12 Eylül’deki referanduma sayılı günler kala Türkiye referandum tartışmalarına odaklanmışken, dün Zaman gazetesinde Avrupa’dan bir müdahale geldi: “Hayır çıkarsa Türkiye geri gider.”

Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu Başkanı Gianni Buquicchio, Türkiye’nin sorunlarını çözmesi için yeni bir anayasaya ihtiyacı olduğunu söyledi. Buquicchio’nun açıklamalarındaki üslup ve tutum, kendisini adeta bir sömürge valisi konumunda gördüğünü hissettirdi. “Yüksek yargı bir kast, tekel oluşturuyor” diyen Buquicchio, “Anayasa değişiklikleri geçerse bu tekel son bulacak. Değişiklikle birlikte Türkiye'deki bütün hakim ve savcılar kendi kendilerini yönetme konusunda önemli bir adım atmış olacaklar” dedi.

Buquicchio, “sivil diktatörlük” tartışmasına da girdi. Buquicchio, “Sivil diktatörlük bana göre kavramsal olarak kendi içinde çelişkili. Sivil idareler diktatörlük değildir, diktatörlükler de asla sivil değildir. Bazı otoriter idareler sivil görünümlüdür ancak hepsi askerler tarafından desteklenir. Askerin desteği olmadan diktatörlük olamaz. Dolayısıyla bu kavramsallaştırma yanlış” yorumunda bulundu.

Böylece Buquicchio, Naziler’in iktidara geldikleri ilk yılları diktatörlük değil demokrasi olarak tanımlarken, askerlerin batı demokrasilerinde hükümeti desteklemediğini iddia etmiş oldu.

Tuhaf argümanlarla AKP’ye destek çıkan Buquicchio, doğrudan BDP’yi azarlamaktan da çekinmedi. Buquicchio, BDP’nin boykot kararı için “Bu partinin Meclis'te siyasi partileri kapatmayı zorlaştıran tasarının oylanmasındaki tavrına da çok şaşırdım” dedi.

Gülen medyası valiyi çok seviyor
Zaman gazetesi ve Samanyolu kanalı, Buquicchio’yu daha önce de konuşturmuştu. Buquicchio, 29 Ocak’ta Zaman’a verdiği bir diğer mülakatta da AKP’nin “iyi bir anayasa taslağı” hazırladığını savunarak, “Muhalefetin yapıcı bir rol oynaması gerekiyor. Bütün partilerin, değişimden yana olmasını beklemiyorum. Ancak bazı partilerin, Türk toplumunun ilerlemesinden yana olabileceğini düşünüyorum” ifadelerini kullanmış, AKP’nin Anayasa taslağını desteklemeyen tüm muhalefet partilerini ülkenin ilerlemesine karşı olmakla itham etmişti.

Anayasa dayatmacısı
Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu, temel olarak eski Doğu Bloku ülkelerinin anayasalarını kapitalizme uygun hale getirme görevini üstleniyordu. Kırgızistan’dan Ukrayna’ya, Moldova’dan Gürcistan’a çok sayıda ülkede Venedik Komisyonu yetkilileri, bu süreçte ülkeyi batı kapitalizmine entegre etme çabasında rol oynadılar.

Gianni Buquicchio, tüm ülkelerde bütün sorunların anayasa değiştirmekle çözüleceğini öğütlüyor. Ancak Buquicchio’nun anayasanın nasıl değiştirilmesi gerektiği konusunda verdiği tavsiyelerin ülkeden ülkeye ve zamandan zamana farklılaşması, Türkiye’deki açıklamalarında görüldüğü gibi doğrudan iç siyasete müdahale eden bir tarzla hareket eden Buquicchio’nun her ülke somutluğunda farklı siyasi amaçlara uygun hareket ettiğine işaret ediyor.

Türkiye’de yargı bağımsızlığını ortadan kaldıran anayasa değişikliğini destekleyen Buquicchio, 2005’te Ermenistan’da anayasanın değiştirilmesini öneriyor, üç talepleri olduğunu söylüyordu: yasama, yürütme ve yargı arasında denge sağlanması, yargının bağımsızlığı ve Erivan valisinin seçimle işbaşına gelmesi. Buquicchio’nun o zamanlar Ermenistan’da, bugün Türkiye’deki kadar fütursuz bir üslup kullanmaması da dikkat çekiyor. Buquicchio, anayasa değişiklik referandumunda “hayır” çıkması durumunda buna saygı göstereceklerini söylüyor.

Buquicchio, 2007 yılında Ukrayna erken seçim öncesi siyasi bir kriz yaşarken de “Ülkenin bir daha kriz yaşamaması için yeni bir anayasa lazım” demiş ve renkli devrim hükümetine anayasayı değiştirmesini önermişti.

Buquicchio, bu sene Şubat ayında Gürcistan için “Bu ülkenin 20 senedir uygun bir anayasa ortaya çıkaramamış olması çok yazık” demişti. Buquicchio, Gürcistan’da da yasama, yürütme ve yargı arasındaki dengenin korunması gerektiğini söylemiş ve başkanın yetkilerinin kısıtlanmasını öğütlemişti.

Buquicchio, geçtiğimiz sene bir renkli devrim girişimi yaşanan Moldova’da da yeni bir anayasa değişikliği için uğraşıyordu. Geçtiğimiz günlerde oylanan bu değişiklik, referanduma katılımın yüzde 33’ü bulamaması nedeniyle reddedildi. Bunda geniş bir seçmen desteğine sahip ancak komünistlikle ilgisi olmayan Moldova Komünist Partisi’nin boykot tavrı etkili olmuştu. Buquicchio’nun sömürge valisi benzeri tavırları Moldova’da tepki çekmiş, bazı siyasetçiler “Siz önce kendi anayasa sorununuzu çözün” diyerek Buquicchio’ya tepki göstermişlerdi.

Buquicchio anayasa değişiklik önerilerinde biçimsel yönetime odaklanırken, özellikle eski sosyalist ülkelerin anayasalarındaki tüm sosyal haklar da Venedik Komisyonu’nun danışmanlık yaptığı süreçlerde ortadan kaldırıldı.

(soL - Haber Merkezi)