmış ve kullanıma uygun bir silah üretilemediği biliniyor.

Soğuk Savaş döneminin sona ermesinin ardından daha insani ve barışçıl bir misyon üstlendiği görüntüsü sunmaya çalışan ABD'nin, çeşitli toplumsal olaylara müdahalenin kansız bir şekilde "başarı"ya ulaşması gibi bir derdinin olmadığı çok iyi biliniyor. Geliştirilmesi için milyarlarca dolarlık bütçeler ayrılan bu silahlar, kesinlikle öldürücü silahlara bir alternatif olarak geliştirilmiyor, asıl kullanım amaçları ise, "öldürmemek" değil, toplumda yayılan korkuyla olası toplumsal olayların önüne henüz başlamadan geçebilmek üzerine inşa ediliyor. Bu anlayışla ABD, doğrudan savaşmadan hedeflerini ele geçirebilecek silah sistemleri üzerine çalışmalar yapmaktadır. Amerikalılar bu çalışmaları savaş dışı askeri harekât kapsamında inceliyorlar.

"Ölümcül olmayan silah" tasarımında tahmin edilebileceği üzere ABD başı çekiyor. Pentagon'a bağlı Öldürücü Olmayan Silahlar Ortak Yönetimi (The Join Non-Lethal Weapons Directorate-JNLWD), şiddetli acıya sebep olan mikrodalga silahları, geçici körlüğe sebep olan lazerler ve dayanılmaz sesler çıkartan cihazlar gibi insanlara daha önce duyulmamış yollarla acı verme çalışmalarına her gün bir yenisini daha ekliyor.

2010 yılı başında basına yansıyan bir haber, "taser gun" olarak bilinen elektroşok silahını daha da geliştirdiklerini, "taser gun"dan üstünlüğünün "suçlu"yla fiziksel temas kurma zorunluluğunu ortadan kaldırması olan bu yeni ürünü kullanıma uygun boyutlara getirmek için çalışıldığı duyuruldu. "Nano saniyelik elektrik sinyalleri" diye adlandırılan yeni teknoloji, uzaktan elektrik sinyalleri göndererek, hedeflenen şahısta geçici felç yaratmak ve bu sayede kişiyi etkisiz hale getirmeyi amaçlıyor.

2009 yılı sonlarında, ABD Ulusal Güvenlik Teknoloji Merkezi'nden gelen bir başka haberde ise," taser gun"a alternatif olarak kolluk kuvvetlerinin kullanımına sunulması planlanan yeni bir sonik silahın geliştirilmekte olduğu bildirildi. Aslolarak nükleer silahların üretildiği merkezin başkanı Lee Bzorgi, Gal mitolojisinden esinlenerek Banshee-II adı verilen silahın 144 desibel seviyesinde ses çıkardığını, bu düzeydeki sesin ise, "suçlu"nun kulaklarını kapatabilmek için hemen elindeki silahı atmasını sağlayacak güçte olduğunu belirtti. Bzorgi, bu kez gerçekten öldürücü olmayan bir silah üretildiği iddiasında bulundu.

ABD sürekli gündemde tutuyor
Ne zaman ki ABD ordusu Irak'ta Raytheon adlı silah tekelinin Active Denial System adlı öldürücü olmayan silahlarını kullanma kararı verdi, tartışma burada koptu.

Geçtiğimiz ay, ABD’nin internet haber ağı AOL News'de, ABD'nin yeni bir "öldürücü olmayan silah"ını daha deneyeceği yönünde bir haber yer aldı. Kullandığı mikrodalga enerjisi ile insanların derisinde "acısına katlanılması mümkün olmayan" bir etki yaptığı belirtilen son silahın Afganistan'da deneneceği belirtildi. Active Denial System (ADS) adlı silahın, bir milimetre boyunda dalgalar göndererek derinin üst kısmını yaktığını ve neden olduğu dayanılmaz acıyla kurbanını hareket etmeye zorladığı belirtilirken, silahın bugüne kadar savaş alanlarında kullanılmadığı kaydedildi. Pentagon'un 2008 yılında Irak’ta kullanmayı planladığı ama uluslararası kamuoyunun şiddetli tepkisi nedeniyle kullanamadığı ADS ile ilgili son gelişmeler hakkında AOL News’e bir mektup gönderen Ölümcül Olmayan Silahlar Ortak Yönetimi (JNLWD) temsilcisi Kelley Hughes, “ADS’nin Afganistan’da konuşlandırılması için başlatılan sürecin devam ettiği"ni belirtti. ABD ordusu, ADS silahının mevcudiyeti hakkında geçtiğimiz yıllarda karmaşık açıklamalarda bulundu. 2001 yılında ise, sistem hakkında basında haberlerin yer almaya başlamasının ardından silahın varlığı açıklandı. ABD Hava Kuvvetleri, yıllar süren çalışmaların ardından sistemin güvenliğinin kanıtlandığını, 2007 yılında yapılan denemelerde ise bir kobayın ciddi şekilde yandığını, bu durumun ise "yetersiz operatör eğitimi ve güvenlik önlemlerinden kaynaklandığı"nı savundu.

Öldürücü olmayan silah sistemlerinin başında mikrodalga silahlar geliyor. Düşmanın elektronik haberleşme cihazlarını da etkisiz hale getiren sistem, canlılar üzerinde ise deri yanması, vücut ısısının yükselmesi, yüksek oranda acı hissi vererek hareket kabiliyetinin geçici süre ile kaybedilmesine neden oluyor.

Taser
Elektro şok vererek karşısındakini etkisiz hale getiren Taser silahı ABD’de 1994 yılından beri kullanılıyor. ABD’nin yanı sıra Fransa, İngiltere, Kanada, İsviçre gibi 44 ülkedeki 12 bin 500 polis, ordu ve istihbarat teşkilatında kullanılan Taser silahların bireysel silahlanmayı teşvik edecek biçimde daha düşük menzilli "sivil" modelleri de üretiliyor. Silah, üreticisi Taser International şirketi tarafından, "öldürücü olmayan silah” olarak tanıtılıyor. Oysa, aynı kişi üzerinde birden fazla kez uygulandığında kalp krizine sebep olan Taser, özellikle de kalp ve kan dolaşımı sorunları olanlarda ölüme yol açabiliyor.

BM İşkenceyle Mücadele Komisyonu'nun "ölümle sonuçlanabilen bir işkence aleti türü" diye nitelediği Taser, bir atışta saatte 160 km hızla 50 bin volt yollayıp kişide geçici felç meydana getiriyor ve 10 metre mesafeye kadar etkin bir şekilde kullanılabiliyor. Polisin haksız yere taser kullanmasının yaptırımı silahtan çok daha düşük.

Uluslararası Af Örgütü'nün (Amnesty International-AI) konuya ilişkin bir raporunda, ABD’de şimdiye kadar elektroşok silahlarının 74 kişinin hayatına mal olduğu, Taser silahları deneylerinde de bir polisin hayatını kaybettiği belirtiliyor. Raporda, Taser’ın işkence etkisi yarattığı ifade edilirken, polisin ve hapishane görevlilerinin Taser’ı bazen defalarca üst üste kullandığını ve bunun en az iki kayıtlı vakada kalp krizine neden olduğu bildiriliyor. Dünya basınında çıkan haberlere göre de, 2001-2007 yılları arasında 400 kişi Taser nedeniyle hayatını kaybetti. ABD'de gerçekleşen ölümlerin yedisinde, otopsi bulguları Taser’ın ölüme sebebiyet verdiğini gösterdi. 16 vakada ise ölümler raporlara “Taser ile ikinci dereceden ilgili” olarak geçti.

Taser silahlarının ayrıca, Küba’daki ABD üssünde bulunan Guantanamo ile Irak’taki Abu Gharib hapishanelerindeki işkencelerde kullanıldığı biliniyordu.

Sonik silahlar ve... Iraklılar denek oluyor
Irak, son yıllarda artış gösteren "öldürücü olmayan silahlar"ın tasarımdan deneme aşamasına geçildiği yer oldu.

ABD daha önce hiç denemediği "Çığlık" adlı, 145 desibele kadar ses dalgası yayan silahı Irak'ta denedi. The Los Angeles Times gazetesinde çıkan William M. Arkin imzalı bir yazıda, Pentagon'un kalıcı sağırlığa yol açabilen sonik silahları test etmek üzere pilot bölge olarak Irak'ın seçildiği bildirildi. Arkin, Pentagon'un bu silahı önce Iraklılar üzerinde deneyeceğini eğer olumlu sonuçlar alırsa daha sonra da silahı dünyaya pazarlayacağını belirtmişti. Uydu anten çanağı büyüklüğünde olan bir megafona benzeyen sonik silahın, olası çatışmaların öncesinde, ABD karşıtı gösterileri dağıtmada, ABD askerlerinin arama ve kontrollerinde kullanılması planlanıyordu.

Lazer silahları
1995 yılında Pentagon`un geliştirdiği ölümcül olmayan lazer silahlarının körlüğe yol açtığı tespit edildi. Bu silahlar, dönemin ABD Savunma Bakanı William Perry tarafından yasaklandı. Lazer silahının yol açtığı körlükler ve daha sonra da yasaklanması uluslararası alanda büyük tartışmalara neden oldu.

Uyuşturucu silahları ile kitlesel sanrı
Pentagon’un, beyin tahribatına sebep olan psikofarmakolojik maddelerin kullanıldığı, uluslararası kimyasal ve biyolojik savaş anlaşmalarına olduğu kadar insan haklarına da aykırı türdeki silahlar için Ar-Ge çalışmaları yaptığı da bir sır değil. Örneğin, JNLWD ekibi, sağlıklı insanlarda panik atağa neden olup psikiyatrik rahatsızlıklar yaratan bir sinir taşıyıcı olan kolekyostokinin üzerine duruyorlar. Araştırmalarda kullanıldığı bilinen bu uyuşturucu kimyasalların çoğunun, Biyolojik ve Toksin Silahlar Anlaşması ve Kimyasal Silah Konvansiyonu (CWC) tarafından yasaklandığı fakat askeri amaç için kullanıldığında, CWC’nin "iç ayaklanmaların bastırılması"na ilişkin istisnasına dahil olmadıkları biliniyor. Sanrıya sebep olan bu uyuşturucuların, ani solunum durması, koma hatta ölüm gibi etkileri bulunuyor. ABD Guantanamo’da bulunan El Kaide “tutuklularına”, iradeleri dışında yatıştırıcı verildiğini kabul etmişti. JNLWD'nin "öldürücü olmayan silah" adayları arasında, kullanımı genel anestezide bile sınırlandırılmış olan "ketamin" gibi maddeler de yer alıyor. Biyolojik silahlarla mücadele etmeleriyle tanınan Sunshine Project adlı bir grubun ele geçirdiği bir Pentagon raporuna göre, bu maddelerin, deri yoluyla veya solunmak üzere sprey olarak mı, plastik mermi yoluyla mı yoksa içme suyu kaynaklarına karıştırılarak mı kullanılmasının daha uygun olacağı yönünde araştırmalar devam ediyor.

(soL - Haber Merkezi)