Sri Lanka Savunma Bakanlığı Sözcüsü Nalin Herath bugün yaptığı açıklamada, Sri Lanka Silahlı Kuvvetleri'ne kamu malına zarar veren veya hayati tehdit oluşturan kişilere ateş etme emri verildiğini duyurdu.

Sri Lanka tarihinin en kötü ekonomik krizi olarak tanımlanan çöküşün ardından başlayan protestolarda resmi makamlar en az 8 kişinin hayatını kaybettiği, 200'ün üzerinde kişininse yaralandığı açıklanmıştı.

Başbakan istifa etti, kardeşiyse istifa etmeyi reddetti

Protestoların hedefindeki isimlerden Sri Lanka Başbakanı Mahinda Rajapaksa dün görevinden ayrıldı, ancak istifasının hemen ardından ada ülkesinde protestolar daha da yayıldı. Daha önce iki dönem Devlet Başkanı olarak görev yapan 76 yaşındaki Rajapaksa'nın, istifa mektubunu kardeşi olan Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa’ya sunduğu açıklandı. 

Göstericiler, adanın tarihindeki en kötü ekonomik kriz nedeniyle Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa'nın da istifasını istiyorlar. Hükümet karşıtı protestocular, iktidardaki Rajapaksa ailesinin ve destekçilerinin ülkeden kaçmasını önlemek için başkent Kolombo'daki Bandaranaike Havalimanı'nı ablukaya aldı.

Hükümet destekçileri ve polis, protestoculara saldırdı

İktidar partisi destekçilerinin hükümet karşıtı protestoculara saldırmasının ardından 200'den fazla kişinin yaralanmıştı. BBC'nin haberine göre, protestocuların bir kısmının hükümet yanlısı çeteler tarafından, bir kısmının da polisin kalabalığın üzerine gaz bombası atması sonucu yaralandığı belirtildi.

AFP'nin haberine göre, Sri Lanka Savunma Bakanlığı ayaklanmaları bastırmak için ateş etme emri verdiğini duyurdu. Sri Lanka'da protestoların devam etmesinin ardından sokağa çıkma yasağı da ilan edilmişti. Sokağa çıkma yasağının perşembe gününe kadar uzatıldığı açıkladı.

Protestoların arkasındaki perde

Başbakan Mahinda Rajapaksa, adanın 1948'de İngiltere'den bağımsızlığını kazanmasından bu yana yaşadığı en kötü ekonomik kriz sonrası görevinden istifa etti. Ancak kardeşi Gotabaya Rajapaksa devlet başkanlığı görevinden istifa etmeyi reddediyor.

Tüketim ürünlerinde fiyatların artışı ve ortaya çıkan kıtlık sebebiyle, Nisan ayı başlarında başkent Kolombo'da protestolar alevlendi ve büyüyerek ülke geneline yayıldı. Gıda fiyatları 2021'in sonlarında yükselmeye başlamış ve gıda fiyatlarında yüzde 30'dan fazla artış gerçekleşmişti. Ülkede ayrıca akaryakıt sıkıntısının ve elektrik kesintilerinin de gerçekleştiği kaydedildi.

Rajapaksa ailesi

Rajapaksa ailesi, yıllardır Sri Lanka siyasetinde başat rol oynayan ve çeşitli yönetimlerde üst kademelerde görev almakta. 2009 yılında Tamil Tiger isyancılarının yenilgisiyle sona eren iç savaş sırasında da yönetimde Mahinda Rajapaksa bulunmaktaydı.

Daha önce savunma bakanı olarak görev yapan Gotabaya, Mahinda'nın küçük kardeşi ve şu anda Sri Lanka'nın devlet başkanı konumunda. Gotabaya Rajapaksa, devlet başkanlığı görevinden ayrılmaya niyeti olmadığını açıkladı ve geçen hafta olağanüstü hal ilan etti.

Hükümette kilit görevlerde bulunan diğer iki kardeş Basil ve Chamal Rajapaksa, ekonomik kriz kötüleşince geçen ay istifa etmişti. Mahinda Rajapaksa'nın oğullarından biri olan Namal Rajapaksa da görevinden istifa etti.

Gotabaya'nın yeni hükümet arayışı

Tüm kabinenin istifasının ardından Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa'nın, parlamentodaki tüm partileri yeni hükümetin kurulması için görüşmeye davet etmesi bekleniyor. Protestocuların yeni hükümet kurulması kararını desteklemedikleri, Gotabaya Rajapaksa'nın istifasını istedikleri belirtildi. Ülkedeki bazı muhalefet partileriyse, hükümet kurulması için şartlı destek vereceklerini açıkladı.

Ekonomik krizin kaynağı

Sri Lanka'nın sorunların kaynağı, döviz rezervlerinin neredeyse kurumuş olması. Büyük ölçüde ithalata bağımlı olan ülke, artık temel gıda ve yakıt için ödeme yapamıyor. Sri Lanka uzun süredir yanlış yatırımlar, iç pazarda ürünlerin değerlendirilmemesi, dışa bağımlılık ve artan dış borç sebebiyle köşeye sıkışmış vaziyette. Verilere göre Sri Lanka, her yıl ihraç ettiğinden 3 milyar dolar daha fazlasını ithal ediyor.

Hükümetse, Sri Lanka'nın en büyük döviz kazananlarından biri olan turizm ticaretini neredeyse tamamen öldüren Covid-19 pandemisini suçluyor.

Rajapaksa hükümeti 2019'da göreve başladıktan hemen sonra yürürlüğe koyduğu derin vergi indirimleriyle ülkenin dışa bağımlı ekonomik yapısını daha da kötü bir hale soktu.

IMF, Çin ve Hindistan sarmalı

Çin ve Hindistan, Hindistan'ın güney ucunda yer alan ve 22 milyonluk nüfusuyla stratejik olarak konumlanmış bir ada olan Sri Lanka'yı etkilemek için uzun süredir mücadele etmekte. Sri Lanka ayrıca bir yardım paketi için IMF'yle de görüşmelere devam ediyor. 

Hindistan bu yıl içerisinde Sri Lanka'ya 3,5 milyar doların üzerinde destek verdiğini açıkladı. Çin ise Sri Lanka'nın borçlarını yapılandırmayı kabul etti.

Hükümetin finansmanı ve büyük dış borçları ödeyememesinden dolayı kredi derecelendirme kuruluşları, 2020'den itibaren Sri Lanka'nın kredi notunu düşürdü ve sonunda ülkeyi uluslararası finans piyasalarının dışında tuttuklarını açıkladılar. Reuters'in haberine göre, devam eden protestolar sebebiyle IMF, Sri Lanka'nın kurtarma paketi kararını erteleyebilir.

Haber

İngiliz basını: İlk domino taşının Sri Lanka yerine Türkiye olması bekleniyordu

Haber

Dünyada iki sınıf var: Sri Lanka örneği