Uluslararası mahkeme Netanyahu ve Hamas liderleri için tutuklama istedi: Süreç nasıl ilerleyecek?

Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcısı Khan, İsrail'in savaş suçlarından dolayı Başbakan Netanyahu ve Savunma Bakanı Gallant için tutuklama emri talep etti. Aynı talep Hamas liderleri için de çıkarıldı.

Dış Haberler

Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) Savcısı Karim A. A. Khan, İsrail'in Gazze'deki savaş suçları nedeniyle aralarında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın da bulunduğu şüpheliler için tutuklama emri talep ettiğini duyurdu.

'Makul gerekçelerimiz bulunmaktadır'

Karim Khan yaptığı basın açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

Ofisim tarafından toplanan ve incelenen delillere dayanarak, Filistin devleti sınırları içerisinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın aşağıda sıralanan suçlar bakımından en az 8 Şubat 2024 tarihinden itibariyle cezai sorumlulukları olduğuna dair makul gerekçelerimiz bulunmaktadır: Bir savaş yöntemi olarak sivillerin aç bırakılması, kasten büyük acıya sebep olmak ve zalimane muamele, bir sivil topluluğa karşı kasten saldırı yöneltmek, ve insanlığa karşı işlenen diğer suçlar...

Yapılan açıklamada, soykırım iddiasının dile getirilmemesi dikkat çekiyor. Soykırım suçu ile savcılığın tutuklama emri çıkarılmasını istediği suçlar arasında eylemler bakımından önemli bir fark bulunmuyor. Bununla birlikte Uluslararası Ceza Mahkemesinde görülen önceki davalara bakıldığında soykırım suçunu diğerlerinden ayıranın “kasıt” faktörü olduğu gözlemleniyor. Soykırıma yönelik kastın kanıtlanması, insanlığa karşı işlenen diğer savaş suçlarına nazaran daha yüksek bir eşiğe ulaşılmasını gerektiriyor. 

Gallant ve Netanyahu 

Yakalama emri talebi Hamas liderlerini de kapsıyor

Aynı yakalama emri talebi Yahya Simwar ve İsmail Haniyeh’in de aralarında olduğu Hamas liderleri için de çıkarıldı. Hamas'ın askeri kanadının komutanlarından Muhammed Deif de yakalama emri talep edilen isimler arasında.

Hamas yetkililerine dair talebin gerekçeleri olarak "imha, cinayet, rehin alma, tecavüz, cinsel saldırı ve işkence suçları" gösterildi.

İsmail Hanniyeh

Bundan sonraki süreç nasıl ilerleyecek?

Öncelikle savcılığın talep ettiği yakalama emrinin mahkeme tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Sonrasında yakalama emrinin icra edilebilmesi için Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin kendine ait bir polis gücü bulunmadığından Roma Statüsüne taraf olan devletlerin işbirliğine ihtiyaç duyuluyor. Gerek Netanyahu’nun gerekse Gallant’ın diplomatik dokunulmazlıkları bulunduğundan, İsrail dışındaki seyahatlerinde Roma Statüsüne taraf devletler tarafından yakalanarak Lahey’e gönderilmesi çok olası görünmüyor. 

Roma Statüsü nedir?

Roma Statüsü 15 Haziran 1998 - 17 Temmuz 1998 tarih aralığında toplanan Birleşmiş Milletler Konferansı'nın İtalya'nın başkenti Roma'da karara bağladığı Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Kuruluş Statüsü'dür. Uluslararası anlaşmalar genellikle statü olarak adlandırılır ve söz konusu belge günlük kullanımda Roma Statüsü olarak geçer.

ICC daha önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, eski Libya Devlet Başkanı Muammer Kaddafi ve Ugandalı gerilla lideri Joseph Kony için tutuklama emri çıkarmıştı.

İsrail, üyesi olmadığı için mahkemenin yetkisini tanımıyor.