Emekliyi sefalet koşullarıyla karşı karşıya getiren iktidar milyonlarca kişiyi açlık sınırının çok altında yaşamaya mahkum etti.

Geçinemeyen, beslenemeyen, barınamayan emekli çareyi çalışmakta hatta bazen ikinci iş yapmakta buluyor.

Her ay açıklanan iş cinayetlerinde artık "65 yaş ve üstü ölen işçi sayısı" diye bir veri var.

Hal böyle olunca borçlanma dışında pek seçenek kalmıyor.

Yargıtay'dan bankalara kıyak

Bugün Resmi Gazete'de yayımlanan bir kararsa emekliye bir darbe daha oldu.

Karara göre, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle bankanın emekli maaşına bloke koymasının mümkün olup olmadığı konusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, kapatılan Yargıtay 13. Hukuk Dairesi ve kapatılan 19. Hukuk Dairesi arasında içtihat ve uygulama farklılığının bulunduğunu belirten bir başvurucu, içtihatların birleştirilmesine karar verilmesini talep etti.

Talebi görüşen Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, bankanın emekli maaşına bloke koymasının mümkün olduğuna oy çokluğuyla karar verdi.

Yani tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatlarında bankaların emekli maaşına doğrudan bloke koyması mümkün olabilecek.

Bazı Yargıtay üyeleri itiraz etti: 'Blokaj yok etmedir, hacizden çok ama çok daha ağırdır'

İçtihat birleştirme bazı Yargıtay üyelerinin itirazlarına rağmen oy çokluğuyla kabul edildi.

Bu itirazların bir bölümünde kararın yaratabileceği önemli sonuçlara dikkat çekildi.

Bunlardan biri de söz konusu "blokaj"-haciz belirsizliğine ilişkindi.

Haciz ile bankaların kullandığı "blokaj" farklı anlamlara geliyor. İtirazlarda "blokaj"ın hukuki dayanağı olmadığına dikkat çekiliyor. Emekli kişinin maaşının "devlet organlarınca tasarruf edilen kısmının alınması" örneğin 4'te 1'inin haczedilmesi bir yana "bloke koymak" maaşa hiçbir şekilde dokunulmaması sonucunu getiriyor. Ve bu aslında kanunlara göre bankaların doğrudan kullanabileceği bir yetki değil. Üstelik söz konusu eylem şikayet hakkı da doğurmuyor.

Karşı oy kullanan Yargıtay üyesi, blokajın sonuçları şu sözlerle anlatıyor: "Blokaj yok etmedir, hacizden çok ama çok daha ağırdır. Haciz borçlu için darbe ise blokaj yok etmedir." 

'Tüm ücretliler için de blokaj yolu açılmıştır'

İtirazlardan birinin işaret ettiği diğer önemli unsursa büyük oranda emeklileri kapsayan bu kararın yalnız onlarla sınırlı kalmayacağı savı.

Buna göre, karara muhalefet eden bir Yargıtay üyesi "Henüz emekli olmamış olan memurların aldıkları aylıkla, asgari ücretlilerin aldıkları aylıklar üzerinde de blokaj/el koyma hakkı verecektir. İBK (içtihadı birleştirme kararı) ile diğer çalışanlara göre daha negatif konumda olan ve maaşlarının tamamı yönünden koruma getirilen emekliler yönünden bile blokaj mümkün olabildiğine göre, maaşları emekli maaşından yüksek olan diğer ücretliler için de blokaj yolu açılmış, tüm ücretlilerin sosyal güvenlik hakları zedelenmiştir" dedi.

İtirazlarda ilgili yasalar hatırlatılarak "blokaj"ın hukuki temele dayanmadığı vurgulandı, sosyal devlet ilkesini çiğnediğinin altı çizildi, kararın kanunlara aykırı olduğu belirtildi.

Bu kararla, devletin bir yetkisinin özel sektöre, bankalara devredilmesinin de önü açılmış oldu:

İlk tepki TÜKODER'den geldi: 'Emekliler bankaların çarkına yem edilmemeli'

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından emeklilerin rıza onayı olduğu taktirde bankaların bloke koymaları ile ilgili Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal bir açıklama yaptı.

Koçal, emekli maaşlarına bloke konulmasının önünü açan bu içtihat kararının ciddi mağduriyetlere yol açabileceği uyarısında bulundu.

Koçal şöyle söyledi:

“Bankalarla yapılan kredi sözleşmeleri kapsamında çoğu zaman farkında bile olmadan imzalanan; ‘Emekli maaşıma bloke konulmasına muvafakat ederim’, ‘Taksitlerin emekli maaşımdan ödenmesine rıza gösteriyorum’ gibi ifadeler içeren belgeler, ileride doğrudan geçim kaynaklarını etkileyen ağır mağduriyetlere neden olmaktadır. Bu tür belgeleri okumadan, anlamadan asla imzalamayın. Emekli maaşları normal şartlarda haczedilemez; ancak bu hakkınızdan kendi iradenizle feragat ettiğinizde bankalar bunu aleyhinize kullanmaktadır.”

'Emekli aylıkları açlık ve yoksulluk sınırının üzerinde olacak şekilde derhal yeniden düzenlenmeli'

Koçal, ağır ekonomik kriz koşullarında yaşam mücadelesi veren emeklilerin, bir de maaşlarına el konulması riskiyle karşı karşıya bırakılmasının sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmadığını ifade ederek şu çağrıda bulundu:

• “Emeklilerimiz bankaların kâr hırsı arasında ezilmemeli.
• Emekli aylıkları açlık ve yoksulluk sınırının üzerinde olacak şekilde derhal yeniden düzenlenmelidir.
• Emeklilerin alım gücü artırılmalı, temel ihtiyaçlarını karşılamaları için sosyal destek ve koruma mekanizmaları güçlendirilmelidir.
• Emekli maaşları üzerindeki her türlü dolaylı müdahalenin önüne geçecek yasal düzenlemeler acilen yapılmalıdır.”

Emekliler seyyanen zamda ısrarlı: 'Bize enflasyon farkı diye sefalet zammını reva görecekler'