2023 yılına ait Sayıştay Denetim Raporu’nda, Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ile 9 yıl önce özelleştirilen Soma B Termik Santrali arasında kömür satış fiyatında yaşanılan anlaşmazlıklar nedeniyle TKİ'nin uzun zamandan ödeme alamadığı belirtildi.

ANKA'da yer verilen haberde, 21 Aralık 2014 tarihinde imzalanan ve yürürlük süresi 18 yıl olan sözleşmeyle, TKİ tarafından SEAŞ Termik Santrali'ne sözleşmede öngörülen termin programına uygun olarak kömür verileceği belirlendi. Azami Uzlaştırma Fiyat Mekanizması (AUF) uygulaması neticesinde 2022 yılı termik santral kömür satış fiyatlarına yüzde 191,64 oranında artış uygulanarak belirlenen 2023 yılı satış fiyatları santrallere bildirildi.

Ancak Soma Termik Santral işletmecisi şirket 10 Ocak 2023 tarih ve 028 sayılı yazısı ile 2023 yılı kömür satış fiyatlarının hesaplanmasında sözleşme hükümlerine göre fiyat artışının tüm yılı kapsayacak şekilde yılda bir kez yapılması gerektiği ve Temmuz 2022 asgari ücret artışının dikkate alınmaması gerektiği gerekçesiyle bu durumu kabul etmedi.

19 Nisan 2023'ten beri ödeme yapılmıyor

Bu aşamadan sonra TKİ Hukuk Müşavirliği koordinatörlüğünde gerekli girişimlerde bulunularak üç kez arabuluculuk müzakere görüşmesi yapılsa da şirket ile bir mutabakat sağlanamadı. Santral işletmesi tarafından 19 Nisan 2023 tarihinden itibaren TKİ’ye kömür satış bedellerinin ödemesi yapılmıyor.

Raporda, 31 Ocak 2023 tarihi itibarıyla santral işletmesinin TKİ’ye faizsiz toplam cari borcu 3 milyar 273 milyon 560 bin 901 lira olup santrale TKİ tarafından halen kömür teslimi yapılmaya devam edildiğinden kurumun santralden alacağı tutarın da artmaya devam ettiği belirtildi.

Termik Santral İşletmecisiyle defaatle yapılan görüşme ve müzakereler sonucunda kömür fiyatı ve biriken alacak tutarının ödenmesine ilişkin herhangi bir mutabakata varılamadığı kaydedilen raporda, "Söz konusu alacak, TKİ mali bünyesini önemli ölçüde olumsuz yönde etkileyecek duruma gelmiştir. Kurum, faaliyetlerini sürdürebilmek için krediler kullanarak önemli tutarlarda finansman giderine katlanmak zorunda kaldığı gibi Termik Santral tarafından 2020 yılında verilen teminat mektubu tutarı 48 milyon 639 bin 492 TL olduğundan biriken alacağın tahsilatı da tehlikeye girmektedir" denildi.

Borç ödemeyen şirket baca gazı filtresi de takmıyor

Cumhuriyet'ten Mustafa Çakır işletmenin tamamının Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olduğunu hatırlattı. Konya Şeker 685,5 milyon dolar teklifle santralı almaya hak kazanmıştı.

CHP Manisa Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu da Enerji Bakanı'na konuyla ilgili yönelttikleri soruların yanıtsız kaldığını söyledi ve borcun daha fazla olduğunu öne sürdü.

Firmanın TKİ’ye olan borcunun 10 milyar lirayı geçtiğini belirten Bakırlıoğlu, ayrıca borcunu ödeyemeyen bu şirketin baca gazı filtresi takmamakta ısrar ederek yükümlülüklerini de yerine getirmediğine dikkat çekti.

Şirket geçmişte özelleştirmeden kaynaklı devlete olan borcunu ödeyememiş ve sonrasında borcu altı takside bölünmüştü. Bakırlıoğlu'na göre bu işlemden dolayı oluşan kamu zararı ise 177 milyon doları aşmış durumda.

Bakırlıoğlu "En son kanunlaşan teklif ile EÜAŞ yerli termik santrallardan piyasa fiyatının üzerinde alım garantili elektrik alım sözleşmesi de yapabilecek. Teşviklerin devlete karşı yurttaşlara karşı yükümlülüklerini yerine getiren şirketlere yapılması gerekir ve bu gibi firmaların bu teşvik kapsamından çıkartılması gerekir. Biz ise borcunu ödemeyen bu firmaya, üstüne para veriyoruz" dedi.

Haber

Akkuyu'da ana yüklenici şirketler devlete yüz milyonlarca lira borçlu: SGK icra için neyi bekliyor?