Suudi Arabistan, İran’ın askeri ataşesi ve bazı büyükelçilik personelini “istenmeyen kişi” ilan ederek 24 saat içinde ülkeyi terk etmelerini istedi. Suudi Dışişleri Bakanlığı’nın cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran’ın Riyad Büyükelçiliği’nde görevli askeri ataşe, yardımcısı ve üç diplomatik personelin "persona non grata" ilan edildiği duyuruldu.

Karar, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan savaşın bölgeye yayılmasıyla bağlantılı. Riyad yönetimi, son günlerde İran’ın Suudi Arabistan ve Körfez’de ABD askeri varlığına ev sahipliği yapan ülkelere yönelik saldırılarını artırdığını öne sürüyor.

Suudi yetkililere göre savaşın başlangıcından bu yana ülkeye yüzlerce füze ve insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi. Bunların büyük kısmının hava savunma sistemleri tarafından engellendiği ifade edildi. Buna rağmen özellikle doğudaki enerji tesisleri ile başkent Riyad’ın hedef alındığı bildiriliyor. Ay başında ABD’nin Riyad’daki büyükelçiliğinin de iki İHA saldırısıyla vurulduğu aktarıldı.

Enerji hatları hedefte

Gerilimin ekonomik boyutu da derinleşiyor. Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanında petrol sevkiyatı, bir İHA’nın Aramco-Exxon ortaklığı olan SAMREF rafinerisi yakınlarına düşmesi sonrası aksadı. Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin ciddi ölçüde kısıtlanması nedeniyle Yanbu, Suudi petrol ihracatı açısından kritik bir çıkış noktası haline gelmişti.

Suudi Arabistan, dünyanın en büyük ikinci kanıtlanmış petrol rezervine sahip ülkelerden biri olarak küresel enerji piyasasında kilit rol oynuyor. Bu nedenle enerji altyapısına yönelik saldırılar uluslararası piyasalarda dalgalanmaya yol açıyor.

ABD'ye ses etmeyen Riyad'dan İran'a: 'Güven tamamen sarsıldı'

Suudi Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, hafta içinde yaptığı açıklamada İran’a duyulan güvenin “tamamen sarsıldığını” belirterek ülkesinin kendini savunma hakkını öne sürdü. Ferhan, Körfez ülkelerinin gerekmesi halinde devreye sokabilecekleri “önemli kapasite ve kabiliyetlere” sahip olduğunu söyledi.

Tarihsel olarak gerilimli olan Suudi Arabistan-İran ilişkileri, üç yıl önce Çin arabuluculuğunda Suudi Arabistan-İran normalleşme anlaşması ile yumuşama sürecine girmişti. Ancak son gelişmeler bu sürecin fiilen askıya alındığına işaret ediyor.

Bu süreçte ABD ve İsrail'in safında olduğunu gösteren Riyad yönetimi, İran’ın saldırılarını sürdürmesi halinde gerilimin daha da tırmanacağı ve bunun mevcut ve gelecekteki ilişkiler açısından “ciddi sonuçlar” doğuracağı uyarısında bulundu.

Öte yandan Katar da hafta içinde benzer bir adım atarak İran’ın Doha’daki askeri ve güvenlik ataşelerini istenmeyen kişi ilan etmişti. Bu gelişmeler, Körfez genelinde ABD safında İran’a karşı diplomatik cepheleşmenin genişlediğini gösteriyor.