Finlandiya hükümeti, 2010'a kadar ülkedeki her ev ve işyerine internet altyapısı götürülmesi, 2015'e kadar da bu hizmetin 100 mbps hızında sağlanması için internet sağlayıcı şirketlere yaptırım uygulayacak.

Yüksek hızlı internet, Finlandiya’da yasal bir hak olarak tanınıyor ve güvence altına alınıyor. Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı’nın önerdiği ve parlamentoda onaylanmasına kesin gözüyle bakılan yasaya göre ülkedeki internet sağlayıcı şirketlerin 5.2 milyonluk nüfusun tamamına başlangıç olarak 1 megabit alt sınırında internet hizmeti sunması zorunlu tutulacak. Ancak bu hız sadece Haziran 2010’a kadar kat edilmesi istenen bir ara adım olacak ve 2015’e kadar 100 megabit’e yükseltilmesi hedeflenecek. Böylelikle Finlandiya, yüksek hızlı interneti yasal bir hak ilan eden ilk ülke oldu.

Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı yasama danışmanı Laura Vilkkonen, halen ülke nüfusunun % 95’inin çeşitli hızlarla internete eriştiğini belirterek, bu yasa ile şimdiye dek coğrafi engeller nedeniyle internet erişimi alamamış olan tüm kırsal bölgelere de internet bağlantısı sağlanmasını öngördüklerini vurgulayarak, “Modern toplumda internetin tıpkı elektrik, su ya da bankacılık hizmetleri gibi onsuz yapamayacağımız bir şey olduğunu düşünüyoruz. Hizmetlerin evrensel olarak sunulması her yurttaşın kişisel hakkıdır” dedi.

Şirketler karlı olmasa bile altyapı kurmaya zorlanıyor
Çoğu ülkede internet servis sağlayıcıları sadece karlı buldukları bölgelere yani büyük şehirlere altyapı yatırımında bulunuyor. Finlandiya’nın aldığı karar, özel şirketlere piyasadaki varlıklarını sürdürmek istiyorlarsa tüm ülkeyi kapsama altına alacak altyapı kurmak zorunda bırakması açısında önemli. Zira internet vatandaşlık hakkı olduğundan, ülke toprağı olan ve iskana açılan her yerde internet hizmetine ulaşılabilmesi gerekecek.

İnternet neden insan hakkı sayılıyor?
Haziran ayında, Fransa’da yüksek mahkeme benzer bir karar alarak yüksek hızlı interneti insan hakkı olarak tanıdı. Ancak Finlandiya, sağlayıcı şirketlere hız dayatması yaparak uygulama kararlılığını gösterdi ve bir adım daha ileri gitmiş oldu. İnternet, öncelikle güncel bilgiye ulaşmak için en çeşitli ve yaygın kaynak. Bu, sadece akademik çalışmalar yapanlar için değil, okuma yazma bilen herkes için geçerli. Bunun yanında, insanların görüşlerini ifade edebilmeleri için en açık ve demokratik ortamlardan biri olarak görülüyor. Ayrıca vatandaşlıkla ilgili bürokratik işlemlerin ya da bankacılık işlerinin daha kolay ve kısa sürede yapılabilmesi için internet önemli fırsat sunuyor.

Bazı ülkelerde ortalama internet hızı ve fiyatlar
Finlandiya, hız ve fiyat oranı bakımından dünyada en kaliteli ve ucuz hizmet veren ülkelerden biri. Dünyada internet ile ilgili teşvik politikaları izleyen ülkelerin çoğunda, son derece hızlı bağlantılar için ayda 50 kuruş ila 5 TL’ye tekabül eden sembolik abonelik ücretleri alıyor.
Dünyada en hızlı internet hizmet sunan 5 ülke ile ABD ve Türkiye’ye ilişkin ortalama internet hızı ve 1 mbps hız için talep edilen aylık fiyat bilgileri şöyle:

- Japonya: 61 mbps, 0,27 $
- Güney Kore: 46 mbps, 0,45 $
- Finlandiya: 22 mbps, 2,77 $
- İsveç: 18,2 mbps, 0,63 $
- Fransa: 46 mbps, 1,64 $
- ABD: 4,8 mbps, 3,33 $
- Türkiye: 2,5 mbps, 20 $’dan fazla

ABD kırsalında yoksullar internetten faydalanamıyor
ABD ise, ülkenin en büyük basın sendikası olan Amerika İletişim İşçileri Birliği tarafından Ağustos ayında yayımlanan bir çalışmaya göre, yüksek hızlı interneti teşvik edecek ulusal politikalara sahip olmayan tek sanayileşmiş ülke. Aynı çalışmaya göre, ABD’de kırsal alandaki hane halklarının % 46’sının internet aboneliği yok ve bu durum ailelerin düşük gelirli olması ile doğru orantılı.

Türkiye, internetin en pahalı olduğu ülkelerden
Türkiye, ortalama gelir düzeyi de hesaba katıldığında, dünyada internet hizmetinin en pahalı olduğu ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.

Türkiye’de internet abonelerinin şikayetçi olduğu tek konu hız ve fiyatlar değil. Yetersiz altyapı ile fazla sayıda aboneye hizmet verildiğinden ve bakım hizmetlerinin yetersizliğinden dolayı, abonelik sözleşmelerinde vaat edilen bağlantı hızlarının çoğu zaman yarısına bile ulaşılamıyor ve sık sık kesintiler yaşanıyor. Kotasız bağlantılar için çok yüksek fiyatlar sunulurken bu nedenle yaygın olarak tercih edine kotalı bağlantılarda da kota aşımı için aşırı ek ücretler bindiriliyor.

Yalın ADSL'nin pahalı olması bekleniyor
Türk Telekom’un hizmeti TTNet, ADSL abonesi olmak isteyenlere telefon aboneliğini şart koşuyor. Bu da, telefonu hiç kullanmasanız bile 15 TL civarında aylık vergi ve sabit ücret daha ödemeniz anlamına geliyor. Tüketicilerce açılan davalar ve son olarak da Rekabet Kurulu'nun kararına göre, Türk Telekom'un ADSL hattını sabit telefon zorunluluğu olmadan kullanabilmeye olanak sağlaması gerekiyor. Telekom, bu kararın neden uygulamaya geçmediğini ise, Yalın ADSL adlı yeni bir tarife için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) başvurdukları, ancak henüz izin çıkmadığı şeklinde açıkladı. Yalın ADSL adlı bu tarifenin, aradaki farkı kapatacak kadar pahalı olması bekleniyor.

Fiber optik teknolojisinin özendirilmesi gerekiyor
Türkiye'de esas olarak, hükümetin fiber optik kablolarla sağlanan hızlı internet teknolojisini özendirecek politikalar izlemesi gerekiyor. Ayrıca özel şirketlere yaptırım uygulayarak ya da sübvansiyonlar yaparak bu hizmetin tüm yerleşim birimlerine ulaştırılması gerekiyor. Türkiye’de şu an yapılan ise, özel şirketlerin mevcut altyapıyı kullanarak rekabet piyasası çerçevesinde diledikleri gibi kar etmelerini sağlamak. Kamunun kullanımına açık internet merkezlerinin yok denilecek kadar az olmasından dolayı, ilköğretim okullarından itibaren her düzeyde öğrencilerin evinde internet bulundurması zorunlu hale geliyor. Ancak hükümet fiyatlar için üst sınır dayatmamakta ısrarcı.
(soL - Haber Merkezi)