Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından, internet kullanıcılarının şikayet ve taleplerinin yoğunluğu öne sürülerek ve "çocukların ve gençlerin bilgi kirliliğinden ve zararlı içerikten korunması" gerekçesiyle gündeme getirilen "güvenli internet", 22 Ağustos'ta başlayan üç aylık test sürecinin bitmesiyle bugün resmen başladı.

Tüketici hakları yönetmeliğindeki 28 Temmuz 2010 tarihli bir maddeye dayanan ve internet servis sağlayıcıları tarafından ücretsiz olarak sunulacak olan "güvenli internet"in, isteğe bağlı olacağı belirtiliyor. Hizmet aldıkları internet servis sağlayıcılarından hiçbir talepte bulunmayan müşterilerin ise internet erişimlerini mevcut haliyle sürdürecekleri ifade ediliyor.

AKP'nin internete sansür projesi
AKP hükümeti tarafından ilkin 22 Şubat 2011 tarihinde hazırlanan fakat yoğun tepkiler yaygın eylemler üzerine revize edilen ve "Güvenli İnternet Uygulaması" olarak adlandırılmakta birlikte ciddi bir sansür girişimi olduğu konusunda birleşilen "hizmet"ten yararlanacak yurttaşların hangi sitelere erişeceği ya da erişemeyeceği BTK tarafından belirlenecek.

Yurttaşların internet filtresi içeriklerini değiştirme özgürlükleri olmadığı gibi, BTK tarafından merkezi olarak belirlenecek filtre profilleri kullanıldığı sürece devletin izin vermediği bilgi, haberlere ve alternatif görüşlere erişme olanağı ortadan kalkacak.

BTK'nın, 22 Şubat tarihli ve sonradan revize edilen ilk karar taslağında, internet kullanıcısı hiçkimse filtre sisteminin dışında kalamıyordu. Bugün itibariyle uygulamaya konan revize edilmiş son kararda ise, ilk karar taslağında yer alan 4 çeşit profilden "standart" ile "yurtiçi" olarak adlandırılanları kaldırılmış, profil çeşitleri sadece "çocuk" ve aile"den ibaret kalmıştı. Yine ilk karar taslağının 5. maddesi değiştirilerek, “Güvenli İnternet Hizmetini talep etmeyen abonelerin mevcut İnternet erişim hizmeti, herhangi bir değişiklik olmaksızın sunulmaya devam eder” ifadesi kullanılmış, internet filtresi istemeyenlerin sistem dışında kalmaları sağlanmıştı.

Son rakamlara göre Türkiye'deki 11.5 milyon civarındaki aktif internet kullanıcısının sadece 22 bini "güvenli internet" profili kullanıyor. Fakat, AKP'nin "güvenli internet" aldatmacasının etkisiyle, test döneminin sona erdiği bugünden itibaren "güvenli internet" profiline geçiş yapacakların ulaşacağı sayı tahmin edilemiyor.

Sansür de var takip de...
İnternet servis sağlayıcısı şirketlerin BTK'nın dayatmasıyla sağladığı yeni altyapı, internet kullanıcılarının internet trafiğinin izlenmesi anlamına da geliyor. Alternatif Bişim Derneği Başkanı Ali Rıza Keleş, "internet trafiğinin izlenmesi için artık Türkiye yeterli altyapıya sahip duruma geldi. Amaçları başka türlü olsa bu kadar parayı buraya değil eğitime ayırırlardı. Filtre yazılımları zaten vardı. Ücretsiz olanı da dahil, 10-15 TL’ye satılan filtreler var" diyor.

Alternatif bilişimciler süreci nasıl yorumluyor
22 Şubat 2011 tarihinde AKP tarafından hazırlanan ve "Güvenli İnternet Uygulaması" şeklinde sunulan interneti filtreleme kararı, kamuoyunun yoğun eleştirilerine maruz kalınca ve büyük eylemlere yol açınca AKP tarafından Ağustos 2011'de geri çekilmişti. Ardından karar revize edilmiş ve inceltilmiş yeni versiyonu 16 Eylül 2011 tarihinde BTK tarafından yayınlanmıştı.

AKP'nin getirmek için uzun süredir hazırlıklarını sürdürdüğü internet filtresi uygulamasına karşı 4 kasım 2011 tarihinde Danıştay'da dava açan Alternatif Bilişim Derneği tarafından yapılan açıklamada, bu yeni kararda da sansürcü anlayışın devam ettiğini belirtilerek, Anayasa’nın "temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği"ni ifade eden 13. maddesi gereği, BTK'nın girişiminin yasal dayanaktan yoksun olduğu belirtilmişti. Dernek, BTK'nın yasalara aykırı bir şekilde yasalarla düzenlenmemiş bir alanı idari bir işlemle düzenlediği, BTK'nın böyle bir karar vermeye yetkili olmadığı, aslî düzenleme yetkisinin yasama organında olduğu bildirildi.

Gönüllülük esasına dayandığı yalanı
BTK'nın düzenlemesinin iddia edilenin aksine salt gönüllülük esasına dayanmadığı, internet servis sağlayıcılarının BTK'nın kendilerine dayatacağı "beyaz" ve "kara" web sitesi listelerini reddedemeyecekleri ve buna ilişkin alt yapıyı kurmaktan kaçınamayacakları konusunda uyarılar yapılıyor.

Beyaz ve kara listeler hazırlayacak kurullar bağımsız değil...
BTK'nın "filtreleme listelerinin ve veritabanlarının, uzmanlar tarafından ve toplumun görüşleri alınarak hazırlanacağı" iddiası ise tamamen asılsız. Çünkü, bu amaçla oluşturulacak kurulun 12 üyesinden 8'i hükümetin atadığı devlet bürokratlarından oluşuyor ve bu kurul sadece kriter belirlemekle görevli bulunuyor ama son sözü yine de BTK söyleyecek.

"Çocuk ve Aile Profil Kriterleri Çalışma Kurulu" ise internet filtresine yönelik eleştirilerin bir başka hedefi. Söz konusu kurulun hiçbir yasada tanımlanmayıp, BTK'nın keyfi tercihlerine göre kendi bünyesinde yapılandırdığı bir idari birim olduğu, kurul üyelerinin, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlğı ve BTK tarafından herhangi bir ölçüte bağlı olmaksızın atanacağı, böyle bir kurulun amaçlandığı gibi baskı altında kalmaksızın bağımsız ve tarafsız çalışması, kararlar alması mümkün olmadığı belirtiliyor.

(soL - Haber Merkezi)