Yaklaşık 60 milyar varille Afrika’nın en çok petrol rezervine sahip ülkesi Libya’ya dönük müdahalenin yalnızca petrol kaynaklarına el koyma amacı taşımadığı ortaya çıktı. Petrol çıkarma maliyetinin de en düşük olduğu Afrika ülkesi olan Libya’yı cazip kılan başka sebepler de var. Yüklü miktardaki dış yatırımlarıyla da Libya, emperyalistlerin iştahını kabartıyor.

Libya Yatırım Kurumu’nun (LIA) dışarıda tuttuğu fon miktarının 70 milyar doların üzerinde olduğu belirtilirken, Merkez Bankası bütçesi de dahil edildiğinde Libya’nın sahip olduğu fonlar 150 milyar doları buluyor. Bunun yalnızca belgelenen miktar olduğu göze alındığında, bu rakamın çok daha yüksek olabileceği düşünülüyor.

Suudi Arabistan, Kuveyt gibi bölge ülkelerinden farklı olarak Libya’nın elinde tuttuğu dış fonların büyüme hızı bir hayli yüksek. 2006’da LIA kurulduğunda 40 milyar dolar olarak kayda geçen fonların yalnızca beş yılda 70 milyar doları bulması, bu fonların kısa sürede fazlasıyla değer kazandığını ortaya koyuyor. Libya’nın, Kuzey Afrika, Asya, Avrupa, ABD ve Güney Amerika’da faaliyet gösteren holding, banka, sanayi ve petrol şirketlerinin sayısı da oldukça yüksek.

Örneğin, İtalya’da Libyalı yatırımcıların kullandığı UniCredit adlı bankadaki yatırımlar içinde Libya’ya ait olanların payı yüzde 7’nin üzerinde. Libya, dünyanın en iyi futbol kulüplerinden Juventus’a ait hisselerin de yüzde 7.5’ini elinde bulunduruyor.

Libya Arap Afrika Yatırım Şirketi’nin 25 ülkede yatırımları bulunuyor. Şirket, gelecek beş yıl içerisinde özellikle madencilik, turizm ve telekomünikasyon alanlarına yatırım yaparak yatırımlarını artırmayı planlıyor.

Libya’nın yatırımları arasında Ağustos 2010’da devreye giren Rascom adlı uydu da yer alıyor. Bu uydunun bölge ülkeleri için en büyük anlamı telekomünikasyon alanında ABD ve AB bağımlılığından kurtarması. Bölgedeki ülkeler Libya’nın Rascom uydusunu kullanarak her yıl yüz milyonlarca dolar tasarruf ediyor.

Afrika Birliği açısından da Libya önemli bir ülke. Özellikle Afrika Yatırım Bankası, Afrika Para Fonu ve Afrika Merkez Bankası’nın kaynakları arasında Libya büyük önem taşıyor. Bu üç büyük kuruluşun gelişmesi ve zenginleşmesi bölge ülkeleri açısından Dünya Bankası kontrolünün azaltılması anlamına geliyor.

AB ve ABD fonları durdurdu
Libya’nın elinde tuttuğu dış fonlar bugüne kadar bu ülkeye, yatırım yaptığı ekonomik alanlarda olduğu kadar siyasi arenada da etkisini artırma imkanı tanıdı.

Ancak, emperyalistler Libya’ya dönük müdahale girişiminin öncesinde, ülke dışında tutulan fonlara da el attı.

İttifak güçleri, Libya’ya ait dış fonları yönlendirmek üzere LIA yetkililerinden Muhammed Layas’tan yardım aldı. Bir Wikileaks belgesinin ortaya koyduğu bilgilere göre Layas, 20 Ocak’ta, LIA’nın ABD bankalarında 32 milyar doları olduğunu ABD büyükelçiliğine söylemişti.

Bundan beş hafta sonra 28 Şubat’ta ABD Hazinesi Libya’nın yatırım yaptığını belirlediği hesapları dondurdu. Bunun ABD tarihinde bloke edilen en yüklü miktar olduğu belirtildi.

Birkaç gün sonra ise Avrupa Birliği 45 milyar avroluk Libya fonlarını dondurma kararı aldı.

Afrika ülkeleri için kilit ekonomilerden biri olan Libya’ya ait fonların dondurulmasının bölgeyi olumsuz yönde etkileyeceği düşünülüyor.

(soL - Dış Haberler)