2009 yılı Nobel Barış Ödülü, ABD Başkanı Barack Obama’ya verildi. Kimileri “Henüz pek bir şey yapmamıştı” diyerek zamanlamaya karşı çıkarken, kimileri kararı destekledi. Kimileri ise halen Irak ve Afganistan gibi iki ülkeyi işgal etmekte olan ve Obama’nın gelişinden beridir buralarda sivil halka yönelik katliamlarını artırmış bulunan ABD’nin başkanına bu ödülün verilmesini eleştirdiler.

Ödül, beş kişiden oluşan Norveç Nobel Barış Komitesi tarafından veriliyor. Komitenin beş üyesi, akademisyen kimliklerinden ziyade, siyasetçi kimlikleriyle tanınan insanlar. Çünkü söz konusu komitenin üyeleri, Norveç parlamentosunda seçiliyor.

Parlamentou tarafından seçilen Nobel komitesi üyeleri, doğrudan parlamentoyu yansıtıyor: bu seneki komitede İşçi Partisi’nden iki, İlerleme Partisi’nden bir, Sağ Parti’den bir ve Sosyalist Sol Parti’den bir üye vardı.

Komitedeki en eski isim olan Sissel Marie Rønbeck (1950), hükümetteki sosyal demokrat İşçi Partisi’nin bir üyesi, eski bir milletvekili ve bakan. Komite başkan yardımcısı olan Kaci Kullman Five (1951) Sağ Parti’den eski milletvekili ve ekonomi bakanı, ayrıca bu aralar başarılı, yani zengin bir iş kadını. Şu an milletvekili olan Inger-Marie Ytterhorn, İlerleme Partisi’nin başdanışmanı.

Bu üç üyeye bu sene iki isim daha katıldı: Sosyalist Sol Parti’den gelen isim olan Ågot Valle (1945), Norveç parlamentosunun uluslararası ilişkiler komisyonunda yer alıyor. İşçi Partisi’nden ise eski bakan Thorbjørn Jagland (1950) komiteye dahil oldu.

Sanki kimse istemeden oldu
Bu beş isim arasındaki tek erkek olan Thorbjørn Jagland, komitenin başkanlığına seçildi. Parti içinde “sol kanadı” temsil ettiği düşünülen Jagland, ödülün Obama’ya verilmesinde başkanlık pozisyonunun ağırlığını ortaya koymuş görünüyor. Jagland, geçtiğimiz 1 Eylül’de Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği’ne de seçildi.

Obama’ya ödülün verildiğinin açıklanmasının ve konunun tüm dünyanın gündeminin ortasına düşmesinin ardından gelen günlerde komite üyeleri, sanki Obama’yı seçen kendileri değilmiş gibi karara mesafeli durdular. Inger-Marie Ytterhorn, Norveç gazetesi VG’ye “ABD Başkanı’nın bu kadar kapsamlı bir uluslararası sorumluluğu üstlenme kapasitesinden emin olmadığını”, “ödülü ona vermek için erken olduğunu” ve “ödülün, Obama’nın dikkatinin sağlık reformu ve işsizlik gibi kendi ülkesinin iç sorunlarından uzaklaştırabileceğini” düşündüğünü açıkladı.

Kaci Kullman Five, Ytterhorn’un söylediklerini genel olarak destekledi ve “Zor bir seçim oldu” dedi. Ågot Valle ise Norveç gazetesi Bergens Tidende’ye verdiği mülakatta “Afganistan üzerine daha büyük bir tartışma beklediğini” dile getirdi.

Nobel Barış Ödülü, bu haliyle Norveç parlamentosunun siyasi bir hediyesinden başka bir şey değil. Ödül, geçmişte de Şimon Peres, Henry Kissinger, Jimmy Carter ve Mihail Gorbaçov gibi isimlere verilmesiyle çok tartışılmıştı.
(soL - Dış Haberler)