Venezuela’nın kuzeyini 24 Haziran’da peş peşe vuran 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerde yaşamını yitirenlerin sayısı 4 bin 490’a çıktı.

Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodríguez’in açıkladığı son resmi verilere göre 16 bin 740 kişi yaralandı, 6 bin 462 kişi enkazdan kurtarıldı. Evsiz kalanların sayısı ise 17 bin 907 olarak açıklandı.

Ancak bu rakamlar felaketin gerçek insani bilançosunu temsil etmekten uzak. Çünkü depremin ardından on binlerce kişiden haber alınamadı ve ülkede kayıplara ilişkin güvenilir, merkezi ve sürekli güncellenen bir resmi veri sistemi oluşturulamadı.

Kayıp listeleri 68 bini aştı

Depremin ilk günlerinde iletişim altyapısının çökmesi, elektrik kesintileri ve devlet kurumlarının bilgi vermekte yetersiz kalması üzerine yurttaşlar bağımsız internet siteleri ve sosyal medya ağları üzerinden kayıp listeleri oluşturmaya başladı.

26 Haziran'da bağımsız sistemlerden birinde 51 bin, diğerinde ise 24 bin kişinin kayıp ya da ulaşılamaz durumda olduğu bildirilmişti. 28 Haziran’da ise kayıp sayısının 68 bini geçtiğine ilişkin tahminler yayınlanmıştı.

Burada iletişim kesintileri nedeniyle yakınlarına ulaşamayan kişiler de kayıp olarak kaydedilmişti. Bulunanların bir kısmı daha sonra listelerden çıkarıldı. 4 Temmuz’da yaygın olarak kullanılan gayriresmi kayıp listesinin 41 binin biraz üzerinde olduğunu kaydedilmişti.

Aradan haftalar geçmesine rağmen kesin sayı hâlâ bilinmiyor. Uluslararası haber kuruluşları temmuzun ikinci haftasında da “on binlerce kişinin akıbetinin belirsiz olduğunu” aktarıyor.

Bu nedenle 4 bin 490 olarak açıklanan ölüm sayısı, ancak kimliği belirlenen ve resmi kayıtlara geçirilebilen can kayıplarını gösteriyor. Enkaz altında kalanlar, kimliği tespit edilemeyen cesetler ve kayıt sistemlerinin dışında kalan kayıplar düşünüldüğünde nihai bilançonun çok daha ağır olmasından endişe ediliyor.

Aileler yakınlarını kendi imkânlarıyla arıyor

Depremin en ağır vurduğu La Guaira eyaletinde aileler, devlet ekiplerinin yetersiz kaldığını belirterek yakınlarını kendi imkânlarıyla arıyor.

Associated Press, arama-kurtarma çalışmaları resmen azaltılırken bazı bölgelerde insanların enkazı elleriyle ya da basit aletlerle kazmaya devam ettiğini bildirdi. Morgların kapasitesinin aşılması ve cesetlerin teşhis edilememesi de kayıp sayısına ilişkin belirsizliği artırıyor.

El País’in aktardığına göre yüzlerce cenaze geçici mezarlıklara defnedildi. Bazı aileler kendilerine gösterilen fotoğraflar ve ceset numaralarının morg kayıtlarıyla uyuşmadığını, yakınlarının yanlış teşhis edilmiş veya başka ailelere teslim edilmiş olabileceğini söylüyor.

Sağlık sistemi depremden önce de tükenmişti

Deprem, yıllardır ekonomik kriz, ilaç kıtlığı, sağlık emekçilerinin göçü ve altyapı sorunları yaşayan Venezuela’nın sağlık sistemini daha da ağır bir baskı altına aldı.

La Guaira’daki bazı hastaneler depremde zarar gördü. Bölgede çalışan sağlık personelinin yaklaşık yarısının da doğrudan afetten etkilendiği bildiriliyor.

Geçici barınma alanlarında temiz suya ve düzenli sağlık hizmetine erişimin sınırlı olması nedeniyle ishal, cilt hastalıkları ve solunum yolu enfeksiyonlarında artış yaşanıyor. Diyabet ve hipertansiyon gibi kronik rahatsızlıkları bulunan kişiler ise ilaçlarına ulaşmakta güçlük çekiyor.

Yaklaşık 18 bin kişi resmi verilere göre evsiz kaldı. Bazı depremzedeler kamu binalarında ve çadırlarda yaşarken, bazıları parklarda veya hasarlı evlerinin yakınlarında kalmaya devam ediyor.

Birleşmiş Milletler, 1,3 milyon kişiye yardım ulaştırılması için yaklaşık 300 milyon dolarlık acil yardım çağrısı yaptı. Ancak barınma, sağlık, temiz su ve altyapı ihtiyaçlarının önümüzdeki aylarda büyümesi bekleniyor.

Yaptırımlar yardım çalışmalarını nasıl etkiliyor?

Depremin ardından ABD yönetimi, Venezuela’ya yönelik yaptırımlar kapsamında normalde yasak olan bazı afet yardımı işlemlerine geçici izin verdi.

ABD Hazine Bakanlığı tarafından çıkarılan lisans, insani yardım kuruluşlarının para transferi yapmasını, ekipman ve yardım malzemesi göndermesini kolaylaştırıyor. Ancak bu geçici düzenleme Venezuela’ya yönelik daha geniş mali ve ekonomik kısıtlamaları ortadan kaldırmıyor.

Yaptırımlar, deprem sonrasında gerekli olan finansmana, dış kredilere, sigorta sistemlerine, uluslararası bankacılığa, yakıta, ilaçlara, ağır iş makinelerine ve inşaat malzemelerine erişimi zorlaştırıyor.

İnsani yardımlar teorik olarak yaptırım dışında tutulsa bile bankalar ve şirketler ceza riskiyle karşılaşmamak için Venezuela’yla ilgili işlemleri tamamen reddedebiliyor. “Aşırı uyum” olarak adlandırılan bu durum, izin verilen yardım işlemlerinin bile gecikmesine yol açabiliyor.

Venezuela kendi parasına ulaşamıyor

Venezuela hükümeti, deprem sonrası yeniden inşa için yurt dışında dondurulan devlet varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor.

Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, bloke edilen kaynakların konutların, hastanelerin, okulların ve altyapının yeniden inşasında kullanılabileceğini söyledi. Hükümet ayrıca İngiltere Merkez Bankası’nda tutulan yaklaşık 31 ton Venezuela altınının serbest bırakılması için Britanya yönetimine çağrıda bulundu.

Bu altınlar yıllardır devam eden siyasi ve hukuki anlaşmazlık nedeniyle Venezuela hükümetinin kullanımına kapalı durumda.

Karakas yönetimi, farklı ülkelerde bloke edilmiş Venezuela hesaplarının afet fonuna aktarılmasını isterken, Birleşmiş Milletler de yeniden inşa için uluslararası finansman çağrısı yapıyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.