Heyet Tahrir-uş Şam (HTŞ) liderliğindeki cihatçı gruplar eliyle başlayan saldırılar sonucunda 8 Aralık 2024’de Suriye’de Beşar Esad yönetimi devrildi. Esad'ın devrilmesinin ardından Türkiye'deki iktidar ve patronlar Suriye'deki pay kapma yarışına kısa sürede dahil oldu.

Ancak Suriye’de yeni yönetimin tüm gümrük noktalarında vergi oranını eşitlemesi, yıllardır cihatçıların kontrolündeki İdlib ve çevresine neredeyse ücretsiz ihracat yapan patronların isyan etmesine neden olmuştu. Bunun üzerine Ticaret Bakanlığı, Suriye makamlarıyla bir dizi görüşme gerçekleştirdiğini duyurdu.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Suriye gümrük vergilerini artırdı, Türkiye'den mal almıyor' gibi suçlamalar tamamen art niyetli, açgözlü, maksatlı ve mesnetsiz" dedi ve 2025 yılının ilk 25 gününde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla Suriye'ye yönelik ihracatın yüzde 35,5 oranında artış gösterdiğini söyledi.

'Bazı gümrük vergilerinde artış, bazılarında indirim oldu'

Anadolu Ajansı'na açıklama yapan ve "Suriye'deki yeni yönetimin Türkiye ile yakın işbirliği içinde olduğunu" söyleyen Bakan Bolat, "Yeni dönemde Türkiye ile Suriye arasında ekonomi, ticaret, yatırım ve yeniden imar çalışmalarında çok büyük ivme sağlanacak" diye konuştu.

İç savaş döneminde Suriye'nin ihtiyaçları nedeniyle gıda, inşaat malzemeleri ve diğer unsurlarda ciddi gümrük oranları olmadığını söyleyen Bolat, yeni yönetimin idareyi ele aldıktan sonra kamu harcamaları için gelir toplamak düşüncesiyle 11 Ocak'ta 6 bin 302 gümrük tarifesinde değişikliğe gittiğini söyledi.

Bolat, bu çerçevede Suriye'nin, Türkiye, Ürdün, Lübnan ve Irak sınırlarındaki gümrük kapıları da dahil olmak üzere yeni ve ortak bir gümrük vergisi rejimine geçtiğini söyledi, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bunun neticesinde Suriye'nin kuzeyine yapılan ihracatta bazı kalemlerde gümrük vergilerinde artış, bazılarında indirim oldu. Artışlar olunca Suriye'deki yeni yönetimin sadece Türkiye'den giden ürünlere gümrük vergilerini çok büyük oranlarda artırdığı ve Arap ülkeleri için artırmadığı gibi maalesef yanlış, maksatlı, bilgi kirliliği yapan haberler olduğunu gözlemledik."

Bu gelişmenin ardından Suriyeli yetkililerle temasa geçtiklerini anlatan Bolat, yeni yönetimin, bu kararı kamu harcamalarını karşılayabilmek için aldığını ve sadece Türkiye'ye yönelik bir uygulama olmadığını ilettiğini aktardı.

'İhracatımızda yüzde 35,5 artış gerçekleşti'

Bolat, temel ihtiyaç ürünlerinde gümrük vergisi artışlarının Suriye içinde de yüksek enflasyon doğuracağına dair ikazında bulunduklarını ve söz konusu ürünlerde indirime gitmelerinin faydalı olacağını söylediklerini aktardı. Bolat, sözlerine "269 üründe bunların arasında süt, yumurta, un, demir çelik ile plastik ürünler gibi inşaat sektöründe ve gıda sektöründe ihtiyaç duydukları temel ürünlerde çok ciddi gümrük vergisi indirimleri yapmaya karar verdiklerini resmen bildirdiler" ifadeleriyle devam etti.

Bolat, Suriyeli yetkililerin, "Türkiye'ye karşı asla tek taraflı ve zorlaştırıcı bir karar almamız düşünülemez, Şam'a kadar olan bütün coğrafyada Türk ürünleri satılabilmektedir" ifadelerini kullandığını söyledi ve şöyle konuştu:

"Ticaret rakamına baktığımızda 1-25 Ocak 2024'te sadece Suriye'nin kuzeyine 161 milyon dolar ihracatımız varken, bu yılın ilk 25 gününde ihracatımız yüzde 35,5 artışla 219 milyon dolara yükseldi. İhracat rakamları artışı göstermekte. 'Suriye gümrük vergilerini artırdı, Türkiye'den mal almıyor' gibi suçlamalar tamamen art niyetli, açgözlü, maksatlı ve mesnetsiz. Bunların doğru olmadığını bir kez daha duyurmuş oluyorum. Gümrük vergileriyle ilgili 11 Ocak kararları alındıktan sonra bu tarihle 25 Ocak arasındaki 14 günde ihracatımız 130 milyon dolar oldu. Bu rakam 2024 yılının aynı döneminde sadece 98 milyon dolardı. Suriye gümrüğü tek bir rejim haline geldikten sonra bile ihracatımızda yüzde 33 artış gerçekleşti."

Gümrük kapılarından geçen araç sayısının bu sözleri doğruladığını öne süren Bolat, "Öncüpınar, Çobanbey, Karkamış, Akçakale, Ceylanpınar kapılarına baktığımızda da 1-5 Ocak'ta günde 344 tırımız ihracat taşıması yaparken, 15-20 Ocak'ta 484 aracımız taşımacılık yapıyor" dedi.

'Turpun büyüğünü' görüp, anlaştılar: Suriye gümrüğünde düzeltmeler yapılacak, sermaye akacak