6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ismiyle çıkarılan ve adında dahi “insan”a yer vermeyerek işçi sağlığını ve güvenliğini piyasaya açan yeni yasa meyvelerini vermeye başladı. İşyerlerine risk değerlendirmesi yapma ve eğitim verme zorunluluğu, yapılmaması halinde ise para cezası getiren kanun, bu alanların yeni bir sektöre dönüşmesine neden oldu.

1 Ocak 2013 itibarıyla yürürlüğe girmesi belirtilmekle birlikte yasa ağır tehlikeli işlerde ağır tehlikeli işlerde 6 ay, az tehlikeli işlerde ise ancak 1 yıl sonra uygulanmaya başlayacak. Buna göre, söz konusu yükümlülükler aşama aşama devreye girecek. Temmuz 2014 itibarıyla ise kamu kurumları da dâhil olmak üzere bütün işyerlerini kapsayacak.

"Sağlıkta Dönüşüm Programı"nın dokusuna uygun olarak işçi sağlığı ve iş güvenliği hizmetlerini de "pazar" haline getiren yasayla birlikte işverenler birçok yükümlülüğü yerine getirmek zorunda.

Risk değerlendirmesi yaptığını iddia eden şirketler türedi
Kanuna göre, işveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapacak veya yaptıracak. Risk değerlendirmesinde belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu, kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi, işyerinin tertip ve düzeni gibi konular dikkate alınacak.

Akşam Gazetesi’nden Cem Kılıç’ın haberine göre, bu kapsamda Çalışma Bakanlığı, tüm işyerleri ve sektörler için risk değerlendirmesi rehberleri hazırlıyor. Öncelik apartmanlara ve kuaförlere verildi. Apartman yönetimleri ve kuaförler için risk kontrol listeleri hazırlandı.

Ancak yasa çerçevesinde risk değerlendirmesi yapmamak çok pahalıya patlayacak. Cezasının yüksekliği nedeniyle piyasada fahiş fiyatlarla risk değerlendirmesi yapan kişi ve şirketlerin türediği görülüyor.

Diğer sektör: İşçi eğitimi
Öte yandan, işveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almasını sağlayacak ve çalışanlarını işe başlamadan önce hem iş sağlığı ve güvenliği konusunda, hem de işyerine özgü riskler konusunda eğitime tabi tutmak zorunda olacak.

Eğitim yönetmeliği ile işverenler, eğer işyeri çok tehlikeli sınıfta yer alıyorsa, çalışanlarını yılda en az bir defa olmak üzere 16 saatlik eğitimden geçirecekler. Eğer işyeri tehlikeli sınıfta yer alıyorsa iki yılda en az bir defa 12 saatlik eğitim yeterli olacak. Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise 3 yılda bir en az 8 saatlik eğitim zorunlu olacak. Taşeronun olduğu işyerlerinde, taşerona ait çalışanların eğitimlerinden, asıl işveren de taşeronla beraber sorumlu olacak.

Yeni yönetmelik, eğitim konularını 3 başlıkta topladı. Bu eğitimlerden ilki çalışma hayatı ile ilgili mevzuat ve çalışanların sorumluluklarının anlatıldığı konulardan oluşmakta. İkinci olarak sağlık konu başlığı altında meslek hastalıkları, ilk yardım ve kurtarma konuları. Üçüncü konu da, teknik konular başlığı altında kimyasal ve fiziksel risk etmenleri, ekranlı araçlarla çalışma gibi konular.

İşverenler bu eğitimleri ticari faaliyet yapan ortak sağlık güvenlik birimlerinden, iş sağlığı güvenliği uzmanlığı veya işyeri hekimliği eğitim kurumlarından, kamu kurum ve kuruluşlarından, işçi ve işveren sendikalarından, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından alabilecek.

Bu durum "seri cinayetlere" dönüşen iş kazalarına seyirci kalan Çalışma Bakanlığı’nın, tıp fakülteleri ve meslek örgütlerinin işi olan işyeri hekimliği/iş güvenliği hizmetlerini taşeronlaştırması anlamına geliyor.

Devlet devrettiği sorumluluklarından para kazanacak
Risk değerlendirmesi yapmamanın kanunda belirtilen cezası 3.234 TL. Ayrıca bu riskleri belirleme çalışmasının yapılmadığı her ay için de 4.851 TL'lik ceza söz konusu. Bu durumda apartmanların 3 ay risk değerlendirmesi yapmaması halinde, teftişe gelen bir denetim elemanı apartmana 13.000 TL ceza yazacak.

İşçisini iş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitmeyen işveren, her bir çalışan için 1.078 TL idari para cezası ile karşı karşıya kalacak. 10 İşçisi olan işveren için para cezası toplamı 10.780 TL.
Böylece yasa ile sorumluluklarından kurtulan devlet, devrettiği sorumluluklardan para kazanır hale gelecek.

(soL- Haber Merkezi)