Suriye'de selefi cihatçıların yönetime gelmesinden bu yana ülkede mezhepçi saldırganlık günbegün artıyor.

Geçtiğimiz ay boyunca ülkedeki Alevilere dönük geniş çaplı katliamlar gerçekleşti. Son Alevi saldırısı da geçtiğimiz hafta Humus kentinde oldu. Kentte güvenlik güçleri tarafından düzenlenen baskınlar sırasında Suriye'nin merkezinde 24 saat içinde en az 11 Alevi sivil öldürüldü.

İslamcılar Humus'ta bu defa farklı bir etnik gruba saldırıyor. Kentte bulunan üniversitenin kampüsünde Dürzi öğrenciler Sünni öğrenciler tarafından mezhepsel saldırıya uğruyor.

Sünni öğrencilerin ölüm tehditleri, Dürzi öğrencilerin okuldan tahliyesine yol açtı. Gerilim, silahlı Dürzi ve Sünni Bedevi gruplarının çatıştığı Süveyda kentine ve Şam kırsalındaki Ceremana'ya yayıldı. Ceremana'daki İslamcı saldırısında 2 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı.

Üniversite kampüsünde çatışmalar

Olayı takip eden kaynaklar, Lübnan merkezli El Modon sitesine yaptıkları açıklamada, olayın üniversite kampüsünde, Süveyda'dan bir Dürzi şeyhi olan Mervan Kivan'ın, İslam peygamberi Muhammed'e hakaret ettiği öne sürülen bir kaydın Sünni öğrenciler arasında yayılmasıyla başladığını söyledi. Daha sonra bir dizi Sünni öğrenci kampüs avlusunda toplandı ve Muhammed lehine slogan attı.

Kaynaklar, öğrencilerin kampüste bir dizi Dürzi sıra arkadaşlarına saldırdığını, bazılarını yaraladığını, bazı Sünni öğrencilerin ise şehrin içinde "İslam'ı ve Muhammed'i desteklemek için" bir gösteri düzenlediğini sözlerine ekledi.

Dürzi şeyhi de kaydı yalanladı

Süveyda'dan bir kaynak ise öğrencilerin Dürzi meslektaşlarına saldırmasının kınanması gereken ve haksız bir olay olduğunu, çünkü dolaşan videonun Suriye'deki Dürzileri değil, yalnızca Kivan'ı temsil ettiğini ve Dürzilerin kendisini "çılgın şeyh" olarak tanımladığını söyledi. Kaynak, tehditler yayıldıktan sonra çatışmaları önlemek için tüm Dürzi öğrencilerin şehirden tahliye edildiğini belirtti.

"Kaydın uydurulduğunu ve Kivan'ın çıkıp bunu tamamen yalanladığını" ayrıca belirten kaynak, kaydın kışkırtıcı olduğunu ve şu anda yayınlanmasının yalnızca Suriye genelinde mezhepsel gerginlikleri körüklediğini vurguladı. Bu durumun şu aşamada ülkeye hizmet etmediğini ifade eden kaynak, Suriye hükümetinin ve diğer partilerin ve şahsiyetlerin bu gerginliği azaltmak için harekete geçmesi gerektiğini kaydetti.

'Bu saldırılar soykırım söylemlerinin yayılması için bir bahane olur'

Bu arada Dürzi topluluğu üyeleri, Muhammed'e hakaret içeren yaygın olarak dolaşan videoyu kınadıklarını vurgulayarak mezhepsel çekişmeye karşı bir duruş çağrısı yapan bir bildiri yayınladı. Dürziler, ayrıca videoyu yapan kişinin Dürzileri veya toplumun ahlakını temsil etmediğini belirttiler.

Açıklamada, üniversite kampüsünde Dürzi öğrencilere yönelik saldırının kınandığı ifade edilerek, "Bu bireysel olay, üniversitelerde ve şehirlerde toplumumuzun üyelerine yönelik organize saldırılar ve yalnızca ulusun düşmanlarına hizmet eden soykırım ve isyana dair söylemlerin yayılması için bir bahane olabilir" uyarısında bulunuldu.

Açıklamada, "İstemediğimiz ve körüklemeyeceğimiz bir mezhep savaşına itilmeyi reddediyoruz. Başkalarını tehdit eden, sindiren ve sapkınlıkla suçlayan aşırılıkçı grupların İslam'ı temsil etmediğini ve kendilerine en büyük saygı ve takdiri duyduğumuz Sünnileri temsil etmediğini açıkça belirtiyoruz" denildi. Dürzi mezhebinin Levant (Akdeniz'in doğu sahilleri) bölgesinin Arap dokusunun bir parçası olduğu vurgulanan açıklamada, dini söylemde sakinlik, itidal ve intikam ve isyana karşı çıkış çağrısı yapıldı. 

Şehirdeki olaylar sırasında, mezhepsel söylemi dizginlemek için önlemler alınması çağrıları yapılırken, Dürzi, Alevi ve Muhammed'e hakaret ettiği öne sürdükleri diğer öğrencileri öldürmekle tehdit eden öğrencilerin video klipleri ortaya çıktı.

Süveyda'da çatışmalar başladı

Üniversite kampüsünde yaşananların etkileri, Dürzi nüfusunun yoğun olduğu Süveyda şehrinin mahallelerine kadar uzandı. Şehrin Bedevi mahallelerinde Dürziler ile bir dizi Bedevi arasında, roket güdümlü el bombası atılması da dahil olmak üzere silahlı çatışmalar yaşandığı bildirildi.

Süveyda'dan bir kaynak, olayın Bedevi mahalleleriyle sınırlı olduğunu ve bir çatışmaya varmadığını söyledi. Kaynak, bir yandan da Bedeviler ile Dürziler arasındaki çatışmaların tırmanmasının Suriye genelindeki mezhepsel atmosfere bağlı olduğuna, ancak bu aşamada bunların azalmayacağını beklediğine işaret etti.

Aynı şekilde, Süveyda'daki Dürzi topluluğunun şeyhi Hamud el Hanavi, çekişmenin ve mezhepçiliğin reddedilmesi çağrısında bulunarak şunları söyledi: "Ey Suriyeliler, hepinize Dürzi topluluğunun şeyhi olarak hitap ediyoruz, çekişmeye ve mezhepsel çekişmenin kışkırtılmasına karşı uyarıyoruz, bunun sonuçları toplumumuzda bölünmeye yol açacaktır."

Hanavi, Süvayda24 kanalına verdiği bir röportajda, "Toplumda sorunlu sularda balık tutan ve pusuda bekleyen sızmacıların olduğunu fark etmeliyiz. Bunların sorumlu tutulması ve herkes tarafından ağır bir şekilde cezalandırılması gerekir" ifadelerini kullandı. Hanavi, ayrıca Bedevi kabile üyelerini "herkesin huzurunu bozan bu tür tehlikeleri savuşturmak için birlikte durmaya" çağırdı.

Şam kırsalında da çatışma: 2 kişi hayatını kaybetti

Benzer mezhepsel çatışmalar, Dürzilerin de yaşadığı Şam kırsalındaki Ceramana'da da yaşanıyor.

Süveyda 24'ün Ceramana'daki kaynakları, kısa bir süre önce Ceramana'da gerçekleşen saldırıda Riad Baakar ve Lujain Azouz adlı iki gencin öldüğünü, beş kişinin de yaralandığını doğruladı. Kaynaklar, yaklaşık çeyrek saat önce silah seslerinin kesilmesinin ardından şu anda temkinli bir sakinliğin hakim olduğunu belirtti.

Şam kırsalındaki Ceramana kentine doğru iki saatten fazla bir süredir ilerleyen askeri konvoyların, mezhepsel sloganlar attığını gösteren görüntüler ortaya çıktı.

Bu konvoyların hükümet güçlerinin kontrolündeki bölgelerden ve noktalardan geçmesi dikkat çekti.

Ceramana çevresinden El Nesim Mahallesi'ne doğru konuşlanan birlikler, şehre hafif ve orta boy silahlarla saldırı girişimlerini kanıtlayan video görüntüleri yayınladı. Aynı yerel kaynaklar, kent içindeki grupların El Nesim mahallesinden gelen saldırgan güçlerle çatıştığını doğruladı.

İsrail'in işine yarayacak gelişmeler

Suriye'de Beşar Esad'ın devrilmesi ve cihatçıların iktidara gelmesi, ülkedeki Dürzi topluluklar arasında da tartışma başlatmıştı.

Esad düştüğünde, Dürziler, Şam'daki yeni yöneticilere karşı kendini konumlandırmaya çalıştı. Birçok azınlık topluluğu gibi Dürziler de Suriye'nin yeni lideri Ahmed Şara ve yeni yetkililerin "hoşgörülü olup olmayacağını" yakından izlediler. Şara'nın selefi cihatçı grubu Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) ve önceki adıyla El Nusra Cephesi, İdlib'de Dürzilere ve diğer azınlık gruplarına karşı saldırgan bir tutum takınmıştı.

Suriye'nin yeni yönetimi, bugün çeşitli grupları kucaklamaya ve daha açık bir ulusal diyaloğu teşvik etmeye çalıştığını iddia ederken, Dürzilerin bir bölümü de yeni koşullarda yaşadığı tedirginliğini İsrail müdahalesiyle atlatma çabası içerisine girmişti.

Bazı Dürzi liderler Şara ile görüşürken, diğerleri Süveyda'da daha fazla özerk bir sistem yaratmak için harekete geçmişti. Geçtiğimiz Mart ayında, güneyde yeni bir Dürzi koalisyonu, Süveyda Askeri Konseyi ortaya çıkmıştı. Bu, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun güney Suriye'nin silahsızlandırılmasından bahsettiği sırada gerçekleşmişti. Konsey de, Netanyahu'yla paralel bir şekilde benzer bir talepte bulunmuştu.

Son mezhepçi ayaklanmalar da, Dürziler'in İsrail'e daha çok yakınlaşmasını sağlayacağına dair birçok öngörü sunuyor.

Suriye'de HTŞ-Dürzi çatışması: İsrail yeni işgal için ellerini ovuşturuyor