İran Malek Ashtar Üniversitesi’nden Şahram Amiri adlı bilim insanı uzun süre ülkesine dönmemesinin ardından 2009 yılının Haziran ayında bir video mesajında “geçen yıl Suudi Arabistan’da umre yaparken Amerikan ajanlar tarafından kaçırıldığını” söylemişti.

Pazartesi akşamı New York’taki Pakistan Büyükelçiliği’ne gelen Amiri, İran’a geri dönmek istediğini belirtti ve Perşembe günü yurduna döndü.

Amiri’nin ülkesine geri dönüş yaptığını duyuran ABD’li yetkililer, İranlı araştırmacının ABD’de kendi rızasıyla yaşadığını, İran hükümetinin ailesini tehdit ediyor olması nedeniyle “ABD’de kalma kararından” vazgeçtiğini söyledi. İran hükümeti ve Amiri’nin kendisi ise durumu “rehin alınılan yerden kaçıp kurtulmak” olarak nitelendirdi.

Amiri ajan mı?
ABC haber kanalı, İran’ın nükleer programı ile ilgili istihbaratta bulunduğunu iddia ettiği Amiri ile ilgili olarak 31 Mart’ta yaptığı yayında, CIA’nın Amiri’ye bir aracı vasıtasıyla ulaştığını ve ABD’ye yerleşmesini teklif ettiğini belirtti.

CIA ile yakın bağları bulunan Washington Post yazarı David Ignatius ise ilk olarak Amiri’nin CIA ile irtibata geçtiğini öne sürdü. Ignatius, Amiri’nin neden eşini ve çocuğunu bırakarak ABD’ye sığınmak istediğine ise anlam veremediğini söyledi. CIA’nın izlediği normal prosedüre göre tüm ailenin ABD’de yaşama hakkı kazanması gerektiğine dikkat çeken Ignatius, Amiri’nin İran’a dönüp ailesi ile birlikte yaşamayı seçmesinin CIA için bir tehlike işareti olduğunu ekledi.

Washington Post gazetesi, Amiri’ye 2009 yılında İran’ın nükleer programına dair istihbaratta bulunması karşılığında ABD hükümeti tarafından 5 milyon dolar ödendiğini yazarken, ABC kanalı ise Amir’nin uzun yıllardır CIA emrine çalıştığını duyurdu.

Bazı üst düzey istihbarat yetkilileri ise Amiri’nin çelişkili videolarının ve yaptığı açıklamaların, çift taraflı ajanlık yaptığını ortaya koyduğunu söyledi.

İran Dışişleri Bakanlığı ve Amiri’nin eşi ise, Amiri’nin tıbbi amaçlı kullanılan radyoizotoplar üzerine çalışmalar yürüttüğünü, yani ABD’ye İran’ın nükleer programı hakkında bilgi sağlamasının mümkün olmadığını vurguladı.

İki çelişkili video
Bazı kaynaklar, Amiri’nin CIA emrine çalıştığını iddia ederken, bazılarıysa Amiri’nin kaçırılması olayının İran hükümeti tarafından ABD’yi kötü duruma düşürmek için düzenlenmiş bir tezgah olabileceğini belirtiyor.

Amiri’nin yayınladığı iki çelişkili video da akıllarda şüphe uyanmasına sebep oluyor. Bilindiği gibi Amiri tarafından çekilen ilk videoda, kendisinin ABD’li ajanlar tarafından kaçırılıp ABD’ye getirildiğini söylemiş, sadece birkaç saat sonra çekilen bir başka videoda ise ABD’de kariyerine devam etmek için kendi isteğiyle bulunduğunu belirtmişti.

Amiri söz konusu ilk videoda, ABD’li yetkililerin kendisine “İran’ın nükleer programının önemli bir parçası olduğunu ve bilgisayarında nükleer programla ilgili çok önemli belgeler bulunduğunu” söylemek üzere ikna edilmeye çalışıldığını belirtmişti. Amiri’nin nükleer ile ilgili hiçbir bilgiye sahip ve çalışmalara dahil olmadığını söylediği ikinci videonun bizzat CIA’nın zorlamasıyla çekildiği düşünülmüştü.

(soL - Dış Haberler)