ABD Başkanı Barack Obama’nın 17 Eylül’de Bush döneminden kalma Polonya ve Çek Cumhuriyeti’ni kapsayan füze kalkanı stratejisinden vazgeçtiklerini, yeni bir strateji uygulayacaklarını açıkladıktan sonra, Savunma Bakanı Robert Gates yeni stratejiye dair önemli açıklamalar yaptı.

Gates, Bush döneminde yürürlüğe konulan ve şimdi Obama’nın değiştirdiği eski stratejinin mimarı. Gates, açıklamalarında bunu şöyle dile getirdi: “Aralık 2006’da, yeni savunma sekreteri olduğum günlerde, başkan George W. Bush’a Polonya’ya 10 tane yerde konuşlandırılmış önleyiciler ve Çek Cumhuriyeti’ne geliştirilmiş radarlar konulmasını tavsiye ettim. Bu sistem, Ortadoğu’dan, özellikle de İran’dan gelebilecek, aynı anda gönderilen ve nükleer savaş başlığı taşıyan beş adet uzun menzilli füzeleri tanımlamak ve yok etmek üzere tasarlanmıştı. Bu, o zamanlar yapılan tehdit değerlendirmesi ve mevcut teknolojiye göre yapılmış olan en iyi plandı.”

Fakat Gates, Orta Avrupa’ya radar ve önleyici füzeler yerleştirilmesini öngören bu planın 2017 yılı başlarında ancak biteceğini belirtiyor ve yeni stratejinin ana hatlarını şu şekilde açıklıyor: “Başkan Obama geçen hafta – benim ve kendi ulusal güvenlik grubunun önerimizle ve yüksek rütbeli ordu yöneticilerinin tam desteği ile- eski planı daha uygun bir planla değiştirme kararı aldı. İlk adımda, 2011 yılında tamamlanmak üzere, Avrupa’ya dönük tehditlerin en yoğun olduğu yerlere denize konuşlandırılmış SM-3 füzeleri yerleştireceğiz- ki bu füzeler kapasitelerini artırma özelliğine sahip.

“İkinci adımda, 2015 yılında hazır olmak üzere, Güney ve Orta Avrupa’ya geliştirilmiş ve yerde konuşlanacak SM-3’ler yerleştireceğiz. Toplamda, yeni planda SM-3’ler yer alacakken, eskisinde yalnızca on tane yerde konuşlandırılmış önleyici füzeler olacaktı. Bu durum, düşman tarafından aynı anda atılan birden fazla füzeye karşı daha etkili. Eğer İran kısa ve orta menzilli füze denemeleri yapmaya devam ederse, bunun olma ihtimali bir hayli fazla gibi gözüküyor. Yanı sıra, hemen hemen bütün Avrupa’yı koruyacak ve Birleşik Devletler’in anti-füze gücünü artıracak planlar, korumayı artıracak biçimde, önceki planla hemen hemen aynı takvimde devam edecek.

“Füze savunma sistemlerindeki istikrarlı teknolojik ilerleme – taşıt yok etmekten radar ve alıcı şebekelerine kadar- bize bu planımızda güven veriyor. SM-3, 2007’den bu yana sekiz adet başarılı testten geçti ve biz onu, ICBM (Kıtalararası Balistik Füze) gibi uzun menzilli füzeleri önleyebilmesi için geliştirmeye devam ediyoruz. Şimdiden, müttefiklerimizi ve Avrupa’daki 80 bin kişilik ABD birliklerini tehdit eden – önceki planda bu ayarlanmamıştı- kısa ve orta menzilli birden fazla füzeyle başa çıkabilecek durumda. Ayrıca ordumuz, ihtiyat kuvvet olarak iki kademeli bir yerde konuşlanmış önleyiciler sistemi geliştirmeye devam ediyor. “

Planın ABD’nin füze kapasitesini artıracağını belirten Gates, “Bu, İran’ın tahmin edilenden önce geliştirmeyi başardığı karadan karaya füzelere karşı bir önlem olacak. Eski plan, neredeyse önümüzdeki on yıl için hiçbir şey önermiyordu” dedi.

“Plan değişikliği Rusya’dan kaynaklanmadı”
Obama’nın açıklamalarından sonra değişikliğin, Rusya’nın itirazlarından kaynaklandığı ve bunu sonlandıracağı yorumları yapılmıştı. Fakat Polonya ve Çek Cumhuriyeti yetkililerinin açıklamaları, ABD’nin bu ülkeleri tamamen bir tarafa itmediğini, Polonya’ya Patriot füzelerinin kurulacağını ortaya koymuştu.

Robert Gates, plan değişikliğinin Rusya’yla ilgili olmadığını belirterek, “Avrupadaki füze savunmasını ıskartaya çıkardığımızı söyleyenler ya yanlış bilgilendiriliyorlar ya da kötü niyetliler. Bu plan, önceki plana tamamen karşı olan Rusya tarafından ihtiyatlı karşılandı. Benim başkana sunduğum öneride, tabii ki Rusya’nın planımıza ne diyeceği önemsizdi. Fakat Rusya’nın yeni tavrı, eğer Rusya yönetimi planımızı kabul ederse, bu bizim için beklenmedik bir şey olur ama bunu memnuniyetle karşılarız. Şurası her durumda açıktır: Kıtadaki Amerikan füze savunma sistemleri var olacak ve yalnızca Orta Avrupa ile sınırlı kalmayacak. Planlarımızın diğer NATO ülkelerinde de işleyeceğini umuyoruz” diye konuştu.

Yeni teklifin Avrupa’nın güvenliğini güçlendireceğini savunan Gates, “Bu bizim NATO müttefiklerimize verdiğimiz taahhütleri açıkça tuttuğumuzun göstergesi. İttifakımızın sıkı durmasının ABD tarafından kuvvetli bir biçimde istendiğinin belirtisi” dedi.

Süreci hızlandırıp zaman kazanıyorlar
Robert Gates, Ronald Reagan’ın “Yıldız Savaşları” adlı, Sovyetler Birliği’ne karşı küresel füze savunma sistemi kurma projesine atıfla “Başkan Ronald Reagan 1983 yılında önerdiğinden beri, füze savunmasını güçlü bir biçimde destekledim” dedi. Gates, “Fakat en kısa zamanda gerçek bir yetenek ve gelecek yakın tehditlerle savaşmak için azami avantaj sağlamak istiyorum. Yeni teklif, orijinal plana göre kapasitesini daha erken artıracak ve aynı zamanda uzun menzilli tehditlere karşı, önceki planla aynı vadede güvenli bir koruma sağlayacak. Avrupa’daki füze savunmamızı çöpe atmıyoruz, onu güçlendiriyoruz” açıklamasında bulundu.
(soL - Dış Haberler)