Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, Ulusal Meclis onayının ardından af yasasını yürürlüğe koydu.

Rodríguez yaptığı açıklamada siyasi amaçlı şiddetin nefret suçlarına yol açtığını ve Venezuela’ya yönelik dış saldırganlığı meşrulaştırdığını savunarak, Af Yasası’nın onaylanmasının siyasi olgunluğu gösterdiğini ifade etti.

Venezuela Ulusal Meclisi tarafından oybirliğiyle kabul edilen Af Yasası, 2002’de Devlet Başkanı Hugo Chávez’in iki gün kaçırıldığı ve başarısızlığa uğrayan ABD destekli darbe girişiminde işlenen suçları ve saldırıları da kapsıyor.

Yasa 2002 darbesinden 2025 bölgesel seçimlerine kadar olan 13 siyasi olayı kapsıyor, bu olaylardaki en ağır suçlar ise af kapsamının dışında tutuluyor.

Venezuela Ulusal Meclisi’nce oybirliğiyle kabul edilen yasa “Demokratik Birlikte Yaşam için Af Yasası” adını taşıyor.

Rodríguez: Bu bir fedakarlık ve büyüklük eylemidir

Yasanın yürürlüğe girdiğini duyuran Rodríguez “Bu yasa Venezuela’nın yeniden buluşması, demokratik biçimde yaşamayı öğrenmesi ve nefretten arınması için olağanüstü bir kapı açıyor” dedi, “Gençlerimiz için barış ve birlikte yaşam dolu bir gelecek güvence altına alıyoruz. Bu bir fedakarlık ve büyüklük eylemidir” ifadesini kullandı.

'Hukuka uygun davranma' koşulu

Telesur’un aktardığına göre yasa, af kapsamına girecek 13 özel siyasi olayı düzenliyor ve ülke dışında bulunan af kapsamındaki kişilerin yetkili mahkeme önünde bir avukat aracılığıyla temsil edilebileceğini ifade ediyor.

Düzenlemeye göre af kapsamındaki olaylar çerçevesinde suçlanan veya hüküm giyen tüm kişiler için geçerli olacak olan yasa, affın bu kişilerin “hukuka uygun davranmaları” veya yasa yürürlüğe girdikten sonra “uygun hale gelmeleri” şartına bağlı olduğunu belirtiyor.

Ülke dışında bulunanlar için hukuki temsilin seçtikleri bir avukata verilecek vekaletname aracılığıyla yürütüleceği ifade edilen yasada, başvuru yapıldıktan sonra kişinin, bu olaylar nedeniyle özgürlüğünden mahrum bırakılamayacağını ancak mahkeme huzuruna şahsen çıkma zorunluluğu olduğunu söylüyor.

Venezuela'nın egemenliğe karşı eylemleri finanse edenler kapsam dışı tutuldu

Yasada affın, suçu oluşturan fiilleri sona erdirmiş veya sona erdirecek kişiler için geçerli olacağı ifade ediliyor.

Yeni yasa koşulsuz bir af değil. Siyasi çatışmalarla bağlantılı eylemler için af imkânı tanırken, niteliği gereği hafifletilemeyecek suçları kesin biçimde kapsam dışı bırakıyor. 

Buna göre ağır insan hakları ihlalleri, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları, kasten öldürme, uyuşturucu kaçakçılığı, Yolsuzlukla Mücadele Yasası’nda belirtilen kamu veya özel suçlar, Venezuela’nın halkına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne karşı silahlı veya zorlayıcı eylemleri teşvik eden, finanse eden veya bunlara katılan kişiler af kapsamı dışında tutulacak.

2002 darbesinden 2025 seçimlerine...

Af kapsamına giren başlıca siyasi olaylar ise şöyle:

2002 darbesi: Nisan 2002’deki darbe (11–12 Nisan) bağlamında işlenen suçlar; valilikler, belediyeler ve kamu/özel tesislere yönelik saldırılar dâhil.
Petrol sabotajı (Aralık 2002 – Şubat 2003): Ekonomik faaliyetleri yaklaşık üç ay felce uğratan PDVSA’ya yönelik petrol sabotajı ile bağlantılı olaylar.
2004 Başkanlık geri çağırma referandumu: Referandum sürecinde siyasi saikli gösteriler ve şiddet olayları.
2007 olayları: Mayıs 2007’deki siyasi gerilim ve şiddet olayları.
Temmuz–Eylül 2009 siyasi ayaklanmaları: Ülke genelinde yayılan protestolar ve siyasi şiddet.
Nisan 2013 başkanlık seçimi sonrası olaylar: Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından yaşanan protestolar ve şiddet.
Şubat–Haziran 2014 protestoları: Onlarca kişinin öldüğü, yüzlerce kişinin gözaltına alındığı olaylar.
2016–2020 Ulusal Meclis süreci: Bu dönemde kurulan Meclisle ilgili eylemler ve kamu kurumlarının tanınmaması.
Mart–Ağustos 2017 protestoları: Son yirmi yılın en şiddetli dönemlerinden biri.
Ocak–Nisan 2019 olayları: Siyasi şiddet ve protestolar (askerî isyan suçu hariç).
2023 aday belirleme süreçleri: Cumhurbaşkanı adaylarının belirlenmesine ilişkin iç süreçler.
2024 başkanlık seçimleri bağlamındaki siyasi şiddet.
2025 bölgesel ve Ulusal Meclis seçimleri bağlamındaki olaylar.

ABD kaçırdığı Maduro'nun duruşmasını bir kez daha ertelemişti

Venezuela petrolüne yaptırım uygulayan ve geçen Eylül ayından beri Venezuela açıklarına benzeri görülmemiş bir askeri yığınak yaparak “uyuşturucuyla mücadele” bahanesiyle ülkeyi denizden kuşatan ABD, 3 Ocak’ta Venezuela’ya askeri saldırı düzenlemişti. 32’si Kübalı olmak üzere onlarca kişiyi katlederek Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu ve eşi Cilia Flores’i kaçıran ABD, Venezuela petrolünü artık kendilerinin kontrol edeceğini Trump'ın ağzından açıkça dile getirmişti. Venezuela'da Chávez'in uğruna darbeye göğüs gerdiği petrol yasası ABD'nin saldırısı sonrası değiştirilmiş ve “devlet kontrolü” kuralı resmen kaldırılmıştı.

Maduro ile Cilia Flores ABD’de “uyuşturucu kaçakçılığı” iddiasıyla yargılanmak üzere cezaevinde tutuluyor. Maduro 5 Ocak’ta çıkarıldığı ilk duruşmada suçlamaları reddederek ABD’de bir savaş esiri olarak tutulduğunu söylemişti. Venezuela’da Bolivarcı hükümet ABD ile görüşmelerini sürdürse de Maduro’nun bir savaş esiri olduğunu vurguluyor. ABD’de son olarak mahkeme Maduro ile eşinin duruşma tarihini bir kez daha erteleyerek Mart ayı sonuna atmıştı.