İngiliz istihbarat raporlarında Mustafa Kemal: Devrimci ve tehlikeli

İngiltere'ye ait gizliliği kaldırılmış istihbarat raporları ve resmi belgelerde Mustafa Kemal Atatürk ve Anadolu'da başlayan hareket 'devrimci ve tehlikeli bir niteliğe sahip' olarak tanımlanıyor.
Pazartesi, 11 Kasım 2019 09:43

İngiltere’de bundan 100 yıl önce, mütareke döneminde yazılan istihbarat raporlarının gizliliğinin kaldırılmasıyla, bu belgelerde Mustafa Kemal Atatürk ile ilgili hangi değerlendirmelerin bulunduğu da gün ışığına çıktı.

DEVRİMCİ VE TEHLİKELİ

British Library’de yer alan, İngiltere’ye ait gizliliği kaldırılmış istihbarat raporları ve resmi belgelerde Mustafa Kemal Atatürk ve Anadolu’da başlayan hareket ‘devrimci ve tehlikeli bir niteliğe sahip’ olarak tanımlanıyor, zıtlarının desteklenmesi ve rakibi olan hareketlerin bir araya gelmesinin teşvik edilmesi gerektiği belirtiliyor.

BBC Türkçe‘den İrem Köker‘in haberine göre, istihbarat raporları, İngilizlerin Mustafa Kemal Atatürk hakkında bilgi toplama faaliyetlerinin, Mayıs 1919’da Samsun’a gitmesinin ve daha sonra Anadolu’da çeşitli kongrelerle bir mücadele örgütlemeye başlamasının ardından yoğunlaştığını gösteriyor.

SEVR ÖNCESİNE AİT

Söz konusu belgelerin hazırlandığı dönem, 1918 yılında Birinci Dünya Savaşı sonrasında kazanan İtilaf Devletleri’nin Osmanlı İmparatorluğu ile imzaladığı Mondros Mütarekesi’nin bir yıl sonrasını kapsıyor.

Bu bir yıllık zaman diliminde Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919’da Osmanlı ordusuna mensup bir müfettiş olarak Samsun’a ulaşıyor ve önce Amasya Genelgesi’nin yayınlanmasını sağlıyor, ardından da Sivas ve Erzurum Kongreleri’ni topluyor.

SİLAHLI MÜCADELE UYARISI

Raporlarda, o dönem Türkiye’de bulunan İngiliz yetkililerin, Anadolu’da yeni yeni örgütlenmeye başlayan milli mücadelenin halkın desteğini toplamaya başladığı ve Osmanlı İmparatorluğu’nun kaderini belirleyecek olan anlaşmanın ağır şartlar dayatması halinde silahlı mücadeleye geçebileceği uyarıları yapılıyor.

İngilizlere göre, Anadolu’da örgütlenen milli mücadele İzmir’in işgaline doğan tepkiyle beslenerek, giderek daha güçlenen bir yapılanma haline geliyor.

‘SMYRNA’DA UYKUDA YAKALANAN TÜRKLER CANLANDI’

Özellikle İzmir’in işgalinin milli mücadelenin örgütlenmesi ve halk desteği toplaması üzerinde oynadığı kritik rol İngiliz istihbarat raporlarına yansıyor.

Yine aynı raporda, İzmir’in işgali “o zamana kadar uyuşuk bir şekilde sağa sola giden karıncaların yuvasının dağıtılmasına”, milli mücadelenin liderleri de o ana kadar “her an dayak yemekten korkan yaramaz oğlanlara” benzetiliyor.

İLGİLİ HABER