ABD Başkanı Donald Trump, dünyanın en büyük müze kompleksi olan Smithsonian Enstitüsü'nden "aşındırıcı Amerikan karşıtı ideolojiyi kaldırma" planlarını duyurdu.

Dün imzaladığı "Amerikan Tarihine Hakikati ve Sağduyuyu Geri Getirmek" başlıklı kararnamede Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance'i "Smithsonian Enstitüsü'nü ilham ve Amerikan büyüklüğünün sembolü olarak hak ettiği yere geri getirmek" için yapılacak değişiklikleri denetlemekle görevlendirdi.

Trump'ın kararnamesinde "Smithsonian Enstitüsü son yıllarda bölücü, ırk merkezli bir ideolojinin etkisi altına girdi" ifadesi yer alıyor.

Amerikan Sanat Müzesi ve Ulusal Afrika Amerikan Tarihi ve Kültürü Müzesi'ndeki sergiler de, Trump'ın kararnamesinde "Amerikan ve Batı değerlerini özünde zararlı ve baskıcı olarak tasvir eden anlatıları" teşvik ettiği için Smithsonian kurumları arasında yer aldı.

Yönetmelik maddesinde, "Ülkemizin başkentindeki müzeler, bireylerin öğrenmek için gittiği yerler olmalı; ideolojik telkinlere veya ortak tarihimizi çarpıtan bölücü anlatılara maruz kalmamalı" diye belirtiliyor.

Washington, DC merkezli kurumda 21 ayrı müze ve Ulusal Hayvanat Bahçesi bulunuyor. En popülerleri arasında Ulusal Doğa Tarihi Müzesi ve Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi yer alıyor. Vance, Smithsonian Enstitüsü'nün Yönetim Kurulu üyesi.

Kararnamede "Yönetimimin politikası, parklar ve müzeler de dahil olmak üzere tarihe adanmış Federal alanları, Amerikalılara olağanüstü mirasımızı, daha mükemmel bir Birlik olma yolundaki tutarlı ilerlememizi ve özgürlük, refah ve insan refahını ilerletme konusunda eşsiz sicilimizi hatırlatan ciddi ve yüceltici kamu anıtlarına dönüştürmektir" ifadeleri yer alıyor.

Kendisini kurumun başkanı ilan etti

Smithsonian'a karşı yapılan bu hamle, Trump'ın Şubat ayında Washington, DC'deki John F. Kennedy Sahne Sanatları Merkezi'ndeki programlamayı elden geçirmek için yaptığı benzer bir hamleyi takip etti. ABD Başkanı yine buradakine benzer şekilde, değişiklikleri denetlemek üzere kendisini kurumun başkanı olarak atadı.

'Eleştirel ırk teorisine' karşı hamleler

Trump, Ocak ayında göreve başlamasıyla, selefi Başkan Joe Biden dönemindeki "çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılığı destekleyen" diye ifade edilen politikaları tersine çevirmek için harekete geçti.

Trump ve diğer Cumhuriyetçiler ayrıca, ırkçılığın ABD kurumlarında nasıl içsel olduğunu inceleyen "eleştirel ırk teorisinin" yayılmasını önlemek istiyor. Teori, özellikle 2020'de siyah bir Amerikalı olan George Floyd'un polis tarafından öldürülmenin ardından, müze ve üniversite kampüslerinde geniş bir şekilde kabul görmeye başladı.

Konfederasyon anıtları ve sembolleri geri dönebilir

Trump'ın kararnamesi uyarınca, Smithsonian'ın "ortak Amerikan değerlerini aşağılayan, Amerikalılar'ı ırka göre bölen veya Federal yasa ve politikayla tutarsız programları veya ideolojileri teşvik eden" sergilere ev sahipliği yapması veya bunları finanse etmesi yasaklanacak.

Hâlâ geliştirilme aşamasında olan Kadın Tarihi Müzesi'nin de "trans kadınları kutlayan sergilere" ev sahipliği yapması yasaklandı.

Kararname, "parklar ve müzeler de dahil olmak üzere tarihe adanmış federal alanların" restore edilmesini talep ediyor. Bu da ABD'nin bazı bölgelerinde 2020'den bu yana kaldırılan yüzlerce Konfederasyon anıtının ve sembolünün geri dönebileceğini gösteriyor.