Bolivya ve Ekvador dünya ekonomisindeki durgunluğun aksine son iki yıldır uyguladıkları politikalarla en yüksek büyüme oranını elde eden ülkeler arasında yer alıyor. Amerika kıtasında 2008 yılına ilişkin en yüksek büyüme oranı elde eden ülke Bolivya olurken, Correa iktidarının ilk iki yılında Ekvador, ortalama yüzde 4.5 oranında büyüme oranı elde edildi.

The Guardian gazetesinde yayınladığı makalesinde ekonomist Mark Weisbrot, “Amerika’nın asileri“ olarak tanımladığı her iki ülkenin de aslında IMF ve Dünya Bankası’nın önerdiği politikaları “uygulamayarak” bu büyüme oranlarını elde ettiğine dikkat çekiyor.

Yabancı yatırımlar olmadan da büyümenin elde edilebileceğini ortaya koyan verilerle, iki ülkenin de IMF ve Dünya Bankası tarafından önerilen ortodoks makro ekonomi politikaların geçerliliğini sorgulatan sonuçlar elde ettiği görülüyor.

Güney Amerika’nın en yoksul ülkesi olan Bolivya’da ekonomi politikaları, Evo Morales seçilmeden önce, 20 yıldır IMF tarafından belirlenmekte idi. Bu dönemde yoksulluk oranında herhangi bir iyileşmenin elde edilmediği Bolivya’da Morales hükümetinin izlediği politikalar olumlu sonuçlar veriyor.

Morales iktidara geldikten 3 ay sonra IMF ile tekrar masaya oturmazken, doğal gazı kamulaştırdı ve Mayıs 2007’de uluslararası anlaşmazlıklarda gündeme gelen Dünya Bankası’nın hakemliğini reddetti.

Bolivya’nın doğal gazı kamulaştırması yolu ile kamu gelirlerini artırdığı ve bu gelirin kamu yatırımlarına aktarıldığı vurgulanırken, 2005’te GSMH’nın yüzde 6.3’ünü oluşturan kamu yatırımları 2009’da yüzde 10.5’e yükseldi. 10 milyon nüfuslu Bolivya’da GSMH 16.6 milyar dolar olurken, hidrokarbon ve doğal gazın kamulaştırılması ile milyarlarca dolar elde edildi.

Weisbrot, ABD piyasasını kaybetmesine rağmen Bolivya’nın elde ettiği doğal gaz gelirinin büyüklüğüne dikkat çekerken, Bush yönetiminin And Ticaret Teşviği ve uyuşturucuyu yok etme yasasını hazırlayarak Bolivya’nın ticaret yollarını engellemeye ve yeteri kadar önlem almadığı gerekçesiyle cezalandırmaya çalışmasına rağmen bu büyümeyi sağladığını da vurguluyor. Bununla birlikte Weisbrot, Bolivya’daki ABD konsolosunun Morales karşıtı hareketleri desteklediğine dair bulgular nedeni ile Bolivya’dan kovulduğunu, Obama hükümetinin de Bolivya politikasında bir değişikliğe gitmediğini hatırlatıyor.

Ekvador da ilerliyor…
Ekvador’da ise Rafeal Correa hükümeti, iktidara geldikten sonra dış borçların 3.2 milyar dolarlık kısmının onaylanabileceğini açıklayarak, şu ana kadar borçlarının üçte birini kapatabilme başarısı elde etmiş durumda.

Correa hükümeti yabancı petrol şirketleri ile petrol fiyatları yükseldikçe daha fazla pay almak için müzakere ederken, yer altı sularını kirleten Chevron’u zararlarını ödemeye çağırdı.

Correa döneminde elde edilen büyüme sayesinde sağlık harcamalarının GSMH’ya oranı iki kat artarken, sosyal harcamaların iki yılda yüzde 5.4’ten yüzde 8.3’e yükseldiği belirtiliyor. Bu gelişmelerle birlikte yoksullara gelir transferinin arttığı, konut ve diğer sosyal yardım programlarına daha fazla kaynak aktarıldığı görülüyor.

Ekvador’un para biriminin ABD doları olmasının kriz koşullarında belli engeller yarattığını da ifade eden Weisbrot, petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen borç ödememe politikasının rezervlerin azalmasına yol açmadan olumlu sonuçlar verebildiğini belirtiyor. Correa hükümeti merkez bankası ve diğer bankaların yurtdışında bulundurdukları rezervleri geri çağırırken, bu şekilde ekonomiyi finanse etmeyi amaçlıyor.

Weisbrot, bu yıl bu koşullarda Ekvador’un büyüme oranının yüzde 1 düzeyinde kalabileceği bunun bir diğer spekturumda yer alan IMF politikalarını uygulayan NAFTA üyesi Meksika’nın ise GSMH’nın 2009 yılında yüzde 7.5 oranında azalacağına dikkat çekiyor.

(soL - İngiltere)