Brezilya’nın en tanınan, kalabalık ve büyük kentlerinden Rio da Janeiro’da en önemli gündem itfaiyeciler. Ülkede en düşük maaşı alan ve grev hakkı tanınmayan itfaiyeciler Mayıs ayı boyunca çeşitli eylemliliklerde bulunmuş, ay sonunda Rio Eyaleti yetkilileri ile yapılan görüşmeler sonuçsuz kalmıştı. Bunun üzerine greve başlayan itfaiyeciler, 3 Haziran Cuma günü saat 18.00 sularında Rio de Janeiro Eyalet Meclisi (ALERJ) önünde bir araya gelerek aileleriyle birlikte büyük bir protesto eylemi düzenledikten sonra kışlalarına doğru yürüyüşe geçtiler. Saat 20.00’da hala çalışmaya devam eden itfaiyecilerin grev kırıcılığına engel olmak için kışlalarını işgal eden itfaiyecilere polis saldırdı ve 439 itfaiyeciyi tutukladı. Kentte itfaiyecilere destek kampanyaları devam ederken, PM (Policia Militar – Polis Gücü) tarafından yapılan açıklamada itfaiyecilerin 10 yıla kadar ceza alabilecekleri ifade edildi.

İtfaiyeciler yeter dedi!
İtfaiyecilerin grevi Rio’da en yakıcı gündem maddesi durumunda. Geçtiğimiz hafta Cuma günü (3 Haziran) yaklaşık 2000 itfaiyeci, maaşlarının yükseltilmesi ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebiyle giriştikleri grev sürecinde seslerini daha gür çıkarmak için kent Cumhuriyet Meydanı’ndaki (Praça da República) itfaiye kışlasını işgal etti. İtfaiyecilerin eşlerinin ve çocuklarının da destek verdiği hak arama eylemini, Eyalet Sivil Savuma Sekretaryası, “ordu yönetmeliklerini ihlal, kamu kuruluşunu işgal ve bir teğmeni darp etme” eylemi olarak dile getirmeyi tercih etti. Gece saatlerinde Eyaletin en yüksek rütbeli polis şefi Kumandan Mário Sérgio Duarte yaptığı açıklamada 2000 eylemci itfaiyeciyi sabah saatlerinde çıkartmaları gerekeceklerini, itfaiyecilerin tutuklanabileceklerini ifade etmişken, Cumartesi sabah saat 06.00 sularında polis şok timi yeniden işgal hazırlığına başladı.

[swf file="http://haber.sol.org.tr/sites/default/files/video/brezilyavideo1-43462.flv" ]

Polis saldırdı, İtfaiyeciler direndi
Geceden başlayarak atlı polisler ve şok timi kışlayı ablukaya aldı. Polis itfaiyecilerden kışlayı terk etmelerini aksi takdirde müdahele olacağını ifade ederken, içerdeki 2000 kişi ıslıklarla direneceklerini vurguladı.

Sabah 06.00’da sadece favelalarda (çetelerin hâkim olduğu gecekondu bölgeleri) çetelerle çatışan Elit Tim, göz yaşartıcı bombalarla itfaiyecilere saldırarak kışlayı yeniden ele geçirmek istedi. İtfaiyeciler polise karşılık verirken, kışla içerisinde oluşan panikle birlikte itfaiyecilerin çoğu kışladan ayrıldı. Polis timinin ve diğer ekiplerin kışlaya girmesiyle içerde bulunan ve etkisiz kalan 439 itfaiyeciyi tutuklandı.

Saldırının kılıfı: “İşçilerde silah olduğunu duyduk…”
Kışladaki yemekhane bölümünde, saldırıdan korunmak amacıyla bulunan, itfaiyecilerin eşleri ve çocukları göz yaşartıcı bomba ve biber gazından etkilenirken, bir itfaiyeci eşi kışlanın çeşitli yerlerinde bulduğu mermi kovanlarını basına teşhir ederek, polis saldırısının boyutunu gözler önüne serdi. Polis şefi ise yaptığı açıklamada bulunan kovanların kendilerine ait olmadığını ifade ederek kimsenin silahlı yaralanmaya maruz kalmadığını söyleyerek müdahalenin amacına ulaştığını savundu. Ayrıca polis şefi, itfaiyecilerden birine silah olduğu duyumu aldıklarını ve bunun üzerine özel tim operasyonu düzenlediklerini iddia etti.

Vali itfaiyecilere “vandal” diye hitap etti
Diğer yandan Eyalet Valisi Sergio Cabral, yaptığı açıklamada itfaiyecileri Vandal olarak nitelerken grevdeki itfaiyecilerle görüşmeyeceklerini ifade ederek şöyle konuştu: “Bize asayiş sınırlarını aşan bir biçimde karşılık verdiler. Vandallarla hiçbir görüşme yapmam. Zaten maaşları yükseltme planımız vardı. Maaşları 2000 Real düzeyine getirecektik. Bunun üzerine çalışıyoruz” dedi.

Grevdeki ve eylemdeki işçiler adına konuşan Benevenuto Daciolo, taleplerinin ulaşım harcı ve maaşlarının 2 bin Real’e çekilmesi yönünde olduğunu belirtti. Daciolo, “Şu anda ülkedeki en düşük maaşı alıyoruz: 950 Real… İki aydır Eyalet yönetimi idarecileriyle görüşüyoruz ancak tatmin edici cevap alamadık. Biz haysiyetimiz için mücadele ediyoruz. Çözüm olmadan geri çekilmeyeceğiz. Anlaşma istiyoruz, yönetimin bunu dile getirmesini istiyoruz” dedi.

[swf file="http://haber.sol.org.tr/sites/default/files/video/brezilyavideo2-43462.flv" ]

Komünist Partiler: Vandallığa maruz kalan Rio’lu emekçilerdir
Brezilyalıların Komünist Partisi (PCB) tarafından itfaiyecilerin işgale ve tutuklanmaya varan mücadelelerine ilişkin yapılan açıklamada şu ifadeler dikkat çekiyor: “Asıl biz Rio halkı her gün maaşımıza göz diken, ulaşım fiyatlarını yükselten kamu güvenliği, sağlık, eğitim, yargı alanında çalışanların maaşlarını açlık koşullarında tutan hükümet görevlilerinin, yöneticilerin vandalizmine maruz kalıyoruz. Yöneticiler, önce kamu kuruluşlarını çürütüp sonra özelleştiriyorlar. Zenginliklerinin bir kılıfı olarak bize bunu sunuyorlar. Bize dayatılan “geleceğin en iyi” olacağını söyledikleri ülke, her şeyin özelleştiği (şu anda metro, tren, vapur ve işlevini yitirmiş her şey için geçerli olan) yani varı yoğu satılmış bir ülke… Bu durumda, Rio de Janeiro’daki sosyal politikanın asıl eksikliği, Sergio Cabral tarafından bastırılan itfaiyecilerin pasif gösterisinde ortaya çıkmaktadır.

“Sınıf dayanışması” (A Unidade Classista- PCB’nin işçi örgütü) İtfaiyecilerin grevine militanca desteğini sundu ve Rio de Janeiro itfaiyecilerinin, "Tutuklu İtfaiyecilerin serbest bırakılması bağımsız örgüt, grev ve eylemlilik hakkı ile itfaiyecilerin iş tanımının ordu personelliğinden 'sivil' statüsünde yer alması" taleplerini desteklediğini açıkladı.

Brezilya Komünist Partisi (PCdoB) tarafından yapılan açıklamada, itfaiyecilerin ilk gününden beri mücadelenin tarafında olduklarının altı çizilirken, eyalet meclisinde yer alan PCdoB’li milletvekillerinin tutuklu itfaiyecilerin serbest bırakılması için görüşmelerde bulunduğu ifade edildi. Açıklamada kamu personellerinin maaşlarında eşitlik ilkesinin gösterilmesi gerektiğinin altı çizildi. İtfaiyecinin, öğretmen, hekim ya da yargı mensubu çalışanından farklı bir maaş uygulamasına tabi tutulmaması gerektiği belirtildi. Açıklamada ayrıca itfaiyecilerin tutulduğu koğuşların doluluğu ve yaşam şartlarının çok kötü olduğuna işaret edildi.

Ronaldinho ve Flamengolu futbolculardan itfaiyecilere destek
Diğer yandan Rio’lu itfaiyelere destek için kentte kırmızı flamalar balkonlardan ve pencerelerden sarkıtılmış durumda. Tutuklu itfaiyecilere destek olmak için seçilen bu dayanışma biçimi Rio’da büyük ilgi gördü. Ülkenin en büyük gazetesi “Globo” gazetesinde itfaiyecilerin eylem ve taleplerinin haklılığına ilişkin ankette yaklaşık 10 bin kişi oy kullandı ve oyların yüzde 70’i işçilerin eylem biçimini ve taleplerini haklı gördü. Yüzde 25’lk kesim ise eylem biçimini desteklemezken, itfaiyecilerin taleplerinin haklılığını vurguladı.

Flamengo plajında antreman yapan Flamengo CF takımı da itfaiyecilere destek olmak için, cankurtaranlar tarafından dağıtılan kırmızı bilekliklerden taktı. Flamengo’nun yıldız oyuncusu Ronaldinho ve teknik direktör Luxemburgo, kırmızı bilekliklerden takarak itfaiyecilerin taleplerine destek olduklarını belirttiler. Luxemburgo, “Hapse atılmayı hak etmediler. Talepleri makul talepler. Mücadelelerini haklı görüyorum” dedi.

Yarın saat 09.00’da Copacabana’da büyük bir eylem gerçekleştirilerek hem tutuklu itfaiyecilere destek verilecek hem de işçilerin talepleri daha yüksek bir şekilde dile getirilecek.

Emrah Kartal (soL- Brezilya)