Suriye'de yönetimi ele geçiren Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ), ülkenin ekonomik olarak yeniden yapılandırılmasına yönelik bir süreç yürütüyor.

Reuters’ın haberine göre bu süreç bir gölge komitenin yürütücülüğünde sürdürülüyor. Komitenin başında ise HTŞ lideri Ahmed Şara’nın kardeşi Hazim Şara ile Lübnan kökenli bir Avustralya vatandaşı olan Abraham Succarieh var.

Succarieh’in Avustralya’da terörü finase etme iddiasıyla yaptırım listesinde olduğu biliniyor. Succarieh’in kardeşlerinden biri 2013’te Suriye ordusuna yönelik bir intihar saldırısında ölmüş. Diğer kardeşi ise El Nusra’ya on binlerce dolar gönderdiği için Avustralya’da hapis cezasına çarptırılmış.

"Gölge komite" nitelendirmesinin nedeni sürecin gizli yürütülmeye çalışılması. Şara ve Succarieh’in de isimleri kamuoyuna açıklanmış değil. Komitenin görevi, Beşar Esad dönemi ekonomisinin çerçevesinin tanımlanması ve neyin korunup neyin yeniden yapılandırılmasına karar verilmesi olarak belirtiliyor. 

Bugüne kadar çok sayıda varlığı ele geçirdiği söyleniyor

Komitenin görevi, Beşar Esad dönemi ekonomisinin çerçevesinin tanımlanması ve neyin korunup neyin yeniden yapılandırılmasına karar verilmesi olarak belirtiliyor. 

Yetkileri arasında, servetini yasadışı yollardan edinmiş olduğuna kanaat getirilen patronların yargıya havale edilmesi, şirketlere doğrudan el konulması var. Ekonominin işleyişinin sekteye uğramaması için bu yollara başvurmak yerine daha “barışçıl” bir yöntem izlendi ve Esad döneminde aktif olan kişilerle gizli anlaşmalar yapılması tercih edildi. 

Ayrıca el konma yöntemi, potansiyel yatırımcıları korkutur kaygısıyla uygulamaya konulmadı. Bu kişiler yapılan gizli anlaşmalar sayesinde güçlerini sürdürüyor. Gerek bu kişiler gerekse el değiştiren sermayenin yeni sahipleri bir tür gizem perdesinin arkasında ülke ekonomisinin kritik noktalarına yerleşiyor. 

Komitenin bugüne kadar çok sayıda varlığı ele geçirdiği söyleniyor. Bunlar arasında ülkenin başlıca telekomünikasyon şirketi Syriatel gibi şirketler de var. Bir başka örnek, ülkedeki tek özel havayolu şirketi olan Cham Wings. Sahibi İssam Şamut, dokunulmazlık karşılığında şirket hisselerinin yüzde 45’ini devretmiş. Ayrıca adı Fly Sham olarak değişmiş ve iki uçağını devlet şirketi olan Syrian Air’e hibe etmiş.

Samir Foz isimli işinsanı, ticari varlıklarının yüzde 80’ini devretmiş. Bunun karşılığının 800 milyon dolar ile 1 milyar dolar arasında olduğu söyleniyor. Bir başka işinsanı Mohammed Hamşo da varlıklarının yüzde 80’ini devretmiş ve değerinin 640 milyon dolardan fazla olduğu belirtiliyor. Bu kişiler ve aileleri Suriye’de yaşamlarını ve işlerini devam ettiriyor.

Hamşo Reuters’a, “Yatırımcıları Suriye’ye doğru bakmaya teşvik ediyorum. Ülkede serbest piyasa ekonomisi var. Umut vaat eden çeşitli yatırım olanakları için verimli bir zemin bulunuyor” yorumunda bulundu.

Görüldüğü gibi Suriye sermaye sınıfı, bazı ödünler de verse yeni döneme uyum sağlamış durumda. Öte yandan, meselenin daha yakından bakılması gereken önemli bir boyutu var: emperyalizmin müdahaleleri. Emperyalizmin denetiminde iktidara gelen HTŞ’nin, ülkenin yeniden yapılandırılmasında “egemen” bir konum alması olanaksız. 9 Temmuz’da kurulduğu açıklanan ulusal varlık fonunun ne denli ulusal olabileceği kuşkulu. Fonlama ihtiyacı eski ya da yeni sermayedarları çok aşıyor.

Bugünkü durum devam ettiği sürece Suriye, kapitalist ekonomik düzenin boyunduruğunu giderek daha da fazla hissedecek. 

MSB kaynakları: Suriye yönetimi Türkiye'den resmi destek talep etti