Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

Aptal altını okyanus yaşamının gübresi mi?

İnsanlar gibi, okyanusta yaşayan bakteriler ve küçük bitkilerin de enerji ve büyüme için demire ihtiyacı var. Ancak onların bizden farklı olarak istedikleri zaman tüketebilecekleri yeşil sebzeler ya da kırmızı et gibi demir kaynakları yok. Peki onların demiri nerden geliyor?

Yayın Tarihi: 17.05.2011 , 10:29 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

Araştırması büyük ölçüde Fransa’daki Pierre et Marie Curie Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olan Mustafa Yücel tarafından yapılan ve Nature Geoscience dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmanın sonuçları, okyanus tabanındaki bir kaynağa işaret ediyor: hidrotermal menfezlerdeki pirit ya da aptal altını (rengi ve görünüşü nedeniyle altın arayıcılarını sık sık yanılttığından ötürü bu ismi almıştır, buna rağmen zaman zaman az miktarda altınla beraber bulunduğu da olur).

Biliminsanları, Dünya’nın derinliklerinden püsküren hidrotermal menfezlerin pirit parçacıkları içerdiğini biliyorlardı ancak bu parçacıkların tekrardan okyanus tabanına çöktüğünü düşünüyorlardı. Ancak Delaware Üniversitesi’nden ve başka enstitülerden araştırmacılar, menfezlerin önemli miktarda, insan saçından 1000 kez küçük çapa sahip mikroskopik pirit parçacıkları salıverdiğini gösterdi. Çok küçük olduklarından ötürü, okyanus dibine çökelmekten ziyade okyanusa yayılan parçacıklar, uzun mesafeler katedip uzun süre varlıklarını sürdürerek derin deniz için önemli bir demir kaynağı oluşturuyor.

Demir ve kükürtün demir disulfit şeklinde bulunmasıyla meydana gelen pirit, deniz suyundaki oksijenle hızlı bir tepkimeye girmez ve hemen oskitlenmiş demir yani pas oluşturmaz. Böylece okyanusta bozulmadan, diğer demir bileşimlerinden daha iyi hareket eder. Menfezlerden okyanus sularına ilerleyen yolcuğunda yavaş yavaş okside olan pirit, organizmaların kullanabileceği demiri salar. Okyanus için çok önemli bir kaynak oluşturan pirit, atmosferdeki karbondioksit ve oksijen oranlarını değiştirebilen fitoplanktonun (gözle görülemeyecek boyuttaki bitkilerin) büyümesini sağlar.

(soL-Bilim)

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.