İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 30 Haziran 2012 tarihinde yürürlüğe girmesine rağmen kitlesel ölümler ile gerçekleşen iş cinayetleri son üç yılda iki kat artarak yeni bir rekora imza attı.

SGK istatistiklerine göre 2008 yılında meydana gelen ölümlü iş kazaları sonucu 865 işçi hayatını kaybetmiş iken 2011 yılında 1.700 işçi hayatını kaybetti. Söz konusu bu rakamlar AKP hükümetinin etkin denetim yapmadığının, önlem almaya zorlayıcı bir ceza mekanizması oluşturmadığının kanıtı niteliğinde.

Son olarak Zonguldak Kozlu’da ve Gaziantep Galvaniz Fabrikası’nda meydana gelen iş cinayetleri üzerine bir basın açıklaması yayınlayan Makine Mühendisleri Odası, işyerlerinde önlem alınmadığına ve işverenleri önlem almaya zorlayıcı herhangi bir denetim ve ceza mekanizmasının bulunmadığına dikkat çekti.

Patrona yeni kıyak: Ucuz iş güvenliği uzmanı
Gaziantep’te 8 işçinin yaşamına mal olan iş cinayetini yerinde araştıran MMO, tüm iş cinayetlerinin temel nedenin işçi sağlığı ve güvenliğinin daha çok kâr hırsı adına piyasa koşullarına terk edilmesi olduğunun altını çizerek, olayın teknik nedenini ise şu şekilde özetledi:

“Kaza, Galvaniz Fabrikasında, malzemelerin temizlenmesinde kullanılan asit havuzlarındaki suyun ısıtılmasına yönelik ekonomizer montajı ve devreye alınması sırasında meydana gelmiştir. Kaza yeri uzman üyelerimizle incelenmiş olup montajı yapılan alev borulu ekonomizerde basınç yükselmesi meydana gelerek patlama gerçekleşmiştir.”

MMO, Gaziantep’teki iş cinayetinin, işverenlerin daha ucuza iş güvenliği uzmanı çalıştırabilmesinin önün açmak amacıyla Çalışma Bakanı’nın “iş güvenliği uzmanları işverenlerden çok para istiyorlar, bu nedenle herkesi iş güvenliği uzmanı yapacağız” şeklinde demeç vermesinden birkaç gün sonra yaşanmasının ilginç olduğunu belirtti.

Sorumluluk yalnızca bir çalışan olan iş güvenliği uzmanlarına yıkıldı
İşyerlerinde önlem alınmadıkça, önlem alınıp alınmadığı denetlenmedikçe, yasaların hiçbir işe yaramayacağını vurgulayan MMO, AKP hükümetinin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yürürlüğe girdiği dönemde, kanunun, “her şeyi çözecekmiş” gibi yansıttığına dikkat çekti.

İş cinayetleri sonucu bir yılda 1.700, bir günde 5 kişi hayatını kaybediyorsa bunun bariz nedeninin önlem alınmaması ve bu durumun esas sorumlusunun da işveren ve devlet olduğunu kaydeden MMO, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun önlem almaya zorlayan bir kanun olmadığının altını çizdi.

Kanun’un, işverenleri değil, iş güvenliği uzmanlarını muhatap aldığını belirten MMO, iş cinayetlerinin gerçek muhataplarının patronlar olmasına karşın tüm sorumluluğun iş güvenliği uzmanlarına yıkıldığına işaret etti. Oysa iş güvenliği uzmanlarının işyeri yöneticisi olmadığı, harcama yetkilerinin bulunmadığı ve iş güvencelerinin bulunmadığı kaydedildi.

Oda olarak hiçbir şekilde ne kanun ne de yönetmelik taslaklarında görüşlerinin dikkat alınmadığını kaydeden MMO, iş güvenliği uzmanlarını koruyan, iş güvencelerini sağlayan, işverenden bağımsızlıklarını sağlayacak bir şekilde yeni bir düzenleme gereksinimine işaret etti.

MMO Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na soruyor
MMO, AKP hükümetinin piyasa koşullarına ve sermayenin çıkarlarına uygun olarak hazırladığı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre bundan böyle iş kazalarının Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri’ne bildirilmeyeceğinin altını çizdi.

Denetlemenin, yaptırımın, yol göstericiliğin olmadığı bir ortamda iş cinayetlerinin artarak devam edeceğini belirten MMO, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:

"•İş Sağlığı Güvenliği Kanunu kapsamında kaç işyeri vardır, bu işyerlerinin yüzde kaçı denetlenmektedir?

•Devletin tek görevi, kanun yapmak mıdır, denetleme görevi yerine getirilmeyecek midir?

•İki aydır Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müfettişleri işyerlerini denetlememektedirler, bunun sebebi nedir?

•Mevzuatta, “hayati tehlike bulunan işyerlerinin kapatılması” hükmü bulunmaktadır, 1.700 kişinin öldüğü 2011 yılında kaç işyeri kapatılmıştır?

•Mevzuat gereğince, “Risk değerlendirmesi yapılmamış olan metal sektöründeki işyerlerinin kapatılması” gerekmektedir. Gaziantep’teki işyerinin risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?

•Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının son günlerde en çok ilgilendiği konu, iş kazalarının önlenmesi midir, yoksa işverenler en ucuza iş güvenliği uzmanı nasıl çalıştırırlar konusu mudur?

•Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı daha bir ay önce yürürlüğe koyduğu İş Güvenliği Uzmanlarının Görev Yetki Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik ile İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğini değiştirme gereğini iş kazalarını önlemek için mi, yoksa işverenlerin daha az para harcaması için mi yapmıştır?

•Mesleki bağımsızlığı ve iş güvencesi olmayan uzmanlarla iş kazalarının önleneceğine inanıyor musunuz?

•Son üç yılda iş kazaları nedeni ile hayatını kaybeden işçi sayısının yüzde 100 artmasını neye bağlıyorsunuz?"

(soL- Haber Merkezi)